Vandaag is het vier mei. Dan herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Stilstaan bij drama’s uit onze geschiedenis is belangrijk. ‘In het heden ligt het verleden. In het nu wat worden zal’, schreef dichter Willem Bilderdijk.

STEUN RO

Met het herdenken geven we een moreel oordeel over wat goed en fout is. En dat gaat verder dan de Tweede Wereldoorlog. Iedereen die memoreert, moet zich daarvan bewust zijn.

Ik zeg dit omdat het Openbaar Ministerie binnenkort uitsluitsel geeft over een aangifte tegen Jorge Zorreguieta. Dat is de vader van de nieuwe koningin Máxima. Hem wordt betrokkenheid bij gedwongen verdwijningen verweten. Een misdaad tegen de menselijkheid. De rechtsstaat Nederland is in mijn ogen verplicht een onderzoek in te stellen. Ons land ondertekende daarvoor een internationaal bindend verdrag.

Vader Zorreguieta bekleedde tussen april 1976 en maart 1981 de positie van onderstaatssecretaris en staatssecretaris voor Landbouw. Hij maakte deel uit van een Argentijns regime dat zeker 12.000, maar misschien zoveel als 30.000 tegenstanders zonder vorm van proces heeft omgebracht.

In de martelkamers hingen nazivlaggen. Er klonken toespraken van Adolf Hitler. Beulen lieten zich aanspreken met 'Joseph Mengele'. En na hun behandeling verdwenen de gevangenen, mannen vrouwen en zelfs kinderen in 'Nacht und Nebel'.

Qua mentaliteit lagen de Argentijnse junta en het Duitse naziregime niet ver uit elkaar.

Subversief

De schoonvader van koning Willem-Alexander steunde met raad en daad de machtsovername door een groep rücksichtslose militairen. Uit verklaringen van nabestaanden blijkt dat aan regionale leidinggevenden van zijn departement werd gevraagd lijsten samen te stellen van ambtenaren die 'subversief' waren. Nadat deze mensen waren weggevoerd, verdwenen ze ook uit de administratie. Protest tegen de gang van zaken tekende Zorreguieta niet aan. Daardoor maakte hij, in mijn ogen, deel uit van een 'Joint Criminal Enterprise': hij verleende medewerking aan een organisatie die als crimineel motief had het vernietigen van tegenstanders.

Qua mentaliteit liggen de Argentijnse junta en het Duitse naziregime niet ver uit elkaar.

Het kersverse koningspaar dat even voor acht uur de eerste krans bij het Nationaal Monument op de Dam legt, kunnen we de daden van het repressieve Argentijnse regime niet verwijten. Ook al komt papa Zorreguieta regelmatig over de paleisvloer.

Wel kunnen we onze rechtsstaat wat kwalijk nemen. Dat Zorreguieta, als medeverantwoordelijke, niet door ons eigen Openbaar Ministerie strafrechtelijk wordt vervolgd. Of dat het OM hem op zijn minst eens flink aan de tand voelt. Want de man sparen omdat hij aanschurkt tegen de koninklijke familie betekent dat we niets van het verleden hebben geleerd: de pijn en het verdriet die dictaturen kunnen aanrichten. Of dat nu in Europa, Zuid-Amerika, Afrika of Azië is.

Wie zwijgt over het ongestrafte kwaad van vandaag, verliest het recht om slachtoffers uit het verleden te eren. In dat geval kunnen we de dodenherdenking op 4 mei beter afschaffen.

Dat is niet alleen mijn mening. Ik weet zeker dat de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de slachtoffers van de Argentijnse junta er nét zó overdenken.

Deze column – met aanpassing van datum – sprak ik uit in het NTR-programma De Halve Maan op 3 mei. Hier kunt u het hele programma terugzien.

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Geef een antwoord