De populaire prediker Yassin Elforkani wil een ‘frisse wind’ laten waaien in de moskee. Vrouwen krijgen het woord en cartoons moeten kunnen. Maar homo’s? Alleen als ze geen seks hebben…

STEUN RO

"Snel de kopjes opruimen, anders krijg ik straks op mijn donder van mijn vrouw," lacht imam Yassin Elforkani (25) – strak in pak, géén stropdas, zijn baardje getrimd – aan het einde van het gesprek. "Zij is nu aan het werk." In het lichte, ruime appartement in Amsterdam-West staat een foto van de twee geliefden prominent op het dressoir, tussen de rode kaarsen.

Aan het plafond bungelt een los elektriciteitsdraadje. "Ja, ik moet nog wat lampen ophangen," zegt El Forkani, die vorig jaar op Koninginnedag verhuisde. "Maar het bevalt hier uitstekend, een oase van rust. Als ik aan het einde van de dag binnenkom en de deur achter me dicht doe, laat ik alle problemen buiten."

Om de vijf minuten piept zijn mobieltje. Naast zijn baan bij de Dienst Werk en Inkomen, waar hij uitkeringsfraude bestrijdt, is hij jongerenimam in Slotervaart. Op vrijdag gaat hij in de El Ouma moskee, aan het beruchte August Allebéplein, te keer tegen criminaliteit en andere zonden van de jeugd. In het Nederlands. Het doet niets af aan zijn populariteit. De gelovigen zitten rijen dik, ook buiten op de stoep. Zijn bekendheid, die begon met preken op de radio, zorgt voor lezingen tot in Limburg. En een optreden bij Pauw & Witteman.

Sinds kort heeft ie nóg een bijbaantje: interimvoorzitter van de nieuwe Marokkaanse Imam Bond (MIB), waar al zo"n tachtig predikers zich achter schaarden. Het lijkt een heus schisma – want er bestond al een Vereniging van Imams in Nederland. Volgens die conservatievere club zou El Forkani voor verdeeldheid zorgen, een zwaar verwijt. "Wij staan open voor contacten," bezweert de 25-jarige. "Ik heb niets tegen de oudere imams. Ik kom uit een echte imamfamilie in Marokko, met zeker tien voorvaders die het beroep uitoefenden. Mijn vader was zelf ook van de oude stempel."

En daar zit hem het verschil. "Wij willen Nederlands sprekende imams opleiden, die zich mengen in het publieke debat. En die de samenleving goed kennen. Je hebt niet alleen met theologische discussies te maken, tegenwoordig gaat het ook over opvoedingsproblemen en schooluitval." 

Not amused

Hoe dan ook, de VIN was not amused en richtte bliksemsnel een eigen vakbond op. El Forkani zwijgt even en kijkt veelbetekenend. "Wij opereren wel vanuit een behoéfte. Dit had eergisteren klaar moeten zijn. Dan hadden we die voorbeeldimams allang gehad!" Hij is druk in onderhandeling met een universiteit over een opleidingstraject, met keurmerk. Wat een geestelijke voorganger allemaal moet weten.

Want daar is het hem om te doen. Moslim zijn én meedoen. "Je leeft in een bepaalde omgeving, waar afspraken zijn gemaakt. Daar moet de imambond een standpunt over innemen. Bijvoorbeeld dat de vrijheid van meningsuiting een kernwaarde is van de Nederlandse samenleving. Daar hebben eerdere generaties voor gestreden."

Hij zet dan ook vraagtekens bij de arrrestatie van Gregorius Nekschot, ook al steekt die de draak met moslims. "Zeker als het echt alleen om die cartoons gaat, vind ik dat opvallend. Debat is gezond, daarbij mag je alles zeggen. Vergeet alleen je verantwoordelijkheid niet, is mijn oproep. Maar dat moet individueel blijven, iedereen  moet zelf nadenken. Dat is een kwestie van fatsoen." En niet iets voor de rechter, bedoelt hij maar.

Hij is "best wel trots" dat de jongeren in Slotervaart zo ingetogen reageerden op Fitna. Niettemin houdt hij zorgen over hun kennis van het geloof. Fel: "Ze moeten al die radicale geschriften op internet niet klakkeloos overnemen. Daar ligt een belangrijke taak voor de imams. En ze duidelijk maken: je hoeft niet constant in een moskeetje zitten en God aanbidden. Het is makkelijk om radicaal te zijn, de uitdaging is juist om de balans te vinden."

Imambond

Dat past precies in het straatje van Ahmed Marcouch. Wat de PvdA"er betreft houden moslims niet strikt vast aan hun baard of hoofddoek, als ze een baan willen vinden. Onzin, vond sjeik Fawaz, van de ultraorthodoxe As Soennah moskee. "Prachtig, zo"n debat," geniet El Forkani na. "Zulke vernieuwing wil ik stimuleren." Hij wijst erop dat er ook bebaarde broeders en zusters in hijab zijn die wél een prima baan hebben. Maar net zoals Marcouch enthousiast is over de nieuwe imambond ("jullie zijn goed bezig, zei hij"), erkent El Forkani dat het geloof geen hinderpaal mag worden.

