De FIFA is schaamteloos. Maar, is dat niet onze eigen schuld? We laten de wereldvoetbalbond z’n gang maar gaan. De massa staat niet op. Als de bal rolt, zijn we alles weer vergeten.

STEUN RO

Zeg eens eerlijk. Had u anders verwacht? Natuurlijk wordt het WK voetbal in 2018 in Rusland gehouden. Dat Vladimir Poetin bepaald niet zuiver op de graat is, en er 'verschillende incidenten' waren bij de toewijzing, wisten we zonder het al dan niet onafhankelijke onderzoeksrapport ook wel. Dat er door Qatar met vele oliedollars gewapperd is om het wereldkampioenschap van 2022 binnen te halen, verbaast u allicht niks. En dat de FIFA geen reden ziet om terug te komen op die beslissing is evenmin verrassend.

Eerlijk duurt namelijk allang niet meer het langst. Wie zich wil handhaven moet liegen en bedriegen. Het is de les die de FIFA ons leert. Wie zich afvraagt hoe je van zulke parasieten afkomt, dient zich zelf haast ook zo te gedragen. Dat gaat u en mij te ver. En dus blijven we opgescheept zitten met een comité vol graaiers, machtwellustelingen en intriganten.

Wiens brood men eet

Wie zich solo verzet tegen dit gezelschap komt van een koude kermis thuis. Afgelopen zomer nog gebeurde het Michael van Praag. De KNVB-voorzitter stond op en liet zich kritisch uit over FIFA-president Sepp Blatter. In de wandelgangen oogstte hij er veel bewondering voor, maar toen er onlangs gestemd moest worden, kozen een aantal Europese vertegenwoordigers toch voor de zittende macht. Die blijft zo sterk omdat ze heerst door te verdelen. Minder kapitaalkrachtige landen, vooral in Afrika, krijgen financiële steun van Blatter in ruil voor hun stem. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt.

Anti-Europa sentiment

Van Praag staat ondertussen in zijn hemd. Dat is misschien lekker in bloedheet Qatar, maar voor je het weet heb je hier longontsteking en is de FIFA van je af. Afgelopen weekeinde, bij het Total Football Festival in Amsterdam, verwoordde Van Praag de wereldwijde sentimenten. 'Er is geen eensgezindheid in Europa en een sterk anti-Europa sentiment in de rest van de wereld. Wij zijn immers al rijk en machtig. Ze snappen onze ophef niet.'

De echte macht ligt bij de voetbalkijker. Als die besluit zich af te wenden van de onzin, om de kijkcijfers een fatale knauw toe te dienen, is het snel gedaan. Dan stort het FIFA-imperium in.

Klagen in de kroeg

Maar, dat zal niet lukken. In aanloop naar een WK klagen we in de kroeg, is het een populair thema op verjaardagsfeestjes. Spreken we er schande van dat bij de bouw van stadions in Qatar werklui van het dak vallen, dat het er straks bijna 50 graden is. Ook zijn we het met elkaar eens dat Poetin sowieso een grote boef is. Zelfs politici willen wel een kritische noot kraken. Maar ons verenigen tot een tegenbeweging, dat doen we niet. Rolt straks de bal, dan blijkt dat hele horden zich allang niet meer bekommeren om de achterliggende machtsspelletjes en slechts in dat éné spel geïnteresseerd zijn.

Power to the football fans

De massa heeft macht. Het moet ook de gedachte zijn geweest van een groep Nederlandse fans die in aanloop naar het WK in Brazilië de facebookpagina 'Power to the football fans – Stop FIFA corruption' begon. 'We zijn met miljoenen, hebben een stem.' Een half jaar na oprichting hebben ze echter nog altijd maar 864 likes. De vlijmscherpe petitie die zij naar FIFA-sponsors stuurden, en waarin ze bedrijven opriepen zich af te keren van de wereldvoetbalbond, werd slechts tientallen keren ondertekend.

Vuile handen

En dat terwijl hun idee niet slecht was. Sterker, het lijkt de enige democratische oplossing voor het probleem. In een wereld waarin geld regeert, zal de tegenreactie ook van het grootkapitaal moeten komen. Wanneer FIFA's 'partners' Adidas, Coca Cola, Hyuandai, Sony, Visa en Emirates zich van de voetbalbonzen afkeren, zullen hun concurrenten – zeg Nike, Pepsi, Nissan, Samsung, Mastercard en Qatar Airways – echter niet happig de opengevallen plekken moeten innemen. Voor dergelijk moreel besef moet je evenwel niet in de zakenwereld zijn. Blatter kan daardoor in zijn vuile handen blijven wrijven.

In een wereld waarin geld regeert, zal de tegenreactie ook van het grootkapitaal moeten komen

Is er dan echt niks te verzinnen? Misschien toch. Waarom zouden we, als we met z'n allen zo de buik vol hebben van corruptie, misleiding en machtsmisbruik, niet kiezen voor een permanente plek voor het WK voetbal. Goed, dat zou nog één keer een enorm gehannes opleveren, maar daarna is het gedaan. Kunnen we vanaf 2026 elke vier jaar met een gerust hart toeleven naar de wereldtitelstrijd.

Alle WK's in Engeland

Waar? Zeg dat we de Olympische Spelen telkens in Griekenland houden, waar het evenement zijn oorsprong heeft. En het WK voetbal op de bakermat, in Engeland, plaatsvindt. Je bouwt in schijnbaar niemandsland een aantal immense stadions, een atletendorp nabij. Desnoods voetbal je er ook 's nachts, om de tv-kijkers in Azië en de Amerika's te plezieren.

Het is misschien allemaal wat vergezocht. Maar raar genoeg ligt daar nu juist wel de sleutel. Om een eind te maken aan de macht van de FIFA is het nodig totaal anders te gaan denken. Om alle conventies voor even los te laten. Verras Blatter en je maakt, heel misschien, een kans.

Edward Swier was er bij op de Olympische Spelen in Peking en Londen, deed verslag van Wimbledon en Roland Garros. Schrijft tegenwoordig ook over voetbal. Reed naast honderden andere koersen tien keer de Tour de France, in de volgerskaravaan. Zat er met zijn neus bovenop, maar zag niet alles.