In mei 2017 besteedde de Volkskrant enkele artikelen aan oorlogsmonumenten in Enspijk, Leidschendam-Voorburg en Amsterdam met ‘foute’ namen. Maar ook de Zaanstreek beschikt over zo’n eerbetoon aan dubieuze personen.

STEUN RO

Een SS’er op een gedenkplaats voor oorlogsslachtoffers in het Gelderse Enspijk haalde in het voorjaar van 2017 de nationale media. Drie maanden eerder viel die ‘eer’ ten deel aan een nazistische fotograaf. Hij stond abusievelijk als joods slachtoffer in de herdenkingsboeken en op een muurplaat in de Hollandsche Schouwburg. Inmiddels zijn hun namen verwijderd, evenals dat elders gebeurde na de ontdekking van collaborateurs op oorlogsmonumenten.

Vooralsnog gaat dat niet op in de gemeente Wormerland. Het monument in de Zaandammerstraat ‘is opgericht ter nagedachtenis aan alle mensen die vanuit Wormer zijn gedeporteerd en in interneringskampen zijn omgebracht, en aan diegenen die in Wormer door oorlogshandelingen om het leven zijn gekomen’. Aan die keurige formulering op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei mankeert niets. En toch wringt er iets.

Tussen de namen van vermoorde lokale verzetsstrijders als Jan van Hinte, Paul Kramer en Jan Kuijper staan twee ‘Fremdkörper’. Ook zij vonden -triest genoeg- de dood in Duitse gevangenschap. Hun route naar de ondergang had echter wel een totaal ander verloop dan de andere nazislachtoffers. Sterker, een ondergronds medewerker van de Ordedienst als Jan van Hinte is wellicht indirect in het concentratiekamp beland door dit tweetal. En hij was de enige niet. Dat roept de vraag op of ‘J. Kerkhoven’ en ‘T. van Kleef’ thuishoren op een oorlogsmonument dat toch vooral bedoeld is om onschuldige slachtoffers te memoreren.

Waakzaamheid

SchaapSchrijft levert creatieve teksten (zie schaapschrijft.nl en meitotmei.nl). Dat kunnen journalistieke producten zijn, maar ook levensverhalen en boeken. In opdracht of op eigen initiatief. Voor kranten, tijdschriften, uitgeverijen en particulieren. Op meitotmei.nl staat een selectie van zijn oorlogsverhalen.