"Over integratie gesproken. Volgens de Profeet – vrede zij met hem – moet een moslim binnen veertig dagen één zijn met zijn nieuwe omgeving, hij mag niet uitsteken. Dus in een publieke functie een boerka dragen wordt dan een beetje lastig."

Van deze maatschappelijke issues werd El Forkani zich bewust toen na de moord op Van Gogh een fel islamdebat ontbrandde. "Daarin ontbrak het aan jongeren die zo"n geluid lieten horen. Ik voelde me machteloos. Voor ons was dat de wereld van de grote steden."

Hij zat zich op te vreten voor de tv, in zijn geboorteplaats Heerhugowaard. Daar was het allang normaal dat er in het Nederlands werd gepreekt. Zijn vader, die er als gastarbeider belandde, was actief in de moskee en kleine Yassin ging al snel overal mee naar toe. "Als zesjarige zag ik op tv een geleerde in een schitterende djellaba. Toen wist ik dat ik imam wilde worden."

Tussen zijn negende en twaalfde leerde hij, verblijvend bij familie in Marokko, de Koran uit zijn hoofd. "Dat was best een moeilijke overstap, van lekker knikkeren en Danoontjes eten op de basisschool naar een omgeving zonder enige luxe. Mijn moeder had er moeite mee om me zo lang te missen." Ook Yassin moest zich verbijten. "Daar was ik de Hollander, anders dan mijn medestudenten." Maar – al begreep hij er nog weinig van – de Koran greep hem.

Hij keerde weer terug, deed de middelbare school en trok naar de Arabische wereld voor verdere verdieping. Na studies in Dubai en Egypte bekijkt hij nu of hij zijn opleiding tot islamoloog in Nederland of in het buitenland afrondt. Want al is hij zeker niet blij met fatwa"s uit het Midden-Oosten, hij doet er zeker inspiratie op. "Ik ben een fan van Yusuf Al Qaradawi, die geleerde die een soort straatverbod heeft in Europa. Dat vind ik eigenlijk jammer."

Pokemon

Tja. Deze Egyptische sjeik keurt aanslagen op Israëlische burgers goed en vaardigde een fatwa uit tegen het "zionistische" spel Pokemon. "Toch doorbreekt hij taboes in de Arabische wereld," vindt El Forkani. "Onlangs schreef hij dat de Koran niet zozeer homoseksuele mensen, maar alleen hun sexuele daad afkeurt. Het respect voor mensen gaat vóór, vindt hij. En Al Qaradawi is een topgeleerde."

Maar wordt het voor een vrijzinnig land als Nederland niet tijd voor een statement dat je best moslim kunt zijn én praktiserend homo? "Nee, want de Koran laat daar geen ruimte voor. Je kunt in je gevoel homo zijn, maar niet in de daad. Tegelijk accepteer ik mijn homocollega"s op het werk. En ze hoeven zich toch niet zo te presenteren? Als er eentje in de moskee komt en bidt, zie ik dat niet hoor…"

En, benadrukt de man met het hippe baardje, één foutje betekent niet het einde. "Als je niet vast tijdens de Ramadan, één van de vijf zuilen van de islam, ben je nog niet meteen een afvallige. Zo werkt het ook met homoseksualiteit."

Afvalligheid. Ehsan Jami zette het op de agenda met zijn – inmiddels ter ziele gegane – comité van ex-moslims. Waar de VIN geen communiqué naar buiten bracht dat moslims vrij zijn om hun geloof te verlaten, durft El Forkani dat best te doen. "Daarover heb ik een van mijn heftigste preken ooit gehouden. Ik haalde het Koranvers aan dat er geen dwang is in het geloof. Ze keken wel raar dat ik me op de heilige dag mengde in zo"n openbaar debat. Maar ik vind dat imams daar een rol in spelen, wij moeten de vrijheid van geloof onderstrepen. De Koran noemt Jezus niet voor niets vaker dan Mohammed…"

Het pas goed in zijn plannen om een "frisse wind" te laten waaien in de polderislam. Zo geeft El Forkani hoog op van de gelijkwaardigheid van man en vrouw. Als hij dan toch zo progressief bezig is, lijken vrouwelijke imams een logische stap. Hij begint te lachen. "Wacht even, gelijkwaardigheid is iets anders dan gelijkheid. De voorganger in het gebed moet nu eenmaal een man zijn zijn. Maar in de Arabische wereld heb je veel dames – de morchidat – die lezingen geven in moskeeën en invloed hebben. Dat willen wij ook hier stimuleren."

Ach, hij is wel gewend dat een vrouw hem de les leest. "In het Arabisch zeggen ze: achter elke sterke man staat een vrouw. Ik help ook gewoon mee in het huishouden, hoor."

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een antwoord