Tijdens de afgelopen jaarvergadering van de koepel van 240 airlines IATA die dit keer in Doha, Qatar plaatsvond, passeerden tal van nieuwe maatregelen en ontwikkelingen de inmiddels 100-jarige luchtvaartrevue. Dit om het de passagier zo makkelijk mogelijk te maken.

STEUN RO

IATA (International Air Transport Association) vindt het continu volgen van  vliegtuigen hard nodig, maar het mag niet teveel kosten. Na het verdwijnen van vlucht MH370 van Malaysian Airlines onderweg van Kuala Lumpur naar Beijing afgelopen voorjaar, wordt het continu volgen van verkeersvliegtuigen noodzakelijk. 'Dit mag nooit meer gebeuren', zei directeur Tony Tyler tijdens de 70e jaarvergadering van IATA in de golfstaat Doha, Qatar.

Een speciale Aircraft Tracking Task Force (ATTF) van IATA komt samen met VN-burgerluchtvaartorganisatie ICAO en andere belanghebbenden in september met geschikte real-time volgsystemen voor vliegtuigen. 'De technologie is er klaar voor', voegde Tyler er aan toe. 'De luchtvaartsector is unaniem in zijn wens om te garanderen, dat er nooit meer een vliegtuig zomaar verdwijnt.' Implementatie zou dan wereldwijd snel daarna moeten plaatsvinden. De extra kosten worden waarschijnlijk doorberekend aan de passagiers. Maar die wil veilig en goedkoop vliegen, wat gevolgen kan hebben voor de ticketprijs.

Wangedrag

Tijdens deze jaarvergadering werd besloten, dat voortaan onacceptabel gedrag van passagiers hard wordt aangepakt. Per week vinden aan boord van vliegtuigen maar liefst 300 incidenten plaats, waarbij een passagier zich asociaal gedraagt tegenover de bemanning en medepassagiers. ‘Dit is een groeiend probleem’, aldus IATA. Veelal onder invloed van alcohol of drugs wordt de goede orde aan boord verstoord met fysiek geweld en ongehoorzaamheid aan de instructies van de bemanning. Regelmatig moeten vluchten worden onderbroken om deze aso’s van boord te halen en te laten arresteren door de politie. Wegens gebrekkige wetgeving op dit gebied moeten ze deze probleemgevallen vaak helaas weer zonder proces laten gaan.

In 2013 waren er wereldwijd zo’n 8.000 van deze incidenten. Juridisch wordt dergelijk ongewenst gedrag aangescherpt met het Montreal Protocol 2014, dat door 22 landen wordt geratificeerd. Daarbij kunnen alle gemaakte extra kosten, ook voor tussentijdse landingen, op hen worden verhaald.

Smalle marges

Alle 240 IATA-airlines, waaronder Air France KLM, goed voor 84 procent van alle vliegverkeer, verdienen samen zo’n €13,3 miljard. 'Dat is een netto winstmarge van 2,4 procent ofwel minder dan €4,50 per passagier of ticket', zei Tyler in zijn jaarrede. 'Onze financiële prestatie strookt niet met de waarde die wij leveren.' Dit jaar worden 3,3 miljard passagiers en 52.000 ton vracht vervoerd via 50.000 vliegroutes, met 58 miljoen banen en goederen met waarde van €5 triljard wereldwijd. Tyler zei verder dat de luchtvaart een zwaar gereguleerde en belaste sector is. Hij wees naar de overheden die de luchtvaart zien als een melkkoe met telkens nieuwe belastingen.

Snelle controles

Om de passagier een naadloze vliegtrip te bieden zijn IATA en luchthavenkoepel ACI bezig met speciale industrieprojecten Smart Security en Fast Travel. De eerst moet zorgen voor een snelle doorloop langs de paspoortcontroles en bagagebanden bij aankomst. De tweede gaat zorgen, dat passagiers bij vertrek snel achter de douane komen om belastingvrij te kunnen winkelen, dan wel snel naar de gate kunnen voor vertrek. Hierbij hebben zich ook het splinternieuwe luchthaven Hamad International airport van Doha en Qatar Airways bij aangesloten tijdens de IATA-jaarvergadering.

