Flinke kans dat u de Bitcoin noemt. Maar vast komt ook wel iemand met de Bacteriofaag, een therapie die momenteel in de schijnwerpers staat.

STEUN RO

Op naar 40.000 handtekeningen

Beide onderwerpen zijn onderdeel van een hype. Dat is duidelijk te zien en te meten, waarbij Bitcoin met glans wint (Google Trends). Allebei delen ze de eigenschap dat ze toch ook een belangrijke onderliggende beweging vertegenwoordigen. Maar ook is er veel voorbehoud en zelfs wantrouwen ten opzichte van zowel de Bitcoin als de Bacteriofaag. Maar de Bacteriofaag (betekent letterlijk bacterie-eter) heeft emotioneel veel los gemaakt.Want al ruim 35.000 landgenoten tekenden een petitie aan de Tweede Kamer, zo vertelde de initiatiefnemer internist-intensivist (Erasmus MC, Rotterdam) Ard Struijs mij. En dat is niet zomaar. Een petitie die aandacht vraagt voor de toelating van onderzoek en behandeling in ons land. Daarover later meer. Hieronder Google trend in Nederland rond zoekterm bacteriofaag (tool: LocalFocus) met piek rond oktober/ november van dit jaar.

https://reportersonline.nl/wp-content/uploads/2017/12/lf-2017-11-25-9_06_46.jpg” alt=”https://www.localfocus.nl/nl/” width=”956″ height=”877″ />

Historie Faag
Bacteriofagen (Ook wel Fagen) zijn inmiddels al 100 jaar bekend. Ik schreef daarover al geruime tijd geleden een artikel omdat mij de historie daarvan interesseert. Er is namelijk een heel duidelijke link met Nederland en meer specifiek mijn geboorteplaats Utrecht. Maar ook bemachtigde ik een bijzonder enveloppe via een veilingsite. Dat verhaal laat ik nu even voor wat het is. Een schadelijke bacterie kan door een faag worden binnengedrongen en daarmee uitgeschakeld (zie figuur helemaal onderaan). Daarbij blijven de gastheercellen ongemoeid. In 1917 ontdekte de Frans-Canadese microbioloog Felix d’Herelle deze bacteriofaag, dat decennia later (toen we konden beschikken over de elektronenmicroscoop) een virus bleek te zijn. Een hele serie bacteriën bleek het onderspit te delven. Dat leidde in het interbellum tot toepassing als zalf (staphylococcen infecties van de huid), orale en intraveneuze toediening (cholera) en zelfs preventief (waterbassins in gebieden met een epidemie). Er werden enorme resultaten geboekt. Het prikkelde in de twintiger en dertiger jaren de fantasie en de therapie had alles in zich om een doorslaand succes te gaan worden. Toch werd het dat niet. Toch werd het dat niet. Omdat bacteriofagen niet altijd werken en omdat de indicaties niet alle correct waren – herpes- werden ze gezien als onbetrouwbaar en met de gelijktijdige ontdekking van de penicilline raakte de behandeling in een groot deel van de wereld helemaal in de vergetelheid.

Tegendraads
Volgens medisch-historisch onderzoek is daarvoor een reeks van verklaringen. D’Herelle was als microbioloog een outsider, die ook tegen gevestigde theorievorming en belangen in durfde gaan. Maar daarmee geen vrienden maakte in kringen die hem mogelijk juist hadden kunnen steunen. Zelfs het feit dat d’Herelle in de Sovjet Unie een welkome ontvangst kreeg van de overheid wekte weerstand en argwaan (Stalinistische behandeling). Tegenwoordig zou de ontdekking en commercialisering van de bacteriofaag best onderwerp kunnen zijn voor een programma als ‘Briljante Mislukkingen’. Dit alles betreft vooral de gezondheidszorg, terwijl in de voedingsindustrie wel succesvolle toepassingen zijn te noteren. 
Het was een regelrechte paradigmashift, waarbij de ontdekking ook een bedreiging was voor gevestigde onderzoeksinstituten en verdienmodellen. Daarbij konden critici ook methodologische tekortkomingen vaststellen.Naar mijn inschatting is echter de introductie van penicilline de belangrijkste reden dat de belangstelling is weggeëbd. Antibiotica die de rol hebben overgenomen na de Tweede Wereldoorlog. Er zijn nog wel successen geboekt door het combineren van faagtherapie en penicilline in het Verenigd Koninkrijk, maar dat werd niet doorgezet..

