De Volvo Ocean Race zit midden in de eerste etappe. Het is reuze spannend, een waar kat- en muisspel.

STEUN RO

Het valt deze editie niet mee om los te komen van de vloot. De Volvo Ocean Race is nu zo’n twee weken onderweg, en nog steeds hebben de zeilers elkaar in het kielzog. Bij iedere update is het weer spannend wie de leiding heeft, ook voor de zeilers is de spanning van deze race merkbaar. Er wordt bijna niet geslapen, en het zogenaamde wachtsysteem ging op de meeste boten pas na enkele dagen in.

Al na twee dagen varen werd er geklaagd over zere spieren. De Nederlandse Gert-Jan Poortman van team Brunel: ‘Ik voel iedere spier in mijn lichaam, het is ontzettend zwaar met dit lichte weer. We zijn continu bezig met het wisselen van de zeilen.’

Sinds 65 boten Allicante achter zich lieten was het zoeken naar de beste wind. De zeilers verloren elkaar niet uit het zicht in hun tocht naar de Straat van Gibraltar. Het was uiteindelijk het Zweedse vrouwenteam SCA die een tactisch besluit nam en voor de Straat een andere weg insloeg dan de rest van de vloot. ‘Iedereen ging langs het zuiden door de Straat van Gibraltar, en ik kon niet begrijpen waarom’, legt navigator Libby Greenhalg uit. ‘We wilden wel bij de vloot blijven, maar tegelijk wilden we ons ook aan ons plan houden. En ons plan was langs het noorden te gaan.’ Spannend werd het nog wel toen bleek dat de vrouwen even geen wind kregen en zelfs een stukje achteruit werden gevoerd door de stroom. Maar met de komst van een zuchtje wind waren ze gered en voeren ze als eerste over de Atlantische Oceaan.

Daarna was het uit met de pret voor de vrouwen, zij kregen geen snelheid meer in de boot op de Oceaan, de rest van de vloot juist wel. Het Deense Team Vestas Wind voer bijna 3 knopen harder en nam de koppositie over. Omdat de boten gelijkwaardig zijn, kunnen ze in principe even hard. Hierdoor zijn het echt de zeilers die het verschil kunnen maken, juist door het maken van tactische beslissingen en continu wisselen en stellen van de zeilen haal je het uiterste uit je boot. Schipper Bouwe Bekking, van Team Brunel, gaf voor vertrek al eens aan: ‘Het zijn nu niet de rijke teams met hun perfect opgeknapte boten die een voorsprong hebben, nu gaat het echt om de zeilers en de ervaring die zij meebrengen. Iedereen maakt zo een gelijke kans.’

Gert-Jan Poortman

Dat maakt de race ook zo spannend om te volgen. Tot nu toe zijn bijna alle teams wel eens aan kop geweest, of in ieder geval heel erg in de buurt. Het is het Arabische team Abu Dhabi Ocean Racing die continu in de kopgroep ligt. Team SCA komt na hun spectaculaire voorsprong niet meer in de buurt van een eerste positie, zij lagen op een gegeven moment zelfs zo’n 100 mijl achter de leider. Maar dit zegt nog helemaal niets, op dat moment zijn ze nog niet eens op de helft van hun etappe naar Kaapstad. Ook moet er nog door de Doldrums gevaren worden, een gebied dat menig zeiler liever mijdt. De Doldrums staat namelijk bekend om zijn windstille zones, welk besluit je ook maakt, je hebt altijd de grootste kans om stil komen te liggen.

Naast deze windstilte komen de tropische regenbuien zonder waarschuwing langs, stormen kondigen zich niet aan en wanneer deze beide niet aanwezig zijn is het heet, heel heet. Een navigator nachtmerrie wordt dit gebied ook genoemd, voorbereiden kan bijna niet. Gert-Jan Poortman legt hier op een bijzondere manier uit hoe de Doldrums in elkaar zitten.

Navigator Will Oxley van het Amerikaans/Turkse team Alvimedica zeilt voor de 14de keer in zijn leven door de Doldrums. Hij weet wat ze kunnen verwachten, of beter gezegd, wat ze niet kunnen verwachten. ‘Ik denk dat je je er vooral psychologisch op kunt voorbereiden. Met gemak win of verlies je 50 mijl, ik ben nu meer relaxed omdat ik weet hoe variabel dit gebied kan zijn.’ Hij weet dat de dagen die komen cruciaal kunnen zijn voor de tocht naar Kaapstad. Dit blijkt ook wanneer de teams de Doldrums invaren. Waar we in de afgelopen dagen de balans nog niet konden opmaken wie het sterkste team is deze etappe, krijgen we hier nu langzaam maar zeker een beter beeld van. Abu Dhabi Ocean Racing en Team Brunel kiezen de westelijke kant van de Doldrums en blijken hier nauwelijks last te hebben van het gebied. ‘Doldrums, welke doldrums?’ Vragen ze zich aan boord van Abu Dhabi hardop af.

