BEELD // Één foto, driehonderd woorden. Elke zaterdag een onverwachte blik op Brazilië – met het verhaal erachter. Deze week: visuele kritiek op de Braziliaanse politiek.

STEUN RO

Bovenstaande foto lijkt gephotoshopt, maar dat is hij niet. Toen ik dit plaatje van het Braziliaanse Nationale Congres schoot stond ik vlak achter de eeuwige vlam van een andere monumentale betonkolos die de begin jaren zestig uit de grond gestampte Braziliaanse hoofdstad siert, het Panteão da Pátria e da Liberdade (‘Pantheon van het Vaderland en van de Vrijheid’).

Paulo, een vriend van mij uit Brasília, had me naar het Pantheon meegetroond. Eerst reageerde hij geschokt toen ik hem op het beeldscherm van mijn camera deze foto liet zien. ‘Nossa Senhora, je hebt de parlementsgebouwen in de fik gezet!’

Het door Oscar Niemeyer ontworpen Nationale Congres, waar de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zetelen, is natuurlijk een van de belangrijkste nationale symbolen van Brazilië. Als een gringo daar in jouw bijzijn een weinig respectvolle foto van maakt, dan moet je als trotse Braziliaan zijnde toch even slikken. 

De karakteristieke torens en de op enorme vliegende schotels lijkende ‘schalen’ van het Nationale Congres (in de volksmond schertsend ‘twee lege borden en een sandwich met niets ertussen’ genoemd) zijn echter ook hét symbool voor de wijdverbreide corruptie waaronder de Braziliaanse politiek al sinds mensenheugenis gebukt gaat.

Het duurde niet lang of Paulo pakte zelf zijn smartphone erbij, positioneerde zich achter de eeuwige vlam en nam de ene foto na de andere van de schijnbaar in lichterlaaie staande parlementsgebouwen. Welke gedachten er daarbij precies in zijn hoofd omgingen weet ik niet, maar hij grijnsde erbij dat het een lust was.

Kritische foto’s maken is leuk, maar de meest effectieve kritiek levert de burger wellicht toch in het stemhokje. Morgen over een week zijn er in Brazilië verkiezingen. Zondag 5 oktober wordt niet alleen de president, maar ook het voltallige Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat gekozen. Daarbovenop vinden er op dezelfde dag verkiezingen plaats voor de gouverneurschappen en regeringen van de zesentwintig deelstaten en de federale hoofdstad Brasília. 

Over dit alles leest u hier de komende tijd uitgebreid.

    Alex Hijmans (1975) is internationaal correspondent en schrijver. Zijn standplaats is Salvador, de derde stad van Brazilie, waar hij in een volksbuurt woont en verder kijkt dan voetbal, samba en zogenaamde Wirtschaftswunderen. Hij schrijft, net zoals weleer voor de papieren De Pers, journalistieke reportages en persoonlijke columns. Met veel beeld en altijd met de blik van een local.