De val van Saddam Hoessein, tien jaar geleden, heeft de positie van christenen in Irak sterk verslechterd.

STEUN RO

“Ze vinden ons minderwaardig.” Op een sofa in een hotellobby spreekt Galeta Shaba. Tot vorig jaar heeft zij acht jaar lang als parlementslid de Assyrian Democratic Movement vertegenwoordigd, een van de weinige christelijke partijen in het Koerdisch Regionale Parlement. Erg opgewekt klinkt ze niet, deze vrouw met middellang zwart haar en een donkere jurk.

Door islamistische terreur zijn na de val van dictator Saddam Hoessein in Irak tussen mei 2003 en mei 2012 bij aanslagen en moordpartijen zo'n 900 christenen omgekomen en 200 christenen ontvoerd, gemarteld en vrijgelaten tegen soms zeer hoog losgeld, volgens de christelijke Hammurabi Organisatie voor Mensenrechten. Zo'n 72 kerken zijn getroffen door brandstichting en aanslagen. “De federale regering in Bagdad onderneemt niets voor de minderheden,” stelt Galeta Shaba. “De wrijving tussen de drie grootste bevolkingsroepen, de Soennieten, de Sjiieten en de Koerden slurpt alle aandacht op.”

Pijn

Veel christenen, voornamelijk Oosterse Katholieken, Assyriërs en een kleine groep Armeens Orthodoxen vluchten naar het noordelijk gelegen semi-autonome Koerdistan. In Erbil, de Koerdische hoofdstad van Noord-Irak, wonen inmiddels zo'n 1.700 ontheemde families. “Voor hen is er nauwelijks werk en de huren zijn hoog. “

De Koerden, toch ook een volk dat zwaar heeft geleden onder vervolging, verleent weinig steun volgens haar. “Toen het elders te gevaarlijk werd voor christelijke studenten mochten die naar de universiteit van Erbil komen. Geen student is aangenomen. Het bleek allemaal propaganda. Ik smeekte in het parlement om hulp, maar tevergeefs. Ook hier worden we als vreemden in ons eigen land gezien.”

Het doet pijn. Want op deze gele grond is drieduizend jaar geleden het Assyrische rijk gesticht. Als bewijs staan in de noordelijke stad Mosul nog de standbeelden met de God Lamassu, de stier met arendsvleugels en bebaarde mannenkop. Nu zijn in het Koerdisch Regionaal Parlement slechts 5 zetels gereserveerd voor de Asssyriërs en katholieken, éen zetel voor de Armeniërs, 5 voor de Turkmenen terwijl de Koerden de resterende 100 zetels bezetten. “Koerden willen niet dat we politieke rechten krijgen of grond bezitten. Ze geven ons het gevoel dat we tweederangs burgers zijn. Zo organiseren ze examens precies op paaszondag, zodat christenen niet kunnen. Tegenstanders van de regering gebruiken ons als boodschap. Een aanval op een kerk betekent dat premier Nouri al-Maliki niet de macht heeft om het land te controleren.”

Volkerenmoord

De lijdensweg voor de Assyriërs is lang. Samen met de Armeniërs hebben zij geleden onder een volkerenmoord, gepleegd door Turken tussen 1915-1917. In 1933 zijn 3.000 Assyriërs omgebracht in Sumail, Noord-Irak. In de jaren tachtig heeft Saddam Hoessein 120 christelijke dorpen verwoest. Nog steeds zijn 500 inwoners vermist.

De grootste concentratie christenen in Irak, zo'n 100.000, woont nu op de Nineveh-vlakte, in de buurt Mosul. Verder leven er verspreid in Koerdistan zo'n 120.000 christenen. Maar velen pakken de koffers. Door het soepele migratiebeleid van de Verenigde Staten, Canada en Australië voor christelijke families bedraagt de wachttijd voor een visum slechts zes maanden. Galeta Shaba: “Voor 2003 woonden 1.7 miljoen christenen in heel Irak. Nu een half miljoen. Statistieken van de huidige uitstroom bestaan niet maar een katholieke bisschop zei een tijdje geleden dat over vijf jaar er geen christenen meer leven in Irak. Tegen de huidige intolerantie kunnen wij ons nauwelijks verdedigen."

De moe gestreden Asssyrische politica Shaba steekt ook de hand in eigen boezem. De Iraakse christenen zijn laks geweest bij het berichten over de catastrofe. "Hier ligt de bakermat van het christendom. Duizend jaar ging het goed. De laatste tien jaar is het hard achteruit gegaan. En er is geen licht aan het einde van de tunnel, het is donker”

 

 

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Geef een antwoord