Zeven jaar geleden viel het doek voor Diederik Stapel. Als een rotte appel werd de frauderende sociaal psycholoog uit het systeem verwijderd. Gelukkig, merkt hij, wordt er inmiddels onderkend dat er meer mis is met de wetenschap. Hoe denkt de man die symbool kwam te staan voor wat er mis was, over de problemen waar de wetenschap nog altijd mee kampt?

STEUN RO

En toen ineens ontving ik een mailtje van Diederik Stapel. Hij had me gehoord bij de TROS Nieuwsshow op Radio 1, waar ik geïnterviewd werd over mijn artikelenreeks Worstelende Wetenschap in De Groene Amsterdammer. In die serie kaartte ik de structurele problemen in de wetenschap aan, zoals publicatiedruk, een gebrek aan transparantie en het feit dat veel studies niet herhaalbaar blijken. Hij vroeg me of ik een kopie van het artikel kon toesturen.

Even vroeg ik me af of het geen grap was, dat mailtje, maar na wat berichten heen en weer was wel duidelijk dat dit ‘de echte’ was. Zou ik hem voorstellen om iets af te spreken? Ik was me bewust van de gevoeligheid rond zijn persoon, ook zeven jaar na dato nog. Steeds wanneer hij opdook in de media, waren er de grimmige reacties. Die man verdiende geen aandacht, geen tweede kans, klonk het. Ik kon me die emoties voorstellen, maar ergerde me er ook aan. Wanneer iemand in de fout is gegaan, betekent dat toch niet dat die geen enkel recht van spreken meer heeft?

Is het niet juist interessant om te horen van iemand die de fout in ging, hoe hij aankijkt tegen het systeem waarin hij dat deed? En hoe datzelfde systeem ook anderen aanzet tot gedrag wat de wetenschap ondermijnt? Ik stelde voor een kop koffie te drinken.

Wanneer ik aan kom lopen, zit hij aan een tafeltje in een Tilburgse koffiebar te wachten, met een krant voor zijn neus. Hij zet snel zijn bril op, zodat ik zie wie hij is. Een tikkeltje grijzer, maar onmiskenbaar de Diederik Stapel die ik ken van de vele foto’s uit de media. De Diederik Stapel die zoveel teweeg bracht in de wetenschap, zowel in Nederland als erbuiten.

Ik schrijf menselijke verhalen over wetenschap en het wetenschappelijk bedrijf, voor onder meer De Volkskrant, De Correspondent, Marie Claire en Science Magazine. Liefst over alledaagse en maatschappelijke onderwerpen. Ik won de AAAS Kavli Science Journalism gold award 2016.