De vijfde etappe van de Volvo Ocean Race is een zware etappe voor de zeilers. Hoge golven, harde wind en ijskoud water. Maar er is ook een lichtpuntje op de weg, Kaap Hoorn. Wat is er toch zo magisch aan het zeilen rond Kaap Hoorn?

STEUN RO

Gerd-Jan Poortman gaf in een interview met Zeilen aan dat het een magisch moment is. 'Voor Kaap Hoorn heb je te maken met extreme weersomstandigheden, hoge golven, veel wind en dat ijskoude water. Zodra je Kaap Hoorn hebt gehaald weet je dat het beter wordt, het wordt warmer en de oceaan wordt rustiger.' 

Prima, maar wat is er dan toch zo ontzettend magisch aan? Het is geen geheim dat juist op dat stuk voor Kaap Hoorn heel wat zeilers pech hebben gehad. Dit was onder andere te zien tijdens de laatste editie van de Volvo Ocean Race. De enige die zonder averij de Kaap rondde was Puma. De winnaar van die editie, Groupama, keerde zelfs onder noodtuig terug. Een feit is ook dat meer mensen de top van de Mount Everest hebben bereikt dan dat Kaap Hoorn rondden.

Een feit is ook dat meer mensen de top van de Mount Everest hebben bereikt dan dat Kaap Hoorn rondden

Legendes

Het ronden van de Kaap is al sinds jaar en dag iets magisch. Er is zelfs een compleet boek aan gewijd door Thomas W. Ferguson: ‘De magie van Kaap Hoorn’. Hierin schrijft hij over de verschillende legendes die de Kaap ronden, en de schepen die er zijn vergaan. Pas in de loop van de 19de eeuw begon het scheepvaartverkeer met regelmaat gebruik te maken van de route rond Kaap Hoorn. Dit was tevens het begin voor zeiljachten om ook de Kaap te ronden. De Saoirse, het zeiljacht van Connor O’Brien, was het eerste zeiljacht dat de Kaap rondde. O’ Brien was bezig met een tocht om de wereld van 1923 tot 1925, nadat hij al zeilend de Kaap rondde zijn er meer jachten hem gevolgd. Niet iedereen haalde dit, er zijn verschillende jachten vergaan in de stormen, of halverwege gestaakt wegens averij. Tot op vandaag de dag blijft de Kaap een uitdaging voor de zeilvaart.

Klapgijpen

De weg naar Kaap Hoorn is niet de makkelijkste, nadat de zeilers de Stille Oceaan net voorbij Nieuw Zeeland achter zich lieten en de Zuidelijke Oceaan betraden hebben we veel spannende momenten gezien. Deze etappe wordt dan ook wel gezien als de zwaarste etappe van de Volvo Ocean Race. We zagen Abu Dhabi Ocean Racing met ruim 35 knopen varen, Dongfeng Racing Team lag bijna plat en bij de vrouwen van SCA heeft een klapgijp voor schade gezorgd. Bij een klapgijp klapt de giek bij een voordewinds rak plotseling naar de andere boeg. Dit gaat met veel kracht en de bemanning is er vaak niet op voorbereid. Gelukkig raakte er niemand gewond. 'Er is geen andere plek in de wereld, waar je zo lang en hard voor de wind kunt zeilen', aldus Simon Fisher, navigator Abu Dhabi Ocean Racing. Op die voordewindse koersen is de kans van een klapgijp heel hoog. Een kleine stuurfout of een kleine winddraaiing kan al zo’n gijp tot gevolg hebben. Zie dit filmpje.

Overigens is dit niet het enige gevaar wat de teams lopen, naast de harde wind en het staartje van cycloon Pam, liggen er veel ijsschotsen in de Zuidelijke Oceaan. De organisatie van de Volvo Ocean Race heeft dan ook ijslimieten opgesteld, virtuele lijnen die de teams aan stuurboord moeten houden om te voorkomen dat ze te dicht op deze ijsvormingen komen.

Als je nooit langs Kaap Hoorn bent gekomen, dan heb je nooit de Volvo Ocean Race gevaren

Maar dan is er straks Kaap Hoorn. Na dagenlang op de oceaan komt hier het eerste stukje land weer in zicht. De oceaan wordt rustiger, de temperatuur stijgt en het uitzicht is om van te smullen. Bouwe Bekking, schipper van het Nederlandse team Brunel, zegt dat Kaap Hoorn het hoogtepunt van de race is. 'Als je nooit langs Kaap Hoorn bent gekomen, dan heb je nooit de Volvo Ocean Race gevaren.' Team Alvimedica is deze editie de eerste boot die de Kaap rondt. Voor navigator Will Oxley is het de derde keer dat hij hier langskomt. 'Kaap Hoorn is één van die speciale plaatsen waar iedere offshore zeiler heen wil. Dichter bij Antartica kom je niet, de verhalen van vroeger, de legendes die Kaap Hoorn al rondden, het zijn verhalen die iedere zeeman wil vertellen.' Hier ben je verder weg van de bewoonde wereld dan je ooit zal zijn. Bij Kaap Hoorn zie je voor het eerst weer land, en niet zomaar een stukje land. Het is een fantastisch landschap, bijna een cadeautje voor het halen van dit stukje van de race. De zeilers zijn nu voorbij dit magische punt. Na dagenlange stormen, koude wind en ijsbergen is Kaap Hoorn het keerpunt. Vanaf nu worden de condities rustiger, wordt het warmer en komt het eindpunt, Brazilië, in zicht.

Gebroken mast

De dag dat de vloot Kaap Hoorn zou bereiken kwam er slecht nieuws vanaf de Chinese boot, Dongfeng Race Team brak de mast. Zij moesten noodgedwongen deze etappe staken en zijn onderweg naar Ushuaia, Argentinië. De weg hierheen is lang, en met de mast half bungelend boven de hoofden van de zeilers is het nog een spannende tocht. Charles Caudrelier hield nog lang de hoop terug te keren in deze etappe. 'We varen naar vaste land, maken de mast en gaan verder langs Kaap Hoorn om alsnog te finishen in deze vijfde etappe.' Allereerst was er zelfs het idee om, met gebroken mast, door te zeilen naar de finishlijn. Maar dit bleek toch te risicovol, de mast hangt aan nog maar aan enkele stukken vast. Het besluit om direct naar land te gaan bleek toch de beste, dit was alsnog een tocht van ruim 20 uur. Als Dongfeng niet meer weet te finishen, dan krijgen ze acht punten erbij in het klassement. Zie filmpje.

Anke Haadsma (1988) is een freelance watersportjournalist. Al haar hele leven zeilt ze en haar stage liep ze bij maandblad Zeilen. In 2010 studeerde ze af aan de School voor Journalistiek en begon ze met wat freelance werkzaamheden. In 2014 zette ze de stap om fulltime de watersport journalistiek in te gaan. Nu volgt ze internationale zeilraces (met een Nederlands tintje) en is ze regelmatig aanwezig bij zeilevenementen als communicatie professional of journalist.