Golf luchtruim vol

De snel groeiende airlines Emirates (Dubai, VAE), Etihad (Abu Dhabi, VAE) en Qatar Airways (Doha, Qatar) in de Golflanden maken een turbulente groei door. Dat komt niet in de laatste plaats door snel uitbreidende luchthavens en de gunstige ligging tussen Amerika, Europa en Azië-Pacific. Toch zijn er een paar scherpe kantjes aan, want het luchtruim boven het Golfgebied raakt steeds voller. Hierdoor dreigt verstopping in de lucht en op de luchthavens. Luchtverkeersleidingen uit Europa helpen hen deze problemen op te lossen.

Nieuwe datastandaard

Naast files in de lucht is er ook veel dataverkeer, dat in goede banen moet worden geleid. IATA lanceerde vorig jaar de nieuwe standaard New Distribution Capability (NDC). Deze nieuwe op de internettaal ‘xml’ gebaseerde transmissiestandaard moet reisagenten – die de meeste vliegtickets verkopen – meer inzicht geven in de vluchtgegevens van de airlines. Vroeger waren deze beperkt bereikbaar door hun gesloten computerreserveringssystemen (CRS). Diverse pilots zijn inmiddels ondernomen door diverse airlines. Dat het een standaard wordt lijkt zeker, nu het Amerikaanse ministerie van Transport het oprichtingsdocument 787 heeft goedgekeurd.

Skyteam

Luchtvaartalliantie Skyteam, waarin ook Air France KLM deelnemen, brengt al deze nieuwe ontwikkelingen in praktijk. Zij biedt haar jaarlijks 6,5 miljoen overstappende passagiers SkyTransfer aan om hen van een snelle vliegtuigwissel te verzekeren op 11 ‘eigen’ luchthavens, zoals Schiphol en Charles de Gaulle. Met SkyPriority mogen passagiers met voorrang langs de incheck paspoort en beveiligingsfilters en SkyPort is een netwerk van exclusieve lounges, waar de passagiers in alle weelde kunnen wachten op hun volgende vlucht. 'Met ons wereldwijde netwerk bedienen we 90 procent van de belangrijkste verkeersstromen, concentreren we ons nu op het verbeteren van onze efficiency in onze service', aldus directeur Michael Wisbrun.

Infrastructuur

Overheden beheren vaak de infrastructuur. IATA directeur Tony Tyler wees hier naar de Europese Commissie die niet veel werk maakt van het Single European Sky. Dit programma zou het door soevereine landen gefragmenteerde luchtruim boven Europa willen opheffen. 'Maar terwijl de Europese Commissie er achterheen zit, lijken lidstaten meer geïnteresseerd in het beschermen van subsidies en overheidsbanen. Dus lijden passagiers, het milieu en de Europese economie eronder', concludeert Tony Tyler.

Verbetering

Al met al kan worden gezegd, dat in de 100-jarige luchtvaart veel is bereikt. Maar ook, dat er nog veel voor verbetering vatbaar is. Zo doen pakjes die door de lucht worden verstuurd er nog 6,5 dag over om bij de geadresseerde aan te komen. Dit zou minder dan 48 uur moeten duren. Maar de ontwikkelingen en resultaten zijn bemoedigend, mits de politiek meewerkt en niet teveel roet (= belastingen) in de vliegtuigmaaltijden gooit.

Frits Njio is ruim 25 jaar luchtvaart- en reisjournalist. Hij werkt freelance voor landelijke en internationale vak- en publieksmedia. Reist veel. Frits schreef een Kosmos reisgids over Canada en won prompt de Canadese persprijs Silver Goose Media Award. Hij volgt de luchtvaartontwikkelingen op de voet. Afgelopen jaar verscheen zijn non-fictie bundel Boekie! bij uitgever Boekscout in Soest. Daarnaast schrijft hij korte verhalen, fotografeert en schildert.