Als je op een datingsite de vraag ‘hobby’s’ beantwoordt met ‘solliciteren’, dan is er een steekje aan je los. Toch kan het zoeken en vinden van een nieuwe job veel leuker worden dan je ooit gedacht had. Professioneel buttkicker Jan Dijkgraaf helpt je met tien praktische tips richting je volgende droombaan.

STEUN RO

1 Ken het bedrijf én je target

Ja hoor, natuurlijk ga je naar de website van het bedrijf waar je wilt gaan werken als je weer eens om je heen kijkt. Je moet tenslotte íets verzinnen als reden om uitgerekend dáár te willen werken, qua motivatie. Sukkel! Veel belangrijker: wie beslist over jouw aanstelling? Staan er namen in de vacature, Google dan die namen. En niet vluchtig, maar tot pagina 40 (als ze zo belangrijk zijn). En kijk op LinkedIn, Facebook, Twitter, de hele rimram (behalve Instagram, want echte bazen doen niet aan dat geneuzel). Dan vind je namelijk negen van de tien keer iets waarmee je écht kunt bewijzen dat je sollicitatiebrief niet gecutcopypaste is, met alleen een andere bedrijfsnaam. Enne… het kietelt de betrokkenen als je bewijst hen goed te kennen (tenzij het gaat om het krantenbericht ‘Francisco van J. betrapt op necrofilie’ – dan weet je van niks).

2 Fuck de sollicitatieprocedure

Oh jee! Nu zaten we al aan de sollicitatiebrief. En da’s nu eigenlijk net níet de bedoeling. Als je een beetje pech hebt, zit je brief namelijk straks tussen 160 andere brieven en als de P&O’er van dienst de jouwe dan als 144ste leest, is de aandacht een beetje weg, hè. Dus? Dus omzeil je de ellende. Je meldt je gewoon bij bazen voor wie je wilt werken. Ook als er geen vacature is. Dat vinden ze leuk. Misschien wel zo leuk dat ze jou bellen voor hun bedrijf duur geld en zij hun dure tijd gaan steken in een standaardprocedure. Je moet, om eens vreselijke foute marketingtaal te gebruiken, top of mind zijn (sorry, ik vind het zelf ook eng klinken). Is er ergens kortsluiting geweest en ontdek je toch een advertentie voor je ideale baan, bel dan een vriendje of vriendinnetje bij het bedrijf en regel dat je er tussendoor gefietst wordt. Gewoon omdat jij het bent. Wat denk je nu? Ken je daar niemand? Oké, oké, binnenkort een keer een stukkie over ‘netwerken’!

3 Denk niet dat je origineel bent

“Een taart, vinden ze dat leuk? Of dat ik ‘m persoonlijk ga brengen, met een bos bloemen? Of dat ik een Wanted-poster maak, met mezelf als de persoon die gezocht wordt door het bedrijf?” Mensen, wakker worden! Doe het niet! Denk niet dat een ‘originele’ sollicitatie op prijs wordt gesteld. Ten eerste omdat ‘origineel’ vaak al tien keer verzonnen is. Ten tweede omdat het potjandikkie de kleuterschool niet is, die enge grotemensenwereld. En ten derde omdat je blijkbaar niet in staat bent jezelf te verkopen zonder allerlei gekkigheidjes uit te halen. Daarmee diskwalificeer je jezelf drie keer. En als je nu heel eigenwijs gaat roepen dat je toevallig iemand kent, ergens, die als P&O-mevrouw dat soort grappenmakerij wel leuk vindt en die zelfs iemand heeft aangenomen die een strippende Chippendale op haar had afgestuurd om de sollicitatiebrief uit zijn broekje te laten halen, dan zeg ik: neem andere vrienden.

Knal er meteen in in je brief

Over brieven kan ik kort zijn: die moeten kort zijn. En de eerste zin moet meteen de aandacht trekken. En de laatste zin moet een blijvende indruk achterlaten. Zo, klaar. (Dus niet: Naar aanleiding van uw advertentie in Vrij Nederland van 31 oktober jl. neem ik de vrijheid om… enz, enz. – WANT DAT HEET EEN LIBIDOKILLER, SLOME!) Bij de brief moet overigens wel een goed en gedegen en zelfs saai cv. Voor wie geen Frans spreekt, een curriculum vitae is een overzicht van wat je gedaan hebt aan werk, studie, hobby en huwelijksproductie. Maar één ding: zelfs die van mij kan op één A4-tje, dus dan die van jou al helemaal.

