Van het klimaatakkoord zal weinig of niets terechtkomen zolang de onduidelijkheid over de kosten en baten blijft voortduren. Maar met welke uitkomst het PBL ook zal komen, voor een constructief debat zal het geen soelaas bieden. Om de eenvoudige reden dat de werkelijke kosten en baten eigenlijk niet te berekenen zijn.

STEUN RO

De kosten voor de energietransitie en de verdeling daarvan tussen burger en bedrijfsleven vormt een tikkende tijdbom onder het klimaatakkoord en de voorgenomen klimaatwet. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) koppelt de kosten van een maatregel aan de bijdrage in CO2-reductie van die maatregel. Ziedaar een eerste probleem: het gaat om nieuwe maatregelen voor een extra reductie van de uitstoot van broeikasgassen.

Roken is duurder

In een poging de uitgaven voor de energietransitie te relativeren ging het vorig jaar september daardoor gelijk al mis. De door het PBL geraamde 4 miljard euro per jaar (extra) werd door Ed Nijpels vergeleken met wat wij Nederlanders uitgeven aan roken. Later zou ook minister EZK Wiebes, die zich toch meestal als betrouwbaar rekenmeester opstelt, in die valkuil stappen. De rekensom van PBL betrof toen enkel de extra maatregelen die genomen zouden worden in het voorgenomen klimaatakkoord, bovenop ‘staand beleid’. Dat totale pakket aan bestaande maatregelen bedroeg volgens PBL zo’n 80-90 miljard euro in de periode 2019-2030. De uitglijer alleen de méérkosten te noemen is dus de kat op het spek binden. Het vervolg kennen we: van Buma zijn Tesla-rijders tot Rutte die de Amsterdamse elite klimaatvisie verwijt. Dan is Baudet zijn 1000 miljard als kostenpost voor de energietransitie een makkelijk inkoppertje.

Miljarden, meer of minder

Dat schot voor open doel werd dankbaar ingevuld door het rapport ‘Kosten van het Energieakkoord‘, eerder deze maand. De onderzoekers, waaronder wetenschapsjournalist klimaat en energie Marcel Crok, analyseren met behulp van een meticuleus samengestelde spreadsheet de uitgaven die toe te rekenen zijn aan het SER Energieakkoord uit 2013. Conclusie: de totale kosten bedragen ongeveer 107 miljard euro, voor de periode 2003-2038. Dit is – over genoemde periode – zo’n 3 miljard euro per jaar.

Het Klimaatakkoord doet er als energieakkoord 2.0 nog een behoorlijke schep bovenop. Het PBL-bedrag dat uitkomt op zo’n 8 miljard per jaar zou na 2030 makkelijk hoger uit kunnen vallen, vooral omdat het effect van bepaalde maatregelen niet goed te overzien zijn. Immers: het zijn ramingen. Over de duim genomen ga je dan richting de 300 miljard tot 2050. McKinsey kwam ooit tot 200 miljard tot 2040, een koopje. Volgens CE Delft is dit aan de zuinige kant en hun rekenaars kwamen in 2017 op ruim 600 miljard tot 2050, van 5 miljard per jaar nu, oplopend tot 40 miljard per jaar in 2050. De 1000 miljard van Thierry Baudet is gefactcheckt door de Volkskrant en naar de prullenmand verwezen. Wel maakt de krant zelf een schatting: 500-700 miljard als educated guess.

"Als meningen meer aandacht krijgen dan de feiten die ze ontkrachten, is het aan de journalistiek om op de bres te springen. Vooral in het klimaatdebat en de energietransitie is dat hard nodig." Specialisme: energie, duurzaamheid, de energietransitie en het klimaatbeleid.