CollectieGeschiedenis

De dood van een slagersknecht

Jan Keijzer (Middelie, 26-7-1920) groeide op in zijn geboortedorp, maar ging kort voor de bezetting van Nederland in de leer bij de Zaandamse slager Jan Honingh. Die had zijn winkel en woning aan de Hoogendijk 50. Kort tevoren was een eerdere knecht vertrokken en Honingh kon wel een nieuwe hulp gebruiken. Keijzer nam zijn intrek bij het echtpaar Honingh en hun kinderen, vastbesloten om het slagersvak onder de knie te krijgen. [caption id="attachment_106592" align="alignnone" width="765"] Hoogendijk 50 (het witte pand) na de oorlog[/caption] Op

Lees verder
CollectieGeschiedenis

Pieter van den Heuvel: het vergeten verzetsslachtoffer uit Oostzaan

Ik ontdekte zijn naam bij toeval. Pieter van den Heuvel uit Oostzaan zou een verzetsman zijn geweest die op 19 november 1942 in Soesterberg werd gefusilleerd, samen met 32 anderen. De nog maar 26-jarige machinebankwerker behoorde daarmee tot de eerste Zaankanters die ter dood werden veroordeeld en zou de enige Oostzaner blijven die dat lot onderging. Maar wie was hij? En waarom kreeg hij de kogel? Volgens de Erelijst van gevallenen kwam Pieter van den Heuvel op 10 december 1915 ter wereld in

Lees verder
CollectieGeschiedenis

Het verborgen leven van Abraham Wijnberg, uitvinder van de Norit

Norit is in de loop der decennia uitgegroeid tot een onderneming met meerdere filialen in binnen- en buitenland en een jaaromzet van honderden miljoenen euro’s. Het bedrijf ontwikkelde zich zelfs tot grootste exporteur van koolstoffen ter wereld. Sinds 2012 is Norit in handen van de Amerikaanse multinational Cabot Corporation. In de stad waar het allemaal begon, Zaandam, draait de fabriek echter als vanouds. Met dank aan de geheimzinnige oprichter, Abraham (‘Ab’) Wijnberg (Amsterdam, 26-6-1878/Aalsmeer, 29-9-1961). In het najaar van 2016 wijdde

Lees verder
CollectieGeschiedenis

Riphagen is een fantastische film. Met de nadruk op fantast

Vanaf 1 januari is bij de VPRO de driedelige tv-serie Riphagen te zien. Die werd eerder, samengeperst, in de bioscopen uitgebracht. Het bezoekersaantal daar viel wat tegen; nog geen 40.000 mensen namen de moeite om de oorlogsbelevenissen van de gewetenloze misdadiger Dries ‘Al Capone’ Riphagen -fout voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog- te aanschouwen. De anderen kunnen het verhaal nu dus alsnog bekijken. Daarbij past echter wel een bijsluiter. Eentje die ontbrak bij de bioscoopversie. ‘Ongelooflijk verhaal’ “Het ware verhaal van Dries Riphagen” vermeldt de filmposter van

Lees verder
CollectieGeschiedenis

De jacht op George Orwell (door fascisten én communisten)

“Een fascistische sluipschutter kreeg me te pakken. Ik was een dag of tien aan het front”, haalde George Orwell in zijn boek Homage to Catalonia (1938) herinneringen op aan zijn laatste momenten binnen de gevechtslinies rond de plaats Huesca, in noordelijk Spanje. Het was 20 mei 1937, bijna een half jaar nadat hij zich in Spanje had gemeld om als vrijwilliger te strijden tegen de troepen van Franco. Met zijn 1.88 meter bleek Orwell -echte naam Eric Arthur Blair- een relatief makkelijk doelwit. “Het was bij de hoek in de borstwering,

Lees verder
CollectieGeschiedenis

De dubbelrol van Dries Riphagen

De jonge Dries Riphagen is al in de jaren dertig lid van de Nationaal Socialistische Nederlandse Arbeiderspartij (NSNAP), een buitengewoon antisemistische partij die Nederland wil omvormen tot een Duitse provincie. Hij combineert zijn nazi-ideaal met zijn werk als pooier, gokker en zwarthandelaar. Zijn rol in de onderwereld groeit in de vooroorlogse jaren in rap tempo en is op een gegeven moment zo groot dat Riphagen bekendheid krijgt als ‘Al Capone’. De bezetting van Nederland komt voor hem als geroepen. Door als Vertrauensmann van de Sicherheitsdienst te gaan werken, weet

Lees verder