In de onderhandelingen voor het Klimaatakkoord wordt de (zware) industrie uit de wind gehouden. GroenLinks heeft de zaak op scherp gezet en eist een extra CO2-belasting. Het voorstel krijgt steun uit onverwachte hoek: zowel De Nederlandsche Bank als een groep vooraanstaande economen pleit voor invoering. Wat betekent een CO2-belasting voor MKB-bedrijven?

STEUN RO

De gedachte achter het beprijzen van broeikasgassen is eenvoudig: als bedrijven voor hun uitstoot te veel moeten gaan betalen, zullen ze hun uitstoot willen beperken. Een heffing moet dus innovaties stimuleren, waardoor de industrie schoner gaat produceren. Met CO2-reductie ligt de Europese Unie als geheel behoorlijk op koers. De EU-doelstelling om in 2020 ten opzichte van 1990 20 procent minder CO2 uit te stoten wordt met 23 procent ruimschoots gehaald. De volgende mijlpaal is 2030 met 40 procent als doel. Sommige lidstaten willen dat doel verhogen, naar 55 procent.

Maar: in Nederland loopt het niet zo’n vaart. De reductie bedraagt momenteel zo’n 13 procent en zal in 2020 rond de 15 procent liggen. Dat is ver onder het doel van 25 procent, waartoe de rechter Nederland verplicht heeft in de geruchtmakende klimaatzaak, aangespannen door Urgenda. De wens van Nederland om in 2030 een reductie te realiseren van 49% lijkt dan ook een vlucht voorwaarts. Vandaar de oproep voor de invoering van een (extra) heffing op de uitstoot van broeikasgassen.

Grafiek: Visualisatie NVDE op basis van cijfers CBS, dec. 2018

Emissiehandel

Nu is voor de (zware) industrie al sprake van een CO2-heffing. Dat is geregeld in het EU European Trading Scheme (ETS), een systeem van emissiehandel. Dat is een pot met uitstootrechten die via een veilingsysteem verhandeld worden. Die pot wordt jaarlijks kleiner, dus rechten worden schaarser. Dat heeft effect op de prijs. In de aanloop van het EU ETS stelde de prijs niet zoveel voor: rond de 5 euro per ton CO2. Maar het laatste jaar is het systeem steeds beter gaan werken en is de handelsprijs gestegen naar zo’n 23 euro per ton nu.

In Nederland zijn zo’n 450 bedrijven onderworpen aan het emissiehandelssysteem. Dat zijn energieproducenten en vooral de chemische industrie. Deze bedrijven stoten per jaar ruim 90 miljoen ton uit. Dat is bijna de helft van de jaarlijkse uitstoot van Nederland. Een deel van deze bedrijven heeft emissierechten gratis toegekend gekregen, maar de hoeveelheid gratis uitstootrechten wordt ieder jaar kleiner. De kosten voor CO2-uitstoot neemt bij deze bedrijven dus jaarlijks toe. In de elektriciteitssector is dat al voelbaar: de prijsstijgingen op de termijnmarkten zijn vooral toe te wijzen aan de stijgende prijs voor emissierechten.

"Als meningen meer aandacht krijgen dan de feiten die ze ontkrachten, is het aan de journalistiek om op de bres te springen. Vooral in het klimaatdebat en de energietransitie is dat hard nodig." Specialisme: energie, duurzaamheid, de energietransitie en het klimaatbeleid.