De aanval op al die glibberige fiscale sluiproutes, waar miljarden euro’s langs flitsen, is ingezet. De verdediging is tot nu toe matig.

STEUN RO

Fiscale sluiproutes liggen onder vuur. Serieuze verkeerscontrole is op komst, als het aan de Britten, Fransen en Duitsers ligt.

Dat zelfs het land van The City meedoet, is een teken aan de wand. Toegegeven, de tranen die in de Theems vloeiden toen naar buiten kwam dat koffieboer Starbucks mede dankzij een Holland-route nog geen penny afdroeg aan de Britse fiscus, dat deed ergens aan een krokodil denken. Want intussen probeert Downing Street internationale bedrijven over te halen om zich te vestigen op het Eiland met… aantrekkelijke belastingtatieven.

Napoleon

Toch sluiten die twee elkaar niet uit. Daarom zijn deze woorden van premier David Cameron het inlijsten waard: “Als conservatief ben ik voor lage belastingen voor bedrijven, maar als conservatief ben ik ook tegen bedrijven die geen belasting betalen.” Voilà. Een keerpunt in het neoliberale beleid dat zelfs onder Labour-baas Blair werd gepropageerd, en een teken dat publieke opinie nog steeds een hoop vermag – Napoleon verzuchtte ooit dat hij meer angst had voor de kranten dan voor een vijandelijk leger.

Schandpaal

In de overtuiging dat enkele terloopse zinnen vaak genoeg zeggen, wil ik u ook de reactie van topman Lloyd Blankfein van Goldman Sachs niet onthouden, toen Cameron onlangs in Davos zijn eerste oproep deed voor een internationale aanpak van belastingontwijking: “Moet je mensen aan de schandpaal nagelen die hun huis in mei verkopen in plaats van januari, omdat er dan meer winst wordt gemaakt? Als je dat doet, ga je eerlijke mensen die hun eigen planning maken, als misdadigers brandmerken.”

Een klassieke drogreden. Inderdaad, het is geen illegale activiteit om belastingen zo over allerlei landen (al heeft je onderneming er verder niets te zoeken) te verdelen dat je over de hele linie het minste betaalt – dat is pas verboden op het moment dat de wet bepaalde constructies niet meer tolereert. Maar dat is nog geen argument tegen het verbieden zélf.

Een echt argument zou zijn dat het tegengaan van dergelijke fiscale constructies zoveel economische groei kost, dat dit de baten voor de “gewone” belastingbetaler overstijgt. En dan doel ik op de fiscus van het land waar het betreffende bedrijf gevestigd is, want dat de huidige praktijk voordelig is voor de belastingparadijzen, is nogal wiedes.

Het ligt voor de hand dat een doordacht internationaal fiscaal akkoord voor de meeste landen beter uit zou pakken, op die paar brievenbus-staatjes na.

Psycholoog

Wat mij evenwel bovenal opvalt, is het volledig ontbreken van enige inleving door de Goldman Sachs-topman in de morele verontwaardiging bij het grote publiek, dat wil zeggen bij de mensen die geraakt zijn door de crisis.

Het gaat me niet aan om bankiers zwart te maken, al hebben ze mij daar niet voor nodig… nee, ik ga liever mee met de advocaten van de duivel: banken vervullen van oudsher een onontbeerlijke functie, als prudente beheerder van spaargelden en dito investeerder. Ik zou bijna zeggen, ik ben alleen tegen de uitwassen van het financiële systeem. Een goede bankier is een goede psycholoog, vond ook een onverdachte filosoof als Nietzsche. Het is te makkelijk om de oorzaken van de kredietcrisis louter op hun bordje te leggen.

Maar dat je na een dubieus aandeel in het creatieve boekhouden van Griekenland, na de ontplofte bubbel van ondoorzichtige derivaten, na een crisis waarvoor anderen nu moeten bloeden, nog steeds die olifant van de belastingontwijking niet ziet staan in de kamer – daarvoor moet je wel een goudmannetje zijn, verblind door de glans van edelmetaal.

Of Hollands politicus natuurlijk. Want een van de belastingparadijzen die zich zo langzamerhand behoorlijk ongeliefd maakt bij de buren, met een dikke miljard inkomsten per jaar, is Nederland, al mogen we het van het kabinet zo niet noemen. Billenknijpen dus voor staatssecretaris Weekers.

En intussen hard zoeken naar een beter pakket (drog)redenen.

Meer lezen van Peter Wierenga? Neem nu een abonnement!

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een antwoord