Kate Middelton is een hit in Brazilië. Zes uur na de bevalling met een stralende lach het volk toezwaaien. Petje af. En vooral: “Zo willen wij ook bevallen.”

STEUN RO

Zeven uur na de bevalling fris en fruitig op hakken het ziekenhuis verlaten. Kate Middleton doet dat gewoon en Brazilië ligt in katzwijm. In ieder geval de vrouwen die ook een gewone bevalling willen en dat zijn er steeds meer. Dat er een derde nakomeling van William en Kate is geboren en dat het een zoon is, is hier totaal niet relevant. Het gaat erom dat Kate, de hertogin van Cambridge in eigen persoon, moeder van de toekomstige koning van Groot-Britannië, als een gewone sterveling heeft liggen puffen in een ziekenhuisbed. Kom daar in Brazilië maar eens om.

Vooral in particuliere ziekenhuizen ondergaan de meeste zwangere vrouwen een keizersnee. 85% van de baby’s ziet in die ziekenhuizen aldus het levenslicht. Het is een van de hoogste percentages ter wereld. Over het geheel genomen is het de helft. Dat is nóg veel: de Wereld Gezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties hanteert een norm van 15%. Het gebeurt omdat de moeder het zelf wil, of omdat er een medische indicatie is, maar, helaas maar al te vaak, omdat de arts het wil. Het brengt gewoon veel meer geld in het laatje dan een natuurlijke bevalling, die ook nog eens heel lang kan duren. Zeer onhandig, zo’n ziekenhuisbed dat zo lang bezet blijft. Plus dat je bij nacht en ontij gebeld kunt worden. Vooral rond Kerst en Carnaval regelen artsen in Brazilië graag een keizersnee, klagen steeds meer vrouwen. Het verzet groeit dan ook.

Te vroeg inleiden

Vrouwen willen op hun eigen voorwaarden bevallen en vooral met respect behandeld worden. Het regent niet alleen klachten over door artsen opgedrongen keizersnedes, maar ook over wat hier obstetrisch geweld wordt genoemd. Dingen als het te vroeg inleiden van de bevalling of het onnodig inknippen. En domweg een grove behandeling van de barende vrouw. Vaak wordt Nederland dan als lichtend voorbeeld genoemd, met een relatief hoog aantal thuisbevallingen. Dat is voor veel Braziliaanse vrouwen het Walhalla. Bevallen is immers geen ziekte, zo redeneert men, en het moet op een zo natuurlijk mogelijke wijze gebeuren.

Interessant vind ik overigens in dat verband de discussie over doodgeboortes, die in Nederland sinds een paar jaar wordt gevoerd. De keerzijde van de medaille, om het maar zo te zeggen. Leuk allemaal, dat natuurlijk bevallen met een verloskundige en liefst in een zwembadje of op een baarkruk, maar er kunnen nu eenmaal – soms levensbedreigende – complicaties optreden en dan is een ziekenhuis en een kundig arts acuut noodzakelijk.

Te nauw

Terug naar Kate Middleton. “Daarvan zouden ze in Brazilië hebben gezegd dat ze te nauw is voor een natuurlijke bevalling”, schamperde een vriendin op Facebook. De Britse is een prachtig voorbeeld voor de zwangere Braziliaanse vrouw. En hopelijk voor de artsen. Mooi als deze koninklijke bevalling vrouwen in Brazilië kan inspireren om zich niet te makkelijk een keizersnee aan te laten praten.

De geest is in Brazilië al een tijd uit de fles: vooral de beter opgeleide vrouwen vrouwen bereiden zich veel beter voor op hun bevalling en staan daarom ook meer hun ‘mannetje’ tegenover de arts om te voorkomen dat ze een onnodige (soms is het nu eenmaal onvermijdelijk) keizersnede moeten ondergaan en om de bevalling zo humaan mogelijk te maken. Een vrouw uit São Paulo die ik in 2014 interviewde over een keizersnede die ze tegen haar zin had ondergaan en die dus een traumatische ervaring voor haar was geweest, heeft inmiddels twee kinderen via een natuurlijke bevalling gekregen. Belangrijke wapenfeiten waar ze trots op is.

Maar beroemdheden die het voorbeeld geven: je kunt je niks beters wensen. Dat werkt als een tierelier.

Wies Ubags (1962) werkt vanuit Brazilië voor oa het ANP. Ze is ook te horen op de Nederlandse en Belgische radio (vooral BNN, WNL en VRT).  Ze schrijft over ambitie in Latijns Amerika, in het klein en in het groot. Economische onderwerpen krijgen veel aandacht.