In de jaren 60 beleefde Ameland een bijna blow out bij de boortoren die toen in de Hollumer duinen stond. Dezelfde boorlocatie is in december 2018 en januari 2019 onderwerp van een grootschalige sanering. Grijpers en trucks voeren met boorspoeling vervuild zand af. Twee Amelanders vertellen over hun belevenissen destijds, toen het op een haar na mis ging.

STEUN RO

Ze waren jong, zo jong dat ze nog niet eens een rijbewijs hadden. Twee Hollumers, inmiddels gepensioneerd, destijds 15 en 17 jaar oud. De NAM boorde op locatie HOA1, in de Hollumer duinen, en vond gas. Laten we de ene Jan (15 jaar) en de andere Piet (17 jaar) noemen. Hun echte namen houden ze liever onder de pet. Hun jeugdige leeftijd belette hen niet op een vrachtwagen te stappen. De NAM riep dringend hulp in en zij hadden er een mooie klus aan.

Ballumerbocht

In de eerste weken van januari 2019 rijden trekkers en dumpers meermalen de Ameland-route Oranjeweg – Verbindingsweg – Smitteweg en terug, om vervuild zand van de NAM-locatie naar de Ballumerbocht te rijden. Er moet zoveel zand worden afgevoerd, dat ze er nog wel even werk aan hebben. Zo’n 20.000 ton met diesel en boorspoeling vervuild zand moet worden afgegraven. Dat wordt eerst gereinigd en gecontroleerd, voor het elders weer gebruikt kan worden. Piet weet wel hoe dat in zijn werk gaat. Jaren geleden reed hij met olie vervuild zand naar Amersfoort. De oliepomp in de Ballumerbocht was op een dag niet op tijd uitgezet, waarna een oliefontein het gebied rondom de pomp en de dijksloot vervuilde.

Vervuild zand

Er volgde een sanering en Piet reed met die grond naar een gespecialiseerd bedrijf in Amersfoort. Hij was nieuwsgierig en wilde wel eens zien hoe dat reinigen in zijn werk ging, maar ver kwam hij niet. “Het was net Rusland,” zegt hij, “je kwam er niet in.” De mensen die er werkten waren van top tot teen gekleed in beschermende kledij. Wat Piet wel kon zien was een soort betonmixer waar het vervuilde zand in ging. Die bak werd gloeiend gestookt terwijl hij alsmaar draaide. De olie brandt als het ware uit het zand, concludeert Piet.

Honderd uur

Het vervuilde zand van HOA1 ligt in januari 2019 tijdelijk opgeslagen op de plaat van een andere NAM-locatie, die tegenover de dijk ligt waar het beeld van de Dijkwachters staat. De vrachtwagens rijden af en aan en dat doet denken aan die keer in 1963. Of was het 1964? Beide mannen weten het niet precies meer, al weet Jan met zekerheid te vertellen dat het in november was. In één week tijd reden ze dag en nacht, zo’n honderd uur in totaal. Van zondagavond 12 uur tot vrijdagochtend 10 uur zaten ze op de auto. Op HOA1 was een calamiteit ontstaan.

Jeanet de Jong is journalist op Ameland voor Persbureau Ameland en YouTube kanaal Ameland Vandaag, correspondent voor diverse media, uitgever en verteller van de vertelgroep Ameland Vertel! Ze schrijft over een grote diversiteit aan onderwerpen, haar hart ligt op de Wadden.