We spreken een andere taal. Dat is het. Waar de een het hysterie en bangmakerij vindt, slaat de ander alarm. Het komt erop aan. De komende tien jaar wordt bepalend voor hoe onze wereld eruit zal zien op de veel langere termijn. Het nieuwste rapport van IPCC (The Intergovernmental Panel on Climate Change ) dat deze week werd gepresenteerd, is grimmig.

STEUN RO

Uit het zesde evaluatierapport van het IPCC blijkt dat de uitstoot van broeikasgassen ten gevolge van menselijke activiteiten verantwoordelijk is voor ongeveer 1,1°C opwarming sinds 1850-1900. De opwarming van de aarde zal de komende twee decennia waarschijnlijk 1,5°C of zelfs meer bedragen. Of we de opwarming tot dit niveau beperken en de ernstigste klimaatgevolgen voorkomen, hangt af van de maatregelen die dit decennium worden genomen.

Ach, het zal zo’n vaart niet lopen.  ‘We zien de dramatische effecten van versnelde opwarming van het klimaat nog niet – we hebben een kille zomer.’ Leon De Winter in De Telegraaf lijkt van een andere planeet te komen, en beschouwt de waarschuwingen als troef in handen van een aanstaande wereldregering, een zekere elite, die ‘ons’ wil controleren en uitbuiten. Zodanig, dat we, ‘de gewone man en vrouw’, in armoede zullen leven – behalve die elite groep dan hè. Een verwijzing naar de beroemde dystopische roman ‘1984’ mag natuurlijk niet ontbreken. Margaret Atwood’s ‘The Handmaid’s Tale’ had hier trouwens ook volstaan. De rillingen lopen je al over de rug.

Weg vrijheid

Inmiddels is de kritiek op hoe huidige crises bestreden worden een voorspelbare lezing geworden: we raken onze vrijheid kwijt; globalistische machtswellustige elites zijn uit op totale controle; we gaan krom liggen om al die groene, onrealistische maatregelen te kunnen bekostigen.

Maar wie ben ik? Misschien zit er wat in. Twijfel aan je eigen overtuigingen houd je open en scherp. Dat het leven toch al een en al onzekerheid is, daarover bestaat geen enkele twijfel.

Doodsbang voor verandering

Eerder verdenk ik degenen ervan, zij die het allemaal overdreven vinden, die het klimaatdebat wegzetten als paniekzaaierij en gedragsbeïnvloeding, als de dood te zijn. Doodsbang voor verandering zijn ze, werken dat het liefst tegen, en willen gewoon op dezelfde voet verder. Als er maar niks hoeft te veranderen. Want nee, het comfortabele leventje, daar mag niet aan getoornd worden. Er moet gewoon nog gevlogen worden naar exotische vakantiebestemmingen. De medium gebakken steaks, de bezoekjes aan MacDonalds, en de vrijdagavond sushi die gaan we niet inleveren. De benzine slurpende bak voor de deur laten staan en eens wat vaker de trein of fiets pakken? Geen sprake van. En groene energie, daar gaan we niet meer voor betalen, laat staan dat we de verwarming een standje lager zetten en een dikkere trui aantrekken – want dat is pas armoede. Stel je voor, kou lijden, dat wíl je niet. Het moet wel gezellig blijven. En bewuster consumeren, om zuur van te worden zeg. Nee hoor, er is helemaal geen sprake van een klimaatalarm.

‘We worden beïnvloed door elites, die zichzelf de taak hebben aangepraat de mensheid te redden’, aldus Leon de Winter, wiens fantastische romans ik als twintiger heb verslonden. ‘Het klimaat willen beheersen, zoals de klimaatalarmisten zich ten doel stellen, is een illusie,’ zo stelt hij in zijn laatste column.

Nee, het zijn de activiteiten die een schadelijke, mogelijke onomkeerbare impact hebben op het klimaat, op de gezondheid van onze leefomgeving. Die activiteiten moeten gecontroleerd worden en nu dat niet of onvoldoende gebeurt, maken wetenschappers, activisten en een deel van de bevolking zich zorgen.

Verwijdering van de natuur

Dat klimaatactivisten erop voorstaan dat de mens meer in balans met ‘de natuur’ zou moeten leven, wat zou daar niet goed aan zijn? De moderne mens staat er mijlenver vanaf, staat totaal los van de natuur. Je hoeft maar naar de supermarkt te gaan en te kijken in een willekeurig winkelwagentje dat voorbij rolt.

Of in de schappen waar praktisch ieder product verpakt is in plastic. Dat er plastic in de magen van dieren verdwijnen en die daaraan bezwijken of in verstrikt raken, is gevolg en bijzaak voor nog steeds genoeg mensen.

Ook de miserabele levens van koeien en kippen in de mega-stallen, en vervolgens hun slachting om aan onze vlees-behoefte te voldoen. Tevens de mistroostige handel in wilde dieren op Chinese ‘wet markets’, die mogelijk de oorsprong van de pandemie zijn.

Maar ook de manier waarop ons voedsel geproduceerd wordt en de schadelijke bestrijdingsmiddelen die daarbij niet worden geschuwd.

Kortom, de totale verwijdering van de mens tot de natuurlijke wereld. Een materiële wereld met handel en winst als absolute nummer één, dat is wat hij kent. Ecologie en welzijn bungelen ergens onderaan.

Mens maakt deel uit van de natuur

Je bent geen zweverige dromer als je zegt dat de mens onderdeel van de natuur uitmaakt. Zoals onder meer filmmaker David Attenborough in zijn documentaire A Life on our Planet zegt: ‘Humans are a part of nature, not apart from nature.’ De mens los zien van de natuur, en dat is de mens boven de natuur stellen, als heerser over de planten, dieren, oceanen en bossen, dáár is het fout gegaan. Dit verwijderingsproces is al eeuwen geleden in gang gezet door de Industriële Revolutie.

