Ben je weer eens toe aan een maandje lijnen of consuminderen? Woensdag beginnen miljoenen mensen tegelijkertijd aan een eeuwenoude detox-maand… Maak kennis met dit ritueel, dat al in de Bijbel voorkomt.

Het is een steeds hipper wordend gebruik: mensen spreken een speciale maand af waarin ze allemaal tegelijk ergens mee stoppen of juist ergens extra aandacht aan geven. We kennen Movember: mannen laten hun snor een maand lang staan voor meer bewustwording over mannenziekten als prostaatkanker. Er is Dry Januari om na de kerstdagen weer even los te komen van de alcohol en er is de Vegan Challenge waarin je oefent om minder dierlijke producten te nuttigen. Aan het eind van zo’n maand ga je relaxter, bewuster of gezonder door het leven.

Niet iedereen weet dat Mozes en Jezus ook al aan dat soort gebruiken deden. Deze Bijbelse wijzen hebben allebei weleens veertig dagen en nachten niet gegeten. Ze gingen in een verlaten gebied de confrontatie aan met zichzelf en met het leven (met God en de duivel). Na die veertig dagen kwamen ze weer terug met wat hun meest beroemde speech zou worden: Mozes met de Tien Geboden, Jezus met de Bergrede. Ze waren verrijkt.

Vlees, vaarwel!

Om daarvan te leren, vieren christenen vanaf deze woensdag de oudste themamaand ter wereld: de christelijke vastentijd. Deelnemers onthouden zich tot aan Pasen van een luxe of genoegen naar keuze. Denk aan social media, koffie of seks. In het verleden ging het vaak om vlees, en daarom heet carnaval zoals het heet. Het woord is afgeleid van carne vale, oftewel: ‘Vlees, vaarwel!’. Nog één keer gaat iedereen zich te buiten, en dan is het van woensdag tot in het paasweekend soberheid troef. Alleen op de zondagen mag je de teugels laten vieren. Zo kom je in totaal op 40 vastendagen.

Alain Verheij is gefascineerd door alle plaatsen en momenten waar tijd en eeuwigheid elkaar ontmoeten. Denk daarbij aan kunst, cultuur, religie en schoonheid in de breedste zin van die woorden. Verder heeft hij een groot zwak voor taal en promoveert hij op het Ugaritisch.