Deze twee teams verlaten dan ook als grote leiders het gebied, met team Vestas Wind achter zich aan. Zij voeren de meest oostelijke route door de Doldrums, tevens een goede zet. De rest van de teams blijft dichtbij elkaar zoeken naar wind in het midden van het gebied. Zodra ook zij door de Doldrums zijn liggen ze zo’n 150 mijl achter Abu Dhabi Ocean Racing die de leiding heeft genomen. Het kat en muis spelletje lijkt hierbij voorlopig wel afgelopen. Hoewel, zowel bij de vloot als bij de twee koplopers is de afstand klein. Hier zal het spel nog wel door blijven gaan totdat er weer een nieuw lastig gebied opdoemt.

Ongelukken

We durven nu langzaamaan te voorspellen wie de meeste kans maakte om als eerste in Kaapstad aan te komen ,maar nog steeds kan er van alles gebeuren. Dit bleek onder andere toen Dongfeng Race Team haar roer afbrak. Zij raakten een onbekend object, de noodzakelijke noodreparatie koste veel tijd. De koppositie stonden ze hierdoor af aan Abu Dhabi Ocean Racing, gelukkig wist Dongfeng de boel snel te repareren en wisten ze snel weer op snelheid te komen. Niet alleen Dongfeng had te maken met pech, ook het vrouwenteam SCA kreeg te maken met een klein oponthoud. Zij kwamen vast te zitten in een visnet wat hun achterstand nog verder vergrootte.

Niet alleen rondom de boten gebeuren ongelukjes, ook de zeilers zelf hebben al de eerste verwondingen opgelopen. Gelukkig valt het over het algemeen mee, het is slechts wat pleisterwerk. Alleen Tony Rae, aan boord bij Team Vestas Wind, heeft het zwaar. Tijdens het trainen, nog voordat de race begon, raakte hij geblesseerd aan zijn ribben. Nu vaart hij met een tape om zijn torso om ondersteuning te bieden en een zwaardere blessure te voorkomen.

De verwachting is dat de boten tussen 2 en 6 november in Kaapstad arriveren. Met nu één van de lastigste momenten van deze etappe achter zich latend, de Doldrums, is het tijd om naar de rest van de route te kijken. De vloot moet langs Zuid-Amerika om vervolgens over de evenaar richting Kaapstad te zeilen. Hier komt wederom een gebied waar de wind zeer onvoorspelbaar kan zijn. Ga je recht door het hoge druk gebied, of vaar je er liever omheen? Opnieuw een vraag waar de navigators aan boord een mooie uitdaging aan hebben. De laatste 500 mijl is in ieder geval gemakkelijk, Kaapstad ligt vlakbij de Zuidelijke Oceaan, waardoor er in dit gebied vaak wel een goede wind staat. Bereik je als eerste die laatste 500 mijl, dan is de kans groot dat je ook als eerste Kaapstad bereikt.

Ondanks de steeds grotere verschillen tussen de teams, blijft het spannend hoe de race verloopt, welke tactische keuzes er worden gemaakt en wie voorop ligt. Waar zeilen nooit een echte kijksport is geweest, lijken we nu toch steeds meer die kant op te gaan. De race is ontzettend goed te volgen, wat het spannender dan ooit maakt. Blijf op de hoogte via de officiële website  en de app. Voor de beste wekelijkse selectie van video’s en nieuwtjes meld je je aan op mijn nieuwsbrief.

Anke Haadsma (1988) is een freelance watersportjournalist. Al haar hele leven zeilt ze en haar stage liep ze bij maandblad Zeilen. In 2010 studeerde ze af aan de School voor Journalistiek en begon ze met wat freelance werkzaamheden. In 2014 zette ze de stap om fulltime de watersport journalistiek in te gaan. Nu volgt ze internationale zeilraces (met een Nederlands tintje) en is ze regelmatig aanwezig bij zeilevenementen als communicatie professional of journalist.