Waarom we een levensbeschouwing nodig hebben

 

We geven eindeloos betekenis aan een continu veranderende wereld en zien daarom soms door de bomen het bos soms niet meer. Ik sprak met cultureel antropoloog André Droogers die een praktische zingevingsgids schreef om de moderne mens op weg te helpen.

De politieke kieswijzers zijn nog niet uit beeld of er duikt nieuw gereedschap op om de Nederlander door een woud van mogelijkheden te loodsen. Iedereen die zijn levensbeschouwing wil duiden kan zich nu een weg banen door de Kieswijzer levensbeschouwing. Aan de hand van stellingen als ‘de mens is maar een stipje in het heelal’ of ‘de mens is uniek in het heelal en daarom groots’ bepaalt de lezer zijn levensvisie. Auteur en emeritus hoogleraar culturele antropologie André Droogers maakte er een compact boek van. Met onder meer levensstijlen, wereldbeelden en het zelf als thema. Droogers publiceerde eerder Zingeving als spel, waarin hij waarschuwt voor verstarring in georganiseerde levensbeschouwing zoals godsdiensten wanneer macht de overhand krijgt.

Hebben we een levensbeschouwing nodig?

“De globalisering en onttakeling van de zuilen veranderden het Nederlandse levensbeschouwelijke landschap. Religies als de islam verschenen op het toneel. Extra reden om te bedenken waar je zelf staat en hoe je daarmee omgaat. Hoe verhouden we ons tot andere inzichten en visies? Zeker wanneer een levensbeschouwing aanleiding geeft tot conflict is dat zinnig, als we tenminste hechten aan een coherente samenleving. Daarnaast heeft de individualisering ons meer keuzevrijheid gebracht. Dat klinkt positief, maar mensen worden overstelpt met mogelijkheden. De media, de nieuwe leveranciers van betekenisgeving, spelen daarin een grote rol. Tijdschriften als Happinez komen iedere maand met een ander aanbod.

Jolanda Breur begon haar journalistieke loopbaan op de redactie religie & filosofie van dagblad Trouw. Inmiddels werkt ze tien jaar als zelfstandig journalist voor verschillende media en organisaties. Ze schrijft vooral over de zinvolle draai die we geven aan ons leven en de invloed daarvan op de samenleving. En andersom. Met een cultuurwetenschappelijke achtergrond en een journalistieke invalshoek ontrafelt ze onze zoektocht naar antwoorden op existentiële vragen. Want bij tijd en wijle zijn we graag bezig met datgene waarvoor we het allemaal doen.