De Olympische Spelen liggen alweer even achter ons. Maar wie denkt dat hij rond deze tijd tussen de stadions door over het Olympisch Park kan wandelen, heeft het mis. Nog altijd is het terrein gesloten. Tot grote ergernis van de Londenaren.

STEUN RO

 ,,Ik mis de vrolijke kleuren. Ik mis de Spelen.'' Helen is er duidelijk in. Vanuit de lobby van hotel de Premier Inn heeft de receptioniste een excellent uitzicht op het voormalige Olympisch Dorp. De Londense woonflats, waar in augustus 2012 de sporters nog verbleven, worden verbouwd. De fleurige vlaggen, die aangaven waar de diverse landen gehuisvest waren, zijn verwijderd. Er is op de balkons geen trainingspak meer te zien. ,,Het is gewoon saai. Ze zijn wéér aan het bouwen, net als al die jaren voor de Spelen.''

Oké, de Spaanse basketballers schijnen er na hun verloren finale een zootje van gemaakt te hebben. Maar er wordt niet gerenoveerd omdat er door de sporters zoveel gesloopt is. De appartementen waar olympisch kampioenen als Epke Zonderland en Usain Bolt verbleven, worden aangepast aan de wensen van de nieuwe bewoners, die er flink voor gaan betalen. De 2818 nieuwe huishoudens kunnen er, hoewel van een afstandje alles áf lijkt, nota bene pas vanaf september 2013 in.

Wie een erfenis hoopt te ontvangen, moet daar soms lang op wachten. In Londen is dat niet anders. De Britse overheid had voor ogen het land iets blijvends mee te geven na de Olympische Spelen. ,,Generaties lang moeten we kunnen nagenieten van wat een gouden zomer was. De Spelen zijn de katalysator voor verandering gebleken'', 'dichtte' Sebastian Coe, oud-atleet en topman van het organisatiecomité van de Spelen, vlak na het doven van de vlam.

Waar het volk echter amper nog geduld heeft, wordt de komende jaren door werklui verder gebouwd aan een park waarvan we in augustus met z'n allen dachten dat het toch echt al helemaal af was. Ondertussen zijn er twijfels of de erfenis wel de waarde heeft die iedereen gehoopt had. Want het gaat niet alleen om de stenen overblijfselen, maar ook om minder grijpbare effecten, zoals de behoefte van Britten om – na het zien van de Spelen – te gaan sporten. Het gaat ook om een gevoel. Velen zullen de investeringen van zo'n twaalf miljard euro nog altijd een te hoge prijs vinden voor een sportfeestje, ook al leverde dat veel banen op én een ideaal plekje in het begin deze eeuw nog zo verpauperde oost-Londen.

Het moest allemaal beter worden dan in Athene en Peking. Daar zijn de olympische locaties inmiddels goeddeels in onbruik geraakt. Bovendien hebben de Spelen geen enkel positieve invloed gehad op de sportieve bezigheden van de Grieken en Chinezen. Het was het feestje van de olympische elite, en van het machtige staatsapparaat in China, niets meer en niets minder.

'Legacy'

Reeds bij het binnenhalen van de Spelen, in 2005, gaf Londen al aan dat juist het Britse volk baat moest hebben bij de Spelen, ook na de zomer van 2012. Die zogeheten 'legacy' (nalatenschap) moet zich de komende jaren uitbetalen. Beruchte delen van oost-Londen zijn voor de Spelen door vele duizenden handen heringericht, het Westfield-winkelcentrum levert werkgelegenheid voor zo'n tienduizend oost-Londenaren op. En de komende jaren moeten er nog veel banen bijkomen. Op de plek waar tijdens de Spelen werd gehockeyd en gebasketbald, en rolstoeltennis werd gespeeld, komen namelijk niet alleen huizen, maar onder meer ook nog een aantal scholen, een fietscircuit, diverse klinieken, een bibliotheek en kantoren.

Eind november kreeg de London Legacy Development Corporation (LLDC) de verantwoordelijkheid over het park, dat vernoemd zal worden naar de koningin, Elizabeth. Op 27 juli – exact een jaar na de opening van de Spelen – moet, na een ingrijpende verbouwing van een slordige 350 miljoen euro, het eerste deel van het park opgeleverd worden. Er komen onder meer extra wegen, een dertigtal bruggen en veel extra groen. Eind 2014 is de locatie geheel toegankelijk. Het Olympisch Stadion echter zal, naar het zich nu laat aanzien, pas in 2016 frequent open zijn. Tot teleurstelling van het publiek. ,,We willen het park zo snel mogelijk weer openen, maar het moet ook wel veilig zijn'', aldus Andreas Christophorou, hoofd mediazaken van de LLDC.

Veel Londenaren konden geen kaartjes voor de olympische wedstrijden bemachtigen en wilden vlak na de Spelen het terrein alsnog bezoeken. De hekken echter zijn nog altijd niet opengegaan, er is slechts zo nu en dan een bustour. Het Franse koppel Pierre en Alize staart dan ook wat treurig door het hek. ,,We zijn weliswaar niet speciaal voor het Olympisch Park naar Londen gekomen, maar hadden er graag toch even rondgekeken. Waarom kan dat eigenlijk niet?'' Een Londenaar, die zijn warme restaurant vanwege een sigaret even heeft verruild voor de kille wind, mokt met ze mee. ,,Ik snap niet waarom ze niet wat meer haast maken, straks zijn we dit allemaal vergeten.'' Dat in het straatbeeld alle verwijzingen naar de Spelen allang verdwenen zijn, en zelfs vlakbij het Park niets olympisch meer zichtbaar is, helpt ook al niet aan het levend houden van de herinneringen.

