Kunstenares Katinka Simonse, alias TINKEBELL, maakte een handtas van haar kat en zette een dood paard op rolschaatsen. Vandaag start haar nieuwste project: een website met de naam gemarteldepuppies.nl. Op de site vind je een hele verzameling nare berichten over mishandelde jonge honden. Mét plaatjes. Klik dan even door en je komt erachter dat de nieuwsberichten eigenlijk over de mensenwereld gaan. Alain Verheij belde haar op om polshoogte te nemen.

STEUN RO

Katinka, eerder vermoordde jij een kat –

‘Juridisch gezien kun je een dier niet vermoorden.’

Goed, je doodde een kat…

‘Ik noem het liever euthanaseren.’

En nu zijn de honden aan de beurt?

‘Nee, ik heb nooit een hond geweld aangedaan. Vroeger werkte ik weleens met opgezette honden, maar dat waren road kills. Die kun je in sommige Nederlandse steden opkopen, wist je dat?

Maar nu je het zegt: misschien had ik destijds beter een tas van een puppy kunnen maken. Dat was nóg erger geweest.’

Puppy’s zijn het summum?

‘Ach, mijn stagiair zit hier bijna te huilen achter zijn pc. Die is intussen allemaal plaatjes van gemartelde puppy’s aan het googelen.

Ja, ik heb het zelf altijd over het gemartelde-puppy-principe. Er is niets dat mensen erger vinden dan een gemarteld puppy. Niets. Je kunt een baby verkrachten, dat is heel erg. Maar niets is zo erg als een gemarteld puppy. Pas dán gaan mensen een stille tocht organiseren.’

Waarom heb jij nu gemarteldepuppies.nl geclaimd?

‘Er gebeuren heel veel dingen in de wereld die minstens zo erg zijn als een gemartelde pup. Dingen die op de voorpagina van de krant thuishoren en het nieuws zouden moeten domineren. Maar omdat het ver van ons bed is, of gewoon niet zo’n onderwerp waar mensen iets bij voelen, zien we er niets van in de media.

Het is bijvoorbeeld allang zo dat talkshows steeds minder vaak een gast aan het woord laten over vluchtelingen. Mensen zappen dan namelijk weg en tja, media moeten toch ook hun kijkcijfers halen. Kranten hetzelfde: die moeten verkopen. Het journaal eindigt standaard met goed nieuws, anders willen mensen er niet naar kijken – ze kunnen er niet van slapen.

Toen ik nieuws had over de uitgezette Afghaanse asielzoeker Feda Amiri kreeg ik als antwoord van een redactie: ‘We hebben het afgelopen jaar al twee keer een item over Afghanistan gemaakt, dat lijkt ons wel genoeg’. Ik vind dat echt shocking.

Op gemarteldepuppies.nl wil ik samen met een hele groep mensen juist dat soort verhalen faciliteren. Met twee kleine wijzigingen: we zetten er een plaatje van een gemarteld puppy boven én we zetten een gemarteld puppy in de kop boven het artikel. We hebben nu dus een artikel over vluchtelingen, en daar staat dan boven: GRIEKSE AUTORITEITEN LATEN TIENDUIZENDEN GEMARTELDE PUPPIES IN KAMPEN VERROTTEN. Met bijpassend plaatje.’

Een eerder project van TINKEBELL. (Bron: AD.nl)

Hoe kwam je op dit idee?

‘Ik werk momenteel samen met Arno Wellens, onderzoeksjournalist en schrijver van bijvoorbeeld Het Euro Evangelie. We geven een ‘kamerplanttour’ door de Zuidas in Amsterdam. Die tour gaat langs buitenlandse bedrijven die hun geld op criminele wijze hebben verkregen en er vervolgens door slim gebruik te maken van de Nederlandse regelgeving belasting mee ontwijken. Om de Belastingdienst te dollen zetten ze dan wel een kamerplant in die lege kantoren. Daar wordt namelijk concreet op gecontroleerd door de inspectie: die zien zo’n plant als het levende bewijs dat er met enige regelmaat echte mensen in zo’n pand lopen.

Arno schrijft al jaren over zulke dingen, soms ontdekt hij echt heel criminele acties van mensen, maar wat hebben al die verhalen als overeenkomst? Het wordt nooit nieuws, hoe vreselijk het ook is. Media pikken het niet op. Voor Arno natuurlijk een enorme frustratie, want je bent niet voor niets onderzoeksjournalist.’

Zijn verhalen missen gemartelde puppy’s.

‘Ja, precies. Als je iets erg vindt, moet je dat verhaal staven aan het niveau van de gemartelde puppy. Soms zeg ik: ‘Ja sorry Arno, het is héél interessant, maar er is nog niet eens een puppy aanwezig in dit verhaal, laat staan een gemartelde’. Op een avond in de kroeg kwam hij toen op het idee om deze domeinnaam te claimen. Voor al die verhalen die niet gedeeld worden en wel gehoord moeten worden.

Kijk, die belastingontwijking op de Zuidas is moeilijk om dichtbij te krijgen. Het gaat over de financiële sector, en dan ook nog eens buitenlandse bedrijven. Het heeft geen directe implicaties voor ons. Ik voel er niks bij. Tot ik goed naar Arno luister en denk: hier moeten we echt iets aan doen, dit is echt heel erg en hoe kan het dat Nederland dit toelaat?’

