Hier met dat tegengif

Tegelijk met de jacht op terroristen, zien we een spoor opdoemen van haatpredikers die van stad tot stad trekken om hun gif te injecteren in jeugdige hersenen. Wat we nodig hebben, en snel, is antigif.

Onlangs kwam naar buiten dat de geestelijke Alami abu Hamza die preekte in Verviers, waar een terreurplot is opgerold, later ook in een moskee in Helmond de gelovigen toesprak. Dat hij in België door enkele gebedshuizen was weggestuurd omdat men hem daar te extreem vond, en vermoedelijk lokale jongeren heeft aangespoord om zich aan te sluiten bij de gewapende strijd in Syrië, zeiden ze in Brabant niet te weten.

Dat kan best kloppen: er schijnen nogal wat kleinere moskeeën te zijn die krap bij kas zitten en die staan te springen om een imam die de boodschap tegen gereduceerd tarief of zelfs gratis wil verkondigen – wat natuurlijk de vraag oproept waar ze dan wél van leven… Het Helmondse moskeebestuur zegt ook niets te hebben gemerkt van 's mans radicale ideeën, en ook dat kan er bij mij nog wel in. Onderschat deze haatpredikers niet: ze weten wanneer ze moeten toeslaan, het zijn ware gifslangen.

Zijn preken uit België waren ook zonder oproepen van geweld gevaarlijk, verklaart de Belgische islamdeskundige Privot tegen de Nos. 'Hij zegt dingen als: 'De democratie is een oneigenlijke macht. Die moet je niet respecteren. De weg is die van God. Dat is de enige regering. Je moet niet gaan stemmen, niet meedoen aan de samenleving. De samenleving is tegen ons, we moeten er ons uit terugtrekken.'

Mijn Arabisch is niet zo goed, maar op dit filmpje van een preek in Verviers in mei 2013, klinkt hij in elk geval niet erg gezellig: preek van Alami abu Hamza 

't Is enigszins komisch hoe hij in begin onhandig aan zijn microfoontje zit te draaien, maar verder komt hij over als een authentieke boze meneer, met een stem die weinig andere variaties kent dan de verheffing. Het schuim loopt nog net niet door zijn baard.

72 maagden

Typerend voor deze 'beroepsgroep' van haatpredikers is verder dat ze zelf niet zo snel zullen doen waarvoor ze reclame maken: zichzelf opblazen. Kennelijk zijn ze zelf nog niet zo overtuigd van die 72 maagden. Nee, dat laten ze liever aan anderen over, zoals de slechts 19-jarige Maastrichtenaar Sultan Berzel, die meer dan twintig agenten in Bagdad met zich meenam naar het hiernamaals.

De daders van aanslagen, het zijn niets meer dan hun instrumenten…

In de strijd tegen radicalisering en extremisme is het neutraliseren van deze gifmengers van eminent belang. Radicalisering is welbeschouwd een proces waarbij een ontvanger (degene die radicaliseert) en een zender (van de radicale boodschap) zijn betrokken. Problematisch is dat er geen eenduidig profiel bestaat van de terrorist. Je kunt en moet weliswaar proberen om te zorgen dat allochtone jongeren vaker hun school afmaken, eerder een baan vinden en minder snel het criminele pad opgaan: ook als dat allemaal lukt is dat is absoluut geen garantie dat het geweld uit naam van de islam voorbij zal zijn.

We moeten ons dus ook op de zenders richten. Maar daar botsen we meteen op een dilemma. Zoals alle haatpredikers maakte Alami abu Hamza gebruik van zijn vrijheid van meningsuiting, die hij als hij ooit aan de macht zou komen – wat god verhoede – meteen zou afschaffen. Het staat eenieder vrij om vreedzaam te ageren tegen de principes van de democratische rechtsstaat. Zolang je maar binnen de grenzen van de wet blijft en niet aanzet of oproept tot geweld. En o ja, ook het ronselen voor de jihad in Syrie is verboden, voorzover u dat nog niet wist.

Zwarte lijst

Iets anders is de houding van individuele moskeeën: zij kunnen wel degelijk afstand nemen van de boodschappen van haat, en de gifmengers niet toelaten in hun midden. Dat is evengoed een keuze. Daarom is het zo bemoedigend dat Yassine Elforkani van het CMO heeft aangekondigd dat er een zwarte lijst met predikers komt. Het is geen panacee, maar wel een duidelijk signaal van de vergrote weerbaarheid van de moslimgemeenschap in Nederland, die wat dat betreft op hun broeders elders een voorsprong hebben, vooral dankzij de moord op Van Gogh – wrang, maar waar.

Zoals naast Elforkani ook burgemeester Aboutaleb opmerkelijk krachtige taal sprak. En Ahmed Marcouch de spijker op zijn kop slaat met zijn stelling dat er een ideeënstrijd moet komen in de islam. De gifmengers weren is niet voldoende, ze zullen van onder de stenen omhoog kruipen en elders weer opduiken. Al dan niet virtueel. Uiteindelijk kunnen we niet zonder een tegengif, een narratief dat hun zwarte boodschap onderuit haalt, dat hun haat tegen het leven (want dat is het en niets anders, gefrustreerden die zich wreken op de wereld) onschadelijk maakt.

Iemand een formule?

 

Mijn gekozen waardering € -

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.