https://reportersonline.nl/wp-content/uploads/2017/12/Ard-Struijs_IMG_2231.jpg”> Ard Struijs[/caption]

Tbilisi
In een ver Oost-Europa is als het ware nog wel door geëxperimenteerd. Bacteriofagen zijn goedkoop, selectief tegen bacteriën en vermeerderen zich exponentieel bij het aanpakken van diezelfde bacteriën.  Maar er is meer aan de hand. De resistentie tegen antibiotica doet wereldwijd steeds meer en intensief zoeken naar alternatieven. Onze voormalig minister Schippers van VWS speelde daarbij een belangrijke rol door te pleiten voor het terugdringen van het antibioticagebruik.  Dus zo gek is het niet dat de bacteriofaag meer aandacht krijgt. Maar er zijn duidelijk beperkingen. De bacteriofaag is specifiek voor bepaalde bacteriën dus niet breed inzetbaar. Ons hele maagdarmstelsel zit trouwens vol bacteriofagen en er is een soort vreedzame co-existentie met de daar aanwezigen bacterien, een symbiose waarvan we nog niet zoveel begrijpen. Maar dat hier kansen liggen is aannemelijk. Vandaar de huidige enthousiaste berichten over Tbilisi. Met dank aan AvroTros Radar en Antoinette Hertsenberg. Patiënten met door infecties bedreigde benen, melden genezing. Er zijn Kamervragen gesteld. In Nederland circuleert dus een petitie naar aanleiding van media aandacht via “dokters van morgen”. Internist Ard Struijs (“voor de bacteriofaag mag je mij ‘s nachts wakker maken’) is de drijvende kracht achter dit initiatief. Nederland moet ook serieus  gaan werken aan het ter beschikking stellen van bacteriofagen. Maar Struijs waarschuwt voor overspannen verwachtingen. Zijn mailbox is ontploft met allerlei verzoeken om support. Erger is dat er mensen in grote problemen zijn gekomen door lukraak naar Tbilisi af te reizen. Dat moeten we niet willen.

West-Europa
De de handschoen is inmiddels opgepakt door het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Prof. Marc Bonten toont zich vooralsnog sceptisch. Dat past wel in het patroon dat eerder werd geschetst…De gerenommeerde Duitse kliniek de Charité in Berlijn toont serieuze aandacht. In Polen is een heuse Fagenbank en vindt onderzoek plaats .We staan dus in ons land absoluut niet alleen. De vraag is dus wat hype en wat is werkelijkheid is. Het zal wel weer net zo gaan als bij zoveel vindingen. Na de Hype komt de teleurstelling, het wantrouwen en pas later de juiste balans. De indruk is dat er kansen liggen. Dus teken de petitie die pleit voor een degelijke aanpak van het Bacteriofagen onderzoek..

Links
https://zorgnu.avrotros.nl/nieuws/detail/onderzoek-met-bacteriofagen-in-nederland-teken-de-petitie/
http://www.dutchbuttonworks.com/2016/07/bacteriofaag-betekent-letterlijk-bacterie-eter
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2542891/
https://zorgnu.avrotros.nl/nieuws/detail/onderzoek-met-bacteriofagen-in-nederland-teken-de-petitie/
https://zorgnu.avrotros.nl/nieuws/detail/umc-utrecht-start-onderzoek-naar-behandeling-met-bacteriofagen
https://nos.nl/artikel/2203923-medische-wereld-overstag-onderzoek-naar-faagtherapie-tegen-infecties.html

Bacteriofagen als medicijn in de strijd tegen infecties

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering voor JT  laten zien door een kleine bijdrage te doen.

Zie hier voor meer informatie!

Mijn gekozen waardering € -