5 Verkoop je echte zelf, niet die wannabe

Goed, word je aangenomen omdat je tijdens de sollicitatieprocedure stijf in het pak zat, met stropdas, je allemaal sociaal wenselijke antwoorden gaf en zelfs beloofde je nooit een ‘potver’ te laten ontglippen, omdat je wel zag dat je toekomstige baas er eentje van de zwartekousenkerk was en toen ze vroegen of je die baan voor de rest van je leven wilde doen, zonder ooit om salarisverhoging te mekkeren, zei je: “Graag!”? Hallo! Denk je dat je het daar, onder die omstandigheden, naar je zin gaat krijgen? Mijn boodschap is, want jij luistert blijkbaar naar dominees: wees vooral jezelf als je in je eigen verkoopprocedure zit. Want als je je niet als jezelf verkoopt, ga je hartstikke ongelukkig worden daar. En daar met jou. En natuurlijk: een beetje overdressed is prima, beleefd zijn mag ook en als jij zegt dat je neusharen echt een beurt nodig hadden: doen! Maar verder: jezelf!

6 Straal uit dat je wereld niet vergaat

Weet je dat je angst kunt ruiken? En laten we eerlijk zijn: tijdens sollicitatiegesprekken ben jij in principe zenuwachtiger dan de m/v(‘s) aan de andere kant van de tafel. Toch mogen ze dat niet merken. Je moet gepast enthousiasme uitstralen, maar ook: als ik het niet word, zal een andere kandidaat wel beter zijn of beter passen. Maar vergaat de wereld dan niet als je die baan niet krijgt? Nou, wedervraag: verging de wereld gisteren? Nee toch? En toen had je die nieuwe job ook niet. Kortom: nieuwe ronde, nieuwe kansen. Een zekere soevereiniteit wordt gewaardeerd – en kruipgedrag juist niet.

7 Laat je niet in de kaart kijken

“Wat verdien je nu?” Ik ken P&O-types die het gesprek beëindigen als kandidaten hun huidige salaris weigeren te zeggen. En nog veel meer P&O’ers vragen een recente salarisstrook. Ik heb zelf in een recente baan ook eens die vraag gekregen. En geantwoord met: “Hoezo, vertrouw je me nu al niet dan?” Einde discussie. Het juiste antwoord op de vraag wat je nu verdient is: “Ik wil wel vertellen wat ik bij u wil gaan verdienen om het ook financieel de moeite waard te maken om over te stappen.” (En voor de dames: geef ze de kost die viavia toch vragen of er de komende tijd zonder condoom of andere anticonceptiemiddelen geneukt gaat worden. Daar werk je dus niet aan mee!)

8 Onderhandel tot het gaatje

Ken jij veel mensen die na hun eerste jaar in dienst een salarisverhoging van 20 procent of meer kregen? Of nul? De kans is groot dat je voor optie 2 hebt gekozen. En dus moet je zorgen dat je je nieuwe salaris meteen, bij de indiensttreding, naar een echt acceptabel niveau onderhandelt. Argumenten als een CAO die dingen niet toestaat zijn overigens (dan weet je dat vast) onzin. De CAO bevat minimumafspraken. En “zo doen we dat hier niet” is nog erger. Reactie: u heeft ook nog nooit zo’n bijzonder iemand als ik aangenomen. Kom op, een beetje assertief graag. Je hebt altijd maar één kans om echt over je arbeidsvoorwaarden te onderhandelen en dat is als je binnen komt. Doe het dan ook op dat moment.

Bel niet, nooit, never na

“Heeft u mijn sollicitatiebrief ontvangen?” “De inzendtermijn voor de sollicitatieprocedure is afgelopen, dus ik dacht: ik bel maar eens….” “Ik ben vorige week bij u op gesprek geweest, maar ik heb nog niets gehoord, weet u al wat?” “Kunt u mij misschien vertellen waarom ik het niet ben geworden? Want daar heb ik bij volgende sollicitaties misschien wat aan…” En dat 100 keer. Mensen, niet alle bedrijven zijn zo netjes om de ontvangst van een brief te bevestigen, om te melden hoe de procedure verder verloopt en om de kandidaten snel en adequaat te melden waarom de keuze op een ander is gevallen. Maar ernaar informeren heeft geen zin, want je krijgt de baan toch niet meer en voor je volgende sollicitatie heb je er geen zak aan. Dus doe jezelf en de man/vrouw die toch al doodziek is van al die sneue brieven en gesprekken een plezier en BEL NIET, NOOIT, NEVER NA!

10 Verlaat het pand via de voordeur

Terugkeren bij je oude baas? Het kan alleen als je de vorige keer zonder mot, regeling of anderszins slaande deuren bent vertrokken. Dus ga niet spugen in (of tegen) de bron waaruit je een tijdje gedronken hebt. Ze lullen toch wel over je, als je weg bent.