Al Qaida is in Noord-Afrika bezig met een opmars. Met alle gevolgen voor de Nederlandse troepen in Mali.

STEUN RO

Vandaag ontving ik een noodkreet van een Libische Nederlander uit zijn geboorteland. Hij schreef: 'Hier in Tripoli zijn overal extremisten te zien. Ze hebben de macht overgenomen. Vrouwen durven niet alleen de straat op, of auto te rijden. Ze hebben een groot spandoek opgehangen met een vrouw in niqaab. Ze willen dat alle Libische vrouwen zich zo kleden. Ze willen de sharia. Een kalifaat van Libië maken.'

De ironie is dat de mail geschreven is door een voormalig opstandeling die ik ten tijde van de revolte tegen dictator Muamar Gaddafi in 2011 sprak. Hij had zich gemeld als frontvrijwilliger en raakte gewond. Hij klinkt nu zwaar teleurgesteld. 'Hier hebben we niet voor gevochten. Het verdrijven van Gaddafi was voor niks.'

Tirannie

VS-president Barack Obama omschreef de dood van dictator Gaddafi op 20 oktober 2011 als: 'de donkere schaduw van tirannie is opgeheven' voor Libië. Ook de toenmalige Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal was vol goede moed. ''Nu snel een overgangsregering en stappen zetten naar democratisering en vrije verkiezingen.'

Het bleken ijdele woorden. Want direct na de dood van de dictator, die 42 jaar lang een schrikbewind voerde, eisten lokaal of regionaal gebonden strijdgroepen macht op als beloning voor hun aandeel in de strijd. Het zeven miljoen inwoners tellende Noord-Afrikaanse woestijnland belandde stuurloos op een zeepbaan.

Zwart goud

Inmiddels ziet Obama de gevolgen in van de westerse politiek die de opstandelingen tussen maart en oktober 2011 hielp met luchtsteun van NAVO-vliegtuigen. Niet alleen hebben de overwinnaars in 2012 zijn ambassadeur in de oostelijke stad Banghazi vermoord, ze komen steeds sterker onder invloed van Al Qaida-gelieerd gedachtengoed. Groepen met namen als 'Ansar al Sharia' en 'Al Qaida in the Islamitische Maghreb' zijn bezig met een gestage opmars.

Met democratie hebben ze net zo weinig op als de verdreven Gaddafi. Ze zien een islamitische heilstaat als het hoogste doel. En die ligt binnen handbereik. Met de verkoop van aardolie verdienen ze kapitalen. Amerikaanse Navy Seals enterden half maart op de Middellandse Zee een uitgevaren tanker. De levering van 200.000 vaten ruwe olie zou de terreurgroepen een slordige 20 miljoen dollar opleveren. Geld waarmee wapens en strijders kunnen worden gekocht. De zelfvoorziening van de jihadisten op deze schaal is uniek. Het zwarte goud maakt ze minder afhankelijk van hun huidige geldschieters zoals Saoedi-Arabië en de Golfstaten.

Libië kan 1,5 miljoen vaten per dag oppompen, al ligt de productie nu grotendeels stil. De regering in de hoofdstaf Tripoli is niet bij machte om de rebellen uit de olierijke gebieden te verjagen. Het leger is simpelweg te zwak, te politiek lamgeslagen en verdeeld. Het parlement werd geheel in stijl met de huidige chaos eind april bestormd door extremisten die wild schietend hun ongenoegen uitten. Ze erkennen de nieuw verkozen Ahmed Maiteeq niet, zo lieten ze deze week weten.

Jihad-vrijstaat

Ondertussen groeit het wilde oosten van Libië uit tot een heuse Jihad-vrijstaat. Uit alle windstreken komen extremisten aangewaaid, zoals leden van de Moslimbroederschap die in Egypte worden vervolgd. Ook uit Syrië druppelen ze versneld binnen nu de strijd tegen Bashar al-Assad slecht verloopt. De Libische Nederlander die ik in eerdere verhalen onder zijn nom de guerre 'Moustafa' liet opdraven laat weten: 'Vandaag ben ik bij oude kameraden geweest die werken op een militair vliegveld. Ze vertelden mij dat een vliegtuig uit Qatar de dag daarvoor was geland met extremisten en nieuwe wapens. Libië is de plek geworden waar alle terroristen naar toe komen.'

Maffia

Mensensmokkel vormt overigens ook een rijke bron van inkomsten van de jihadisten. Het coulante Europese beleid om bootvluchtelingen actief op te pikken doet de stroom de komende tijd alleen maar toenemen. De verwachting is dat dit jaar zo'n 100.000 mensen de poging wagen. Per overtocht naar Italië worden honderden tot duizenden dollars betaald die regelrecht in de beurs glijden van de Libische maffia, die alleen kan opereren met 'protectie' van de gewapende groeperingen.

Hit and run

De opmars van de moslimextremisten in Libië zal grote gevolgen hebben voor de 450 Nederlandse militairen die momenteel in Mali zijn gelegerd als onderdeel van de stabilisatiemissie van de Verenigde Naties. Vanuit Libië kunnen makkelijk via Zuid-Algerije en Niger hit and run-acties worden ondernomen. Terreurgroepen als 'Ansar al Sharia' en 'Al Qaida in the Islamitische Maghreb' zijn in beide landen actief. De provisorische raketbeschietingen op het Nederlandse kamp 'Castor' zoals die van afgelopen week, zullen weldra – zo is de verwachting – plaats maken voor gericht vuur. De wapens zijn gekocht met Libische olie.

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.