Met zijn nieuwe boek De ontdekking van Elsschotwil Elsschot-biograaf Vic van de Reijt heel Nederland aan het lezen van Elsschots boeken krijgen. Zeven redenen waarom die klassiekers tijdloos leuk zijn.

STEUN RO

1. Je kunt elk boek van Elsschot in één dag uitlezen

‘In 1970 kocht ik zijn Verzameld werk voor negen gulden, ik weet het nog goed. In de tijd dat ik studeerde was Louis Couperus de grootste auteur, maar ik had weinig affiniteit met zijn werk. Hij maakte van die eindeloos lange, gebeeldhouwde zinnen met veel bijvoeglijke naamwoorden, bijstellingen en noem maar op. Het tegendeel van Elsschot, die van de kordate stijl was. Zijn boeken zijn allemaal dun. Het Verzameld werk telt 750 bladzijden, terwijl sommige auteurs diezelfde omvang al voor één boek nodig hebben. Waar sommige auteurs eindeloos omtrekkende bewegingen maken en eerst het hele verleden of voorgeslacht van de hoofdpersoon uit de doeken doen, kom je als Elsschot-lezer meteen bij de kern. Dat maakt Elsschot aantrekkelijk voor ongeduldige lezers of mensen die weinig tijd hebben om te lezen: je kunt elk boek in een dag uitlezen en dan heb je een heel plezierige dag gehad.’

2. Er zit veel humor in

‘Al zijn boeken bevatten humor. Een lichte ironie, of iets sardonisch. Neem het begin van Villa des Roses, een roman over het pension van echtpaar Brulot in Parijs. Elsschot schrijft: ‘De Villa des Roses, waarin het echtpaar Brulot te eten gaf en kamers verhuurde…’ Door die zinsnede ‘te eten gaf’ weet je al meteen dat het eten daar niet veel voorstelt. Hij introduceert de mensen in Villa des Rosesmet mededogen en lichte spot, waardoor je het voortdurend met een glimlach om de lippen leest. Door zijn droge stijl zit er in elke zin wel iets waardoor je lippen opkrullen of je ogen een beetje vochtig worden. Want ook gevoeligheid weet hij onderkoeld op te schrijven. Een vergelijkbare ironische manier van naar de werkelijkheid kijken zie je maar bij weinig hedendaagse schrijvers. Nicolien Mizee heeft dat bijvoorbeeld; ook zij zet haar hoofdpersonen een beetje als een loser neer om op die manier hun omgeving te laten schitteren. Vanwege zijn ironische stijl werd Elsschot geadoreerd door schrijvers als Simon Carmiggelt, Karel van het Reve, Bob den Uyl en J.M.A. Biesheuvel.’