Past die Zuidas wel in jouw oeuvre als kunstenaar?

‘Dit is juist heel erg mijn werk: ik maak feitelijk al twintig jaar puppy’s van allerlei onderwerpen. Ik ben altijd op zoek naar de gemartelde puppy’s achter alles wat we normaal vinden. Daarom vullen Arno en ik elkaar hier goed aan: hij is meer een onderzoeker, ik maak er verhalen van.’

Ik vind het fiscale thema zo saai voor jouw doen.

‘Nou, het minst sexy onderwerp in mijn carrière was het fosfaatprobleem. Daar heeft niemand ooit van gehoord, maar het is het grootste probleem van de komende eeuw. Fosfaat is een grondstof die onmisbaar is voor elk levend mechanisme. En het raakt op. Dat is een zekerheid: binnen nu en tien jaar wordt het al heel schaars. Dat is een extreem probleem, maar het voelt niet als een probleem omdat mensen niet weten wat fosfaat is.

Ik heb daar een film over gemaakt waarin ik mezelf heb laten steriliseren. Om te laten zien: dit is wat er gebeurt. Als we zo doorgaan is er straks geen ruimte meer om kinderen te krijgen.’

En de puppy’s in dit verhaal zijn…

‘…mijn verbrande eileiders, ja.

En het werkte. We waren het eerste land ter wereld dat het fosfaatprobleem op de politieke agenda had. Mijn project heeft zelfs tot beleidswijzigingen geleid. Dat gebeurde pas nadat ik een verhaal had gemaakt van een theoretisch probleem.’

Vlak na de sterilisatie, uit de film ‘Save our children’

Waarom worden we zo moeilijk geraakt door nieuws?

‘Ieder mens beschikt over een zelfbeschermingsmechanisme, en dat zorgt ervoor dat er geen informatie meer binnenkomt. Dingen die ver van je afstaan belemmeren alleen maar. En als je de hele dag moet nadenken over de gevolgen van wat je doet, kun je bijna niets meer eten, dragen en kopen. Voor alles heeft wel een mens geleden.

Daarom willen wij zo min mogelijk weten wat de gevolgen zijn van ons gedrag. Dan kun je dus rustig in de krant lezen over de oorlog in Syrië en andere nare berichten, en gewoon de bladzijde omslaan naar de strips.’

Heb jij ook zo’n beschermingsmechanisme?

‘Ik ben er iets minder goed in. Ik wil juist dat het binnenkomt omdat het belangrijk is. Ik begrijp niet goed dat mensen het niet willen. Geen krant meer willen lezen, het nieuws niet meer willen volgen. Terwijl er al zo enorm veel ergs is dat niet eens in die krant terechtkomt.

Hoe kun je dan stemmen, denk ik dan? Hoe bepaal je je eigen gedrag als je je niet informeert over de context van dat gedrag, over de gevolgen van dat gedrag, over wat het allemaal impliceert?’

En met puppy’s wil je ons schild saboteren.

‘Het is best wel makkelijk om puppy’s zielig te vinden. We humaniseren ze en maken er een soort extra onschuldige baby’s van. Een puppy is namelijk altijd onschuldig, hè, daar is geen discussie over mogelijk. Met vluchtelingen ligt dat al moeilijker. Dan zeggen mensen: je weet toch niet wat je binnenhaalt. Dat kan niet bij puppy’s.

Bovendien kun je je geweten afkopen met puppy’s. Je hoeft je minder schuldig te voelen om onrecht tussen mensen of de wereldwijde gevolgen van jouw gedrag en onze politiek: je hebt je immers al drukgemaakt om gemartelde puppy’s. En je kunt niet alles.’

De site is vandaag in de lucht gegaan. Eerste conclusies?

‘Het triggert mensen. Op Facebook zie je gelijk allemaal reacties als ‘Oh wat erg, oh wat vreselijk!’. Het effect van gemartelde puppy’s, dus. Tegelijk is het dan wel zorgwekkend om te beseffen dat ze, ook al vinden ze het heel erg, niet de moeite hebben genomen om door te klikken. Want dan hadden ze gezien dat het bericht zelf helemaal niet over puppy’s ging.’

Wat is het uiteindelijke doel van gemarteldepuppies.nl?

Tweeledig. Allereerst de discussie over wat de taak van de journalistiek nou eigenlijk is. Volgens mij is die: zo goed en zo breed mogelijk weergeven wat er allemaal gebeurt in de wereld. Ik begrijp dat er meer afwegingen zijn, maar er wordt nu veel te veel op kijk- en verkoopcijfers gefocust.

Ten tweede hoop ik dat mensen zich uit zichzelf wat meer gaan verdiepen in wat er op de wereld gebeurt. Zodat er geen clickbait met gemartelde puppy’s meer nodig is. Zonder puppy’s is het al erg genoeg, dat moeten mensen gaan beseffen.’

Een screenshot van de nieuwe website van TINKEBELL.

Over de auteur:

Alain Verheij is theoloog. Eerder schreef hij over voetbal als afgod, over tweets van Charles Groenhuijsen, over het sneue Boekenbal en hij gaf wat lesjes in over de islam praten.

Samen met publicist Enis Odaci ontmaskert hij moderne afgoden via het platform AFGOD. Enis Odaci schreef vijf verzoenende tips aan Mark Rutte en Turkse Nederlanders. Ook wil hij vanuit de islam Dodenherdenking redden uit de controverse.