STEUN RODe Oorsprong van de Wereld, wordt ze ook wel genoemd. Het begin van alles, de bron van het leven. Maar wat weten we eigenlijk over de vagina? En welke rol speelt ze in de geschiedenis en cultuur? Tijd voor een lesje algemene Vagina ontwikkeling! Adam en Eva Een logisch startpunt is het Bijbelse begin…

STEUN RO

De Oorsprong van de Wereld, wordt ze ook wel genoemd. Het begin van alles, de bron van het leven. Maar wat weten we eigenlijk over de vagina? En welke rol speelt ze in de geschiedenis en cultuur? Tijd voor een lesje algemene Vagina ontwikkeling!

Adam en Eva
Een logisch startpunt is het Bijbelse begin der tijden: Genesis, het scheppingsverhaal. Hier zien we meteen een belangrijk en terugkerend thema waar de vagina nog steeds last van heeft: angst en ontkenning. In het scheppingsverhaal speelt de vagina namelijk geen enkele rol!? Sterker nog, God plant de ziel in Adam en de vrouw komt voort uit zijn rib. Komt geen seks of geboorte aan te pas. Maar wist je dat er ook een oudere legende bestaat? In dit verhaal is Lilith de eerste vrouw van Adam, en zijn ze allebei geschapen uit het stof der aarde met gelijke rechten, ook seksueel. Het verhaal gaat zelfs dat Lilith letterlijk niet onder wilde liggen. Dit gaf onenigheid tussen het stel waarna Lilith het paradijs verliet. Uit zijn rib toverde Adam vervolgens Eva, de onderdanige (seksloze?) vrouw. Lilith zien we in de Bijbel nog één keer terug als nachtspook (Jesaja 34). In oude Griekse tradities staat zij symbool voor rituele prostitutie en in de Kabbala mythologie zien we haar terug als symbool voor zinnelijke begeerte en seksuele verleiding. Ze wordt daarin, hoe kan het ook anders, gezien als godin van het kwaad.

De rol van de vagina is religieus gezien op zijn minst gezegd omstreden. Wat denk je bijvoorbeeld van de Marokkaanse traditie? In veel Afrikaanse landen worden vrouwen nog steeds op grote schaal besneden. Er worden veel redenen aangevoerd, maar terugkerend argument is dat het verwijderen van de clitoris promiscuïteit bij vrouwen voorkomt. Sluieren ligt in het verlengde hiervan. Het is uiteraard een culturele en religieuze traditie geworden, maar het idee erachter is dat de man niet in verleiding wordt gebracht. De angst voor de vagina en de vrouwelijke seksualiteit is wijdverbreid en diepgeworteld.

Baarmoeder godin
Toch zijn er –vooral in de oudheid- ook veel religieuze tradities te vinden waarin de vagina wordt vereerd als bron van vruchtbaarheid. Denk alleen al aan het begrip ‘Moeder Aarde’. Zij is de vruchtbaarheidsgodin bij uitstek, en de moeder van alle andere goden. Zij draagt de natuur in haar schoot. Uit deze gedachten volgen verschillende Moeder Godinnen. Astártē bijvoorbeeld,  rond 1200 v Chr een populaire godin. Haar naam betekent ‘Baarmoeder’ en ze was nauw verbonden met thema’s als vruchtbaarheid en seksualiteit. Ook Baubo, godin uit de Griekse oudheid (800-140 v Chr) werd vereerd om haar vruchtbaarheid, evenals om haar vreugde, dans en ongeremde seksualiteit. In de mythologie is ze ook de oude vrouw die andere Goden aan het lachen maakt door haar jurk op te tillen en haar vagina te tonen. Tot slot moeten we ook even stil staan bij de Ierse godin van geboorte en dood Sheila Na Gig. Haar cultus gaat terug tot de Kelten (600-100 v Chr) die beelden maakten om de heilige kracht van het vrouwelijke geslachtsdeel te aanbidden. In Ierland zijn nog veel afbeeldingen te bewonderen van godin Sheila, die grijnzend haar vagina opentrekt.

Gelukkig zijn er ook nog levende religies waarin de vagina positieve aandacht krijgt. Het Hindoeïsme is bijvoorbeeld erg vaginavriendelijk. De Yoni en Lingam, religieuze afbeeldingen die in menig tempel vereerd worden, staan samen symbool voor de goddelijke scheppingskracht. Ze zijn vergelijkbaar met het Chinese Yin (Yoni) Yang (Lingam). In de Indiase context is Yoni het ontvangende en Lingam het manifeste, of letterlijk het ‘opgerichte’. Ze worden trouwens ook gewoon als namen voor de geslachtsdelen gebruikt.

