Wie kent niet de frustratie van een matig geformuleerde proefwerkvraag? Het onderwijs moet niet meer toetsen, maar minder, en beter, vindt toetsdeskundige Desiree Joosten-ten Brinke. Ze leidt daarom docenten op tot betere toetsenmakers. De hamvraag: “Meet je wat je wilt meten?”

STEUN RO

In een zaaltje van het Bernardinuscollege in Heerlen zitten voor de verandering eens negen docenten te zweten op een proefwerkvraag. ‘Waarom bepaalt het KNMI elk uur de temperatuur op een groot aantal meetpunten?’, zo staat op de sheet die Desirée Joosten-ten Brinke heeft geprojecteerd. De verwarring is voelbaar in de ruimte. Wat wil de cursusleidster nou precies weten? “Je krijgt er geen punten voor, hoor”, stelt ze de docenten gerust.

Frustrerende proefwerkvragen

Iedereen die op school heeft gezeten herkent de frustratie: proefwerkvragen die zo breed of onduidelijk zijn geformuleerd, dat je er als leerling alleen maar een flinke lap tekst kunt neerpennen, in de hoop dat het antwoord er tussenstaat. Als het aan Joosten-ten Brinke ligt, hoeft niemand dat nog door te maken. Als toetsdeskundige bij de Open Universiteit en lector aan de Fontys lerarenopleiding in Tilburg bindt ze de strijd aan met verkeerd toetsen.

De vraag over het KNMI blijkt een klassieker uit toetstrainingen. “Afhankelijk van hoe je hem leest, geef je antwoord”, legt Joosten-ten Brinke uit. Ligt de nadruk op ‘waarom’, dan is een mogelijk antwoord: ‘Omdat dat nuttige informatie is voor tuinders en boeren’. Ligt de nadruk op ‘waarom het KNMI’, dan is het: ‘Omdat het die taak heeft gekregen’. Of gaat het om ‘waarom elk uur’? Of ‘waarom op een groot aantal meetpunten’? Her en der klinken geluiden van ongeloof. Dat er zoveel interpretaties mogelijk waren, hadden de leraren niet gedacht. Een betere vraag, volgens toestdeskundige: “Het KNMI bepaalt elk uur de temperatuur op een groot aantal meetpunten. Waarom op een groot aantal meetpunten?”

Marten van de Wier is zelfstandig journalist en communicatieprofessional. Hij heeft speciale aandacht voor duurzaamheid, natuur en onderwijs, en is daarnaast specialist Zuid-Nederland.