Christophorou: ,,We laten een veel beter geluid horen dan na Athene en Peking, maar er is echt ook nog veel werk te verzetten.'' Voetbalclub West Ham United tekende nog niet zo lang geleden een contract om vaste bespeler van het Olympisch Stadion te worden. ,,We moesten de belastingbetaler beschermen, het stadion niet zomaar cadeau doen'', stelde Boris Johnson, burgemeester van Londen. ,,We mogen niets overhaasten. Het gaat niet alleen om morgen, maar ook om overmorgen en de dag daarna.''

De kans is aannemelijk dat er voor 2016, vier jaar na de Spelen, amper activiteiten in het stadion zullen zijn. Er moet bovendien, onder meer vanwege de plaatsing van een dak, nog voor een slordige tweehonderd miljoen euro verbouwd worden. Het WK atletiek zal in 2017 sowieso wel in de sportkolos plaats vinden.

Betonrot

Door West Ham United als vaste bespeler te kiezen voorkomt Londen dat het Olympisch Stadion eenzelfde lot krijgt als het Vogelnest in Peking. Daar hebben betonrot en welig tierend onkruid het stadion een onaangename aanblik bezorgd, beschamend voor de staat. Er was Boris Johnson alles aan gelegen om een dergelijke blamage in Londen te voorkomen, het stadion was immers hét uithangbord van een olympische erfenis.

Ed Warner, voorzitter van de Britse atletiekbond, vindt de lange inactiviteit nu al ,,een farce. Als we niet uitkijken zijn de mensen al het mooie van de Spelen echt vergeten.'' Het in de mottenballen gelegde zwembad kan pas weer open als de mega-tribunes zijn afgebroken. De lokale zwemclubs, schoolkinderen en nationaal talent moeten tot het voorjaar van 2014 geduld betrachten. ,,Maar'', zegt Christophorou onophoudelijk optimistisch, ,,dan kunnen er wel 800.000 mensen per jaar terecht. We zullen het gebruik ervan enorm aanmoedigen. Bij iedereen. Dat is trouwens toch ons doel van deze hele operatie. De Spelen waren niet alleen een feest, ze moeten ons Britten ook een gezondere levensstijl opleveren.''

Daar is in Westfield Stratford City, naar verluidt Europa's grootste shoppingcenter, niet veel van te merken. Alle restaurants zitten vol, de snacks vinden ook gretig aftrek. In het luxe winkelcentrum, een grote hit tijdens de Spelen, is het nauwelijks rustiger dan in augustus. Ook de Premier Inn zit vrijwel altijd vol. Helen: ,,U heeft geluk dat u nog zomaar een kamer kon krijgen. Het is hier sinds de Spelen niet meer rustig geweest. We zijn bijna altijd uitverkocht. Rond kerst was het, zo mogelijk, een nog groter gekkenhuis dan tijdens de Spelen.''

Ingewijden twijfelen er sterk aan of er behalve de ondernemers van Stratford nog meer winnaars zijn na de Spelen. Sport England maakte eind 2012 wel bekend dat het aantal volwassenen dat minstens één keer per week sport afgelopen jaar, onder invloed van de Spelen, met 750.000 is toegenomen. Sportminister Hugh Robertson, verheugd: ,,Dit is in geen enkel ander land dat de Spelen organiseerde gelukt. We maken waarlijk progressie.'' Al met al sporten ruim 15,5 miljoen volwassen Britten minstens eenmaal per week. Het aantal tieners en jonge twintigers blijft echter nog achter.

Trapveldjes

Sport England noemde de toename ,,zeker gezien het weer van afgelopen jaar, de economische condities en het feit dat veel mensen naar de Spelen hebben zitten kijken behoorlijk substantieel.'' Ondanks de successen werd Sport England een korting van het budget in het vooruitzicht gesteld. Vrijwilligers luidden eind 2012 ook al de noodklok in Londen omdat het aantal trapveldjes sterk teruggelopen was.

Toni Minichiello, coach van zevenkampster Jessica Ennis, was daarom enkele maanden na de Spelen al een teleurgesteld man. Zijn pupil mag dan de populairste Britse sporter van dit moment zijn, de toekomst van de atletiek in eigen land ziet hij minder rooskleurig. De toekomst dreigt te worden verkwanseld. In de Guardian noemde Minichiello ,,'legacy' het meest misbruikte woord van dit moment. Er is een enorme aanwas van jonge atleten, het aantal kinderen tussen de acht en twaalf is in een paar maanden verdubbeld. Maar het ontbreekt aan voldoende gekwalificeerde coaches om al die kinderen wegwijs te maken.'' Van overheidswege ontbreekt het aan steun om de jeugd een gedegen sportopleiding te geven. Sterker, er wordt in Groot-Brittannië flink gekort op schoolsport. Het aantal lesuren is in de loop der jaren teruggeschroefd. ,,Over twintig jaar krijgen we daar echt de rekening voor gepresenteerd'', weet Niek De Vos, directeur van de Britse atletiekbond. ,,Daar kan geen olympische erfenis tegenop.''

Edward Swier was er bij op de Olympische Spelen in Peking en Londen, deed verslag van Wimbledon en Roland Garros. Schrijft tegenwoordig ook over voetbal. Reed naast honderden andere koersen tien keer de Tour de France, in de volgerskaravaan. Zat er met zijn neus bovenop, maar zag niet alles.

Geef een antwoord