Gom en dadels als voorbehoedsmiddel
Yoni, vagina, vulva…. Hoe je haar ook noemt, op de eerste plaats is ze natuurlijk precies dat: het vrouwelijk geslachtsdeel. En zo is ze ook altijd door de eeuwen heen actief gebruikt.  Mensen hebben daarom ook altijd gezocht naar manieren om seks te hebben, zonder de bijbehorende baby’s. Voorbehoedsmiddelen gaan, bij wijze van spreken, zover terug als de vagina zelf. 4000 Jaar geleden hadden de oude Egyptenaren al een voorbehoedsmiddel dat de eisprong bij vrouwen zou tegenhouden. Ze gebruikten kegeltjes van gemalen granaatappelzaden, dat de vrouw in haar vagina bracht voor de seks. Granaatappelzaden bevatten het  plantaardig hormoon oestrogeen, dat de eisprong voorkomt. Zo gek was hun remedie dus nog niet! We weten ook dat de Egyptenaren krokodillenmest gebruikte als voorbehoedsmiddel. Er is een stuk  papyrus gevonden van 3500 jaar oud met daarop in hiëroglyfen het recept: vaginaal in te brengen voor de seks. In die tijd werden ook steentjes en stukjes hout in gebracht om zwangerschap te voorkomen: de voorlopers van het spiraaltje! En de Arabieren gebruikten rond 1500 v Chr tampons gedrenkt in gom en dadels. Gom wordt tegenwoordig nog steeds gebruikt in zaaddodende pasta. Condooms zien we al in de middeleeuwen (vanaf 300). Ze werden van alles gemaakt: vissenhuid, schapendarm, linnen en leer. Niet dat dit seksuele vrijheid voor de vrouw bewerkstelligde, in tegendeel! De middeleeuwen is namelijk ook de tijd van de kuisheidsgordels:  ijzeren onderbroeken waarmee ridders ‘hun’ vagina achter slot en grendel bewaken. Rond 1600 worden linnen condooms ook specifiek gebruikt om geslachtsziekten te voorkomen, en in 1844 komt het eerste condoom van rubber op de markt. In de twintigste eeuw gaat het hard met de wetenschap. We ontdekken dat de menstruatie beïnvloed wordt door hormonen en in 1929 isoleren we voor het eerst het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen. Deze ontdekkingen leiden in 1950 tot de pil, die 10 jaar later gretig aftrek vindt bij vrouwen in Amerika en Europa. Dan komt ook het (hormoon)spiraaltje op de markt.

Aletta Jacobs
Ondertussen hebben we de eerste feministische golf achter de rug. Aletta Jacobs baant in Nederland de weg. Zij is de eerste vrouwelijke arts die zich in 1879 na haar studie daadwerkelijk vestigt als huisarts en het kiesrecht eist. Dit wordt haar door de Hoge raad geweigerd, maar de symbolische waarde van haar daad is groot. In 1919 mogen vrouwen boven de 23 stemmen en wordt Suze Groeneweg als eerste vrouw in de Tweede Kamer verkozen. Toch is van seksuele bevrijding nog amper sprake. Vrouwen worden gehinderd door ‘het fatsoen’: de kerkelijke en traditionele ideeën over hoe een vrouw zich hoort te gedragen en wat haar plaats is. Pas in de jaren ’60 maken we serieuze vorderingen wat betreft seksuele vrijheid. De seksuele revolutie betekent een tweede grote stap in de emancipatie van de vrouw.

Pussy power
Goede ontwikkelingen voor zowel vrouw als vagina. Denk aan vrije seks, aandacht voor het vrouwelijke orgasme, sexy lingerie, enzovoort, enzovoort. Wij kunnen ons vandaag de dag niet meer voorstellen dat we geen string mogen dragen omdat het ‘niet netjes’ zou zijn. Pussy Power is aan de orde van de dag en er gaan zelfs stemmen op dat we te ver gaan in onze seksuele vrijheid. Er worden heftige maatschappelijke discussies gevoerd over de seksualisering van openbare ruimten en pornoficatie van de samenleving. Maar alle ontwikkelingen terzijde zitten we nog steeds met een probleem. Puntje bij paaltje is het namelijk gewoon een feit dat de vagina nog steeds in het verdomhoekje zit. Of het nu komt door vrouwonvriendelijke religieuze tradities of andere hardnekkige sociaal culturele ideeën, er heerst nog steeds een taboe op de vagina.

Trotslippen ipv schaamlippen
De feiten liegen er niet om: slechts 36% van de vrouwen tussen de 18 en 44 ziet haar vagina als iets positiefs. Sterker nog: slechts 10% van de vrouwen schaamt zich er níet voor en 35% heeft de grootste moeite om erover te praten. Dus vrouwen: werk aan de winkel! En nee, we hoeven de vagina heus niet te vereren als oerbron van het leven, maar een beetje meer liefde is wel op zijn plaats. Het taboe mag eraf. Hoe? Allereerst door meer openheid. Onze vagina zit letterlijk ‘verstopt’ tussen onze benen. Veel vrouwen weten niet eens precies hoe hun vagina eruit ziet. Je moet er echt voor gaan zitten en dat doen we niet zo snel, blijkt.  En waarom praten we eigenlijk over ‘schaam’-lippen, ‘schaam’-heuvel en ‘schaam’-haar? Moeten we niet juist met liefde over onze vagina praten? Seskuologe Goedele Liekens pleit voor trotslippen, maar wellicht gaat dat wat ver. Zij vindt ook dat elke vrouw zichzelf regelmatig met een spiegel zou moeten bekijken, en leren mooi te vinden wat ze ziet. Daar zit wat in! Zolang we gefotoshopte foto’s uit Playboy gebruiken als referentie, zal onze vagina een rommelig zooitje lijken.

Weg met het taboe
Waarom schamen we ons voor ons  lichaam, terwijl we ervan zouden moeten houden? Vol overgave genieten van je vrouwelijke seksualiteit, begint met een positief beeld van je vagina. Willen we het taboe doorbreken en groeien in ons vrouw-zijn, dan moeten we een betere relatie krijgen met onze vagina. Ze is niet lelijk, niet vies en ze stinkt niet. Ze is, zoals Jan Wolkers haar zo mooi omschreef, een ‘Roos van Vlees’. Laten we dat – en openhartige communicatie waarin we de dingen duidelijk  benoemen en uitleggen – doorgeven aan onze vriendinnen, zussen, nichten, moeders en dochters. Lang leve de Yoni!

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering laten zien door een kleine bijdrage te doen.

Zie hier voor meer informatie!

Mijn gekozen waardering € -