Afscheid moeten nemen van je ouders omdat deze overlijden is nooit leuk, maar in het geval van musicalster Marleen van der Loo begon het verdriet jaren geleden al, ver voordat haar moeder deze zomer haar laatste adem uitblies. Gelukkig had ze nog een grote verrassing in petto. ‘Ineens stuitte ik op haar levensverhaal dat ze voor haar dementie al schreef.’

STEUN RO

De zon schijnt weer in het leven van musicalster Marleen van der Loo (47), die momenteel druk in voorbereiding is op de grootse lancering van haar allereerste soloalbum Schrijver in ’t zand, welke op 15 december uitkomt en allemaal persoonlijk en door haar eigen broer Stijn geschreven Nederlandstalige luisterliedjes bevat. ‘Het overlijden van mijn moeder twee maanden later versterkte mijn gevoel nog meer: dit album, deze familie kroniek, moest er komen. Sommige verhalen zijn gewoon te mooi om niet naar buiten te brengen’, aldus Marleen.

De dood van haar moeder hakte er flink in en gebeurde op een bijzonder moment. Druk in gesprek waren ze: Marleen en collega/vriendin Pia Douwes (53) toen Marleen’s 83-jarige moeder plotseling een raar geluid maakte. ‘We draaiden ons om, ik legde mijn hand op haar voorhoofd en vrijwel direct daarna blies ze ineens haar laatste adem uit’, aldus Marleen die eindelijk de moed heeft gevonden hierover te praten. Deze zomer overleed de vrouw van wie ze eigenlijk jaren geleden al afscheid had genomen, want geestelijk was ze al ver verwijderd van de persoon die ze ooit was. ‘Dementie en afasie waren de boosdoeners en dat ontwikkelde zich bij haar zo heftig, dat ze de laatste jaren niet eens meer wist wie ik was. Ik voelde wel vertrouwd aan en ik merkte ook dat ze ergens nog wel van me hield maar waarom dan precies wist ze zelf ook niet meer. Ook mijn drie broers herkende ze niet meer als zodanig en het contact was op het laatst nog maar heel primair. Knuffelen, over haar hand aaien en een beetje brabbelen, meestal langs elkaar heen. Toen ze nog wat helderder was, vroeg ze me weleens: ‘Ga je weer leuk doen?’, wat betekende: ‘Ga je weer het toneel op?’

Marleen is blij dat haar moeder niet in een lege kamer is gestorven. ‘De laatste week hielden we als familie om beurten de wacht. Ze is in mijn armen gestorven, net als dat ik ooit in haar armen ter wereld kwam. De cirkel is daarmee rond en ik heb er vrede mee, al ben ik wel bedroefd over het feit dat we door de alzheimer nooit echt samen afscheid van elkaar hebben kunnen nemen. Tien jaar geleden kreeg ze al vier hevige hartaanvallen achter elkaar maar met een bypass overleefde ze die allemaal. Daarna ging het verstand met haar aan de haal. Anders dan mijn vader die overleed aan kanker. Hoe verschrikkelijk ook, hij heeft daardoor wel heel bewust gedag kunnen zeggen tegen iedereen.’

Geheime schriftjes
Afgelopen april gaf Marleen een jubileumconcert ter ere van haar 25-jarig artiestenbestaan. Het was tevens een benefiet waarvan de opbrengsten geheel ten goede kwamen aan de Alzheimer Nederland. Toch knaagde het destijds nog aan Marleen dat haar moeder niet meer bij monde was vragen over het verleden te beantwoorden. ‘Het was mensonterend om haar regelmatig alleen nog als een baby’tje te zien reageren op dingen en haar ze zien geloven dat ze nog midden in de Tweede Wereldoorlog zat, de tijd waarin ze is opgegroeid. Dan was ze totaal in paniek om de Duitsers maar haar daar nog iets over vragen kon niet meer.

Net toen ik me daarbij had neergelegd, vond ik vlak na haar overlijden enkele schriftjes waarin ze haar hele levensverhaal had opgeschreven. Dat had ik haar in 2009 ooit gevraagd te doen zodat ik mijn dochter Liene later over haar oma kon vertellen. Ik heb echter nooit geweten dat ze dat ook daadwerkelijk had gedaan. Heel veel herinneringen uit de oorlog, zoals klasgenootjes die ineens niet meer op school kwamen of thuis Sinterklaas vieren terwijl je in de verte bommen hoorde vallen, stonden erin beschreven. Door die opgetekende verhalen snap ik nu eindelijk al haar angsten en geroep. Het mooiste cadeau dat mijn moeder me ooit had kunnen geven.’