De politieke banden tussen Europa en de VS zijn weleens beter geweest, maar dat de yankees nu ook al dreigen met sancties, had niemand voor het presidentschap van The Donald mogelijk geacht. Twee vazallen van Trump, de Haagse ambassadeur Pete Hoekstra en zijn Berlijnse collega Richard Grenell (ex-roeptoeter van Fox), hebben het over sancties tegen Europese bedrijven die meewerken aan een nieuwe gaspijplijn uit Rusland. Zoals het Nederlandse offshorebedrijf Allseas, dat al 400 van de 2.400 kilometer aan pijpen heeft aangelegd.

STEUN RO

De Nord Stream II loopt net als zijn broertje Nord Stream I over de bodem van de Oostzee naar Duitsland – en dat is de Amerikanen een doorn in het oog. Niet alleen zou West-Europa zich te zeer afhankelijk maken van Russisch gas voor zijn energiezekerheid, ook levert het project Oekraïne uit aan de willekeur van Poetin, die het buurland dan niet meer nodig heeft als doorvoerland van gas naar Europa. Het huidige conflict hoeft maar even te escaleren, iets waar tsaar Vlad zijn hand niet voor omdraait – en hopla, de Oekraïners zitten in de kou.

Het is dus niet vreemd dat ook de Baltische staten, Polen en Oekraïne zelf tegen de pijplijn zijn die hen zwakker maakt tegenover de Russische beer, en van inkomsten berooft in de vorm van doorvoerrechten – zelfs als een deel van het gas nog langs Kiev zal gaan. O ja, er zijn ook nog serieuze aanwijzingen dat er ook nog gewerkt wordt aan de officieel gestopte South Stream, die gas via Turkije en de Balkan naar Europa zou transporteren. Nog meer donkere wolken boven Oekraïne.

Aan de andere kant: als je kolencentrales wilt sluiten (Duitsland) of versneld van het Gronings gas af moet (Nederland), kun je niet zonder import. Zeker als fossielvrije alternatieven als wind- en zonne-energie nog onvoldoende opleveren, zoals experts zeggen.

Wat te doen, nu zowel doorgaan als stoppen met de Nord Stream II forse risico’s met zich meebrengt? Om dit dilemma te doorbreken, kunnen we een begrip van de Amerikaans-Libanese filosoof Nassim Taleb gebruiken: optionality. Ofwel, ervoor zorgen dat je zelf altijd zoveel mogelijk opties behoudt, en je afhankelijkheid van externe factoren minimaliseert.

Dat betekent dat de pijplijn er moet komen, juist omdat die West-Europa meer mogelijkheden biedt. Energiezekerheid is van groter belang dan een deuk in de relatie met Washington. Desnoods compenseren we de getroffen bedrijven. Maar eveneens zou het stom zijn om als een junk aan het gas van Poetin te hangen; daarom moeten we ook investeren in andere opties. Bijvoorbeeld gas uit Noorwegen, of Amerikaans vloeibaar gas, LNG.

Met zo’n contract kan Trump dan goede sier mee maken thuis – is de helft van het probleem meteen opgelost. Tenminste, als er een deal valt te sluiten met een man die notoir onbetrouwbaar is, zozeer zelfs dat hij zijn gesprekken met Poetin graag geheim wil houden. De ware aard van de relatie tussen Moskou en Washington is nog steeds een mysterie.

Die andere helft van het probleem is daarom belangrijker: garanties voor de landen in Oost-Europa die zich zorgen maken over hun positie tegenover de Russen. En ook daarvoor zijn genoeg scenario’s te bedenken, want zoals Europa Russisch gas nodig heeft, heeft Moskou onze euro’s nodig. Zolang ‘we’ een gezamenlijk front voeren, is onze onderhandelingspositie ijzersterk. Tegenover de beer en de adelaar.

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.