Als klimaatactivisten dus zeggen dat onze manier van leven meer in balans moet worden gebracht met de natuur, is het merkwaardig om hier tegen te zijn, tenzij je het leven niet zo veel waard vindt en dood en destructie een zekere aantrekkingskracht op je uitoefenen.

Een andere taal

Dus bovenop de angst en afkeer voor verandering, valt er een soort doodsverlangen te bespeuren. Diegenen die klimaatactivisten ‘drammers’ vinden of ‘fascisten’, ontkennen dat zij onderdeel uitmaken van een groter en prachtig geheel.  Ze wijzen daarmee het eigen bestaan af. Het is een andere taal die gesproken wordt, een andere wereld waarin geleefd wordt. Een wereld die mij vreemd is, want het leven is er om te omarmen, niet om te verwerpen. 

Op deze kleine aardbol, dit blauwe stipje in het heelal, maakt men zich druk om wie er gelijk heeft ten aanzien van het bestaan van klimaatverandering, en waar Shell met legers dure advocaten een rechterlijke uitspraak aanvecht teneinde vooral minder snel en minder ambitieus de CO2 uitstoot te kunnen reduceren.  Is het geen verspilling van kostbare tijd en energie?  Ondertussen zitten we er middenin, en zien we de gevolgen al van gevaarlijke klimaatverandering. Al zien wij de apocalyptische beelden misschien nu nog alleen op een mobieltje of tv. 

Klimaatdebat op polariserend pad

Het is frustrerend om te zien waarom er niet meer consensus kan bestaan in het klimaatdebat zonder te denken in labels van (extreem) links en (extreem) rechts, ontkenners en drammers, elitair ideologisch en populistisch. Het polariseert. Het leidt volledig af van dat wat iedereen aangaat: de vervuiling van lucht en water, het verlies van biodiversiteit, oceanen die meer dood dan levend zijn, extreme droogte, hevige regenval, massale ontbossing, en hele dorpen die affikken. Het leidt volledig af van de klimaat- en ecologische crisis waar we middenin zitten. Alleen al dit jaar is er in de EU 355.754 hectare grond afgebrand, een gebied ter grootte van het eiland Mallorca. Het gevolg van langdurige droogte en hittegolven.

Willen we op dezelfde voet doorgaan met het uitstoten van schadelijke broeikasgassen en ons moderne, overmatige consumptie-gedrag in stand houden, dan komen we in een onhoudbare wereld te leven. En juist dat geeft achteruitgang, schaarste en strijd.

Kop in het zand

Het klimaat verandert, maar dat is niet per se te wijten aan menselijke activiteiten, volgens de sceptici. Natuurlijke oorzaken spelen ook mee. Er is helemaal geen klimaatcrisis, zeggen ze. Met andere woorden, de status quo daaraan gaan we niets doen. Hang maar weer lekker achterover in je stoel, sluit je ogen voor het razende vuur in Zuid-Europa, Noord- en Zuid Amerika, Australië en Siberië . Steek je kop in het zand voor de excessieve overstromingen in eigen land, België en Duitsland. Stem op politici die zeggen dat klimaatbeleid ‘duurzaamheidsgeneuzel’ is. 

Blijf bezorgde wetenschappers en burgers maar bespotten en beschuldigen van hysterie en angstzaaierij. Zie complotten en verborgen, kwaadaardige agenda’s in rapporten van wetenschappers, totdat het water ook jou aan de lippen staat.

Even slikken en actie

Maar let op, angst stagneert. Bang geworden van het sombere beeld dat IPCC in het laatste rapport schetst? Niet doen. Beter is die brok in je keel wegslikken en bedenken wat jij zelf kunt bijdragen aan verbetering van je leefomgeving – mocht je dat al niet eerder hebben gedaan. Dat overheden ondertussen de olie- en de veeteelt industrie fors blijven subsidiëren, en plannen hebben om de luchtvaart uit te breiden, en er banken zijn die maar geld blijven pompen in de bouw van nieuwe mega-stallen, kan dus niet langer. Ook de burger laten opdraaien voor de bekostiging van duurzame voorstellen, gaat voor problemen zorgen. Overheden moeten daarom geld hiervoor vrijmaken. 

Ja, mijn individuele keuzes (o.a. plantaardig dieet, zonnepanelen, tiny home, compost, fiets) hebben zin, maar grote kans dat we de wereld er niet mee redden. 

Of ik me dan maar moet laten verleiden tot nihilisme en doemdenkerij, of conspiracy theorieën? Stilstand is bijna net zo erg als achteruitgang. En dat is wat velen, inclusief de klimaatsceptici, het meest vrezen. 

Een duurzame wereld kent welvaart voor iedereen. In een onhoudbare wereld bestaat welvaart voor iedereen alleen als doel op papier. Een samenleving met welvaart voor iedereen is juist dat waarover klimaatceptici altijd hoog van de toren blazen. 

Het moge duidelijk zijn dat een voorwaarde voor het bewerkstelligen van een duurzame wereld is dat klimaatverandering op politiek -, individueel -, collectief -, en bedrijfsniveau moet worden aangepakt.

En het is realistisch om te zeggen dat dit een zware strijd wordt.

Precies zoals Wouter Louwerens hier schrijft, ben ook ik blij dat ik geen kinderen heb gekregen. Ik zou er slecht van slapen.

Foto: Markus Spiske/Unsplash

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering laten zien door een kleine bijdrage te doen.

Zie hier voor meer informatie!

Mijn gekozen waardering € -
    Schrijft op Mallorca over duurzaamheid en bewust consumeren. Voorheen werkzaam als jurist in Nederland.