IBM ziet voor zichzelf een belangrijke toekomst weggelegd in Afrika. Onlangs opende de Amerikaanse ICT gigant zijn eerste Afrikaanse onderzoekslab en binnenkort volgen er meer. “Alleen met slimme, technologische uitvindingen zal Afrika andere continenten kunnen inhalen.”

STEUN RO

Druk discussiërend wijzen jonge Afrikaanse vrouwen in mantelpakje en mannen in getailleerd overhemd en pantalon naar voor een leek onbegrijpelijke formules en tabellen geprojecteerd op een groot wit scherm in één van de vergaderzaaltjes van het IBM Research Lab in Nairobi. Dit mobiliteitsteam bespreekt de laatste vorderingen van de Twende Twende app. Daarmee kunnen Kenianen sinds vorig jaar file-informatie ontvangen voor Nairobi, een meer dan welkome tool in één van de drukste hoofdsteden van het continent. (Twende betekent in Swahili ‘Laten we gaan.’)

Een app die de kwaliteit van de weg registreert

'We werken nu aan het via een telefoon laten registeren als iemand afremt, over een vluchtheuvel rijdt of gaten ontwijkt', vertelt onderzoekster Aisha Walcott-Bryant die uitlegt hoe IBM deze informatie bijvoorbeeld met de Keniaanse overheid gaat delen zodat het gebruikt kan worden bij de planning van wegonderhoud en nieuwe infrastructuur. 

'Research and Development gaat een cruciale rol spelen in de toekomst van Afrika', voorspelt Kamal Bhattacharya, directeur IBM Research Afrika en vice-president van het onderzoekslab in Nairobi. Volgens de in India geboren en in Duitsland opgegroeide ingenieur kan het continent het zich niet permitteren om de lineaire groei van Europa te volgen. 'Dat kost tweehonderd jaar en die tijd hebben we niet. Afrika heeft daarom slimme, technologische uitvindingen nodig om andere continenten te kunnen inhalen.'

Superrobot voor de Afrikaanse gezondheidszorg

Bhattacharya is zelf groot fan van het Dr. Watson project. Watson is een door IBM ontwikkelde supercomputer die in spreektaal gestelde vragen kan interpreteren. Voor de antwoorden gebruikt hij encyclopedieën, boeken, tijdschriften, artikelen en websites. De computer wist in de bekende Amerikaanse tv-quiz Jeopardy twee van de beste deelnemers ooit te verslaan.

Het laboratorium in Nairobi onderzoekt nu hoe deze super robot ingezet kan worden in de Afrikaanse gezondheidszorg. 'Afrika gaat nooit genoeg doctoren hebben', zegt Bhattacharya. Maar met behulp van Dr. Watson kunnen verpleegsters en gezondheidswerkers in de meest afgelegen klinieken worden getraind en toegang krijgen tot de meest up-to-date informatie op het gebied van gezondheidszorg. De supercomputer zal een dokter nooit vervangen. Maar in Afrika kan het de gezondheidszorg in korte tijd naar een hoger peil trekken.'

Veel potentie voor cloud computing in Afrika

De data waar Dr. Watson gebruik van gaat maken, zal niet op computers of telefoons in de klinieken staan maar in een digitale cloud die continue zal worden ververst. IBM ziet veel potentie in cloud computing, ook voor Afrika. Daarom heeft het IBM Research Lab een enorme hightech serverruimte vol grote pureflex servers. 

Na Kenia gaat IBM op termijn ook onderzoekslaboratoria in West- en Zuid-Afrika openen maar Nairobi zal het Afrikaanse hoofdlab blijven. 'We kozen voor Kenia omdat we geloven in het groei potentieel en hier een goed business ecosysteem zit van vernieuwers en universiteiten', vertelt Bhattacharya. 

Het grootste deel van zijn personeel haalde het laboratorium uit Amerika. 'Daar heb je de beste universiteiten. Maar 75 procent van hen komt origineel uit Afrika', stelt de vicepresident. Ook lopen momenteel vijftien lokale en tien internationale studenten stage bij het onderzoekscentrum. 'Als je in Afrika zaken wilt doen, moet je investeren in lokaal talent. Anders heb je geen toekomst.'

Andrea Dijkstra is freelance journalist en cultureel antropoloog. Met fotograafΠJeroen van Loon trekt ze sinds juni 2011 voor onbepaalde tijd per auto door Afrika, waar ze schrijft over de achtergronden van oorlog, corruptie en deΠontwikkelingssector en ook over opkomende economieen, jonge creatievelingen en haar persoonlijke ervaringen.