Grote commotie over de plannen om massaal bomen te kappen langs de N-wegen vanwege de verkeersveiligheid. VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen zou daar 50 miljoen euro voor uitgetrokken hebben. Een derde van de dodelijke ongelukken in het verkeer gebeurt op N-wegen na een botsing met een obstakel, zoals een boom langs de weg. Ook in België is grote ophef over het kappen van bomen, daar heeft een flinke kaalslag langs de snelwegen plaatsgevonden. Inmiddels wordt op social-media gesuggereerd dat de massale bomenkap te maken heeft met het 5G-netwerk, dat de komende jaren uitgerold moet gaan worden. Is het tijd om massaal in de bres te springen voor de bomen?

STEUN RO

 

Om er achter te komen hoe serieus deze plannen zijn en wat we er aan zouden kunnen doen, ga ik op onderzoek uit: Er zijn genoeg redenen om voor de bomen op te komen en ze meer te gaan waarderen. Bomen zijn niet alleen mooi, ze leveren ook een enorme bijdrage aan onze kwaliteit van leven en zijn onmisbaar voor een gezond klimaat. Volgens de nationale klimaatafspraken die in 2016 zijn gemaakt om CO2 terug te dringen, moet Nederland de komende jaren juist nog 100.000 hectare extra bomen planten.

Wellicht heb je de petitie ook voorbij zien komen en net als ruim 40.000 anderen al getekend: ‘Wij weggebruikers van N-wegen, bewoners met zicht op de N-wegen en meer algemeen burgers van Nederland constateren dat bomen langs N-wegen belangrijk zijn voor een groene leefomgeving, om ons rustig en ontspannen te voelen op de weg, voor verkoeling en beschutting op de weg, voor de vele vogels die daarin nestelen en de andere dieren die afhankelijk zijn van de bomen.’ De onderschrijvers van deze petitie bepleiten andere maatregelen om verkeersongevallen tegen te gaan en benadrukken dat verkeersongelukken gebeuren in een gestreste samenleving. Zij verzoeken de minister af te zien van het plan om bomen te kappen langs N-wegen, nader onderzoek te doen naar de verkeersongelukken op de N-wegen en alternatieve maatregelen te treffen zoals: voorlichting en waarschuwingen ter plaatse, specifieke weggebruikers aanspreken, aanpassing van de wegen zelf en accepteren dat autorijden niet altijd veilig kan zijn.

“Bomen zijn niet de oorzaak.”

“Ja, ongelukken gebeuren,” zegt Deanneke Steenbeek uit Vught, die de petitie opstelde, in een reportage van EenVandaag. “Maar de boom heeft het niet gedaan. We moeten vooral naar onszelf kijken en onze eigen verantwoordelijkheid nemen,” vindt zij. Opvallend is dat in diezelfde reportage John Boender van het Kennisplatform CROW bepleit om de bomen langs de wegen af te schermen door geleiderails, terwijl het juist de richtlijn van datzelfde CROW is om obstakelvrije zones van 4,5 tot 6 meter langs de wegen te hanteren. Juist die richtlijn wordt gehanteerd als men het heeft over kappen.

‘Boomridders’ betogen dat mensen juist harder gaan rijden als er geen bomen langs de weg staan en dat het de verkeersveiligheid dus niet dient om ze weg te halen. Je kunt je sowieso afvragen of het verkeer wel veiliger wordt door de bomen te kappen. De bomen zijn immers niet de oorzaak, dat zijn de bestuurders en die kunnen net zo goed andere ongelukken veroorzaken. Volgens Veilig Verkeer Nederland ontstaat 90 procent van de verkeersongelukken door onveilig rijgedrag. Mensen rijden te hard, zitten te appen achter het stuur, hebben alcohol op of zijn moe. “Als de bomen weg zijn, zullen deze bestuurders dus nog steeds uit de bocht vliegen en zonder belemmering de weilanden in geslingerd worden. Gaat de minister dan ook alle sloten en kanalen dempen, schuren afbreken en lantaarnpalen verwijderen?” vraagt Jaap Cannegieter van Stichting Bomen Achterhoek zich af. Samen met andere natuur- en milieuorganisaties heeft de Bomenstichting de minister nu opgeroepen met andere maatregelen te komen om de verkeersveiligheid op N-wegen te verbeteren, zoals het bevorderen van de bewustwording van weggebruikers, het aanbrengen van vangrails op gevaarlijke punten met het behoud van bomen en snelheidsbeperkende maatregelen.

De minister heeft zich ten doel gesteld om de geschiedenis in te gaan als dè minister van verkeersveiligheid. Vooralsnog loopt ze meer kans op een reputatie als minister die rücksichtslos bomen kapt. Maar dat is niet wat zij beoogt. “Het kappen van bomen heb ik eind april genoemd als één van de maatregelen, maar het is zeker niet mijn bedoeling om overal rigoureus te gaan kappen,” reageert zij op de uitzending van EenVandaag. “Soms zal een wegbeheerder moeten kiezen voor het kappen of herplaatsen van bomen die echt te dicht bij de weg staan. Wegbeheerders zullen altijd milieu, natuur en cultuur meenemen in de afweging.” Ze zegt in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van de Bomenstichting en anderen over manieren om de bermen veiliger te maken: “De oplossing van het afschermen van obstakels met vangrails of struikgewas vind ik ook een prima oplossing op plekken waar dat mogelijk is.”

Aha, zo heet wordt de soep dus niet gegeten? Ze heeft inderdaad nooit gezegd dat die 50 miljoen  besteed wordt aan het kappen van bomen, wel aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op de N-wegen. In het AD-interview met de minister op 24 april, waarin zij dit aankondigt, zegt ze letterlijk: “Óf er worden obstakels langs de weg weggehaald, zoals bomen. Óf er worden juist vangrails geplaatst, zodat je een ‘vergevingsgezinde’ berm krijgt.’’ En: “Het maakt uit: een enorm dikke boom of mooie groene struiken. Dat kan het verschil maken of je levend van een ongeluk afkomt of niet.’’
Is het dan niet wat overdreven om ‘de regering’ nu te betichten van het massaal willen omkappen van bomen? Dat is iets wat makkelijk gebeurt in de berichten, die gedeeld worden op social-media.

Toch speelt dit onderwerp op regionaal niveau al veel langer. In 2014 kwam de ANWB met een rapport over onveilige N-wegen. Sindsdien lijken met name VVD-gedeputeerden in de provincie – met de CROW-richtlijnen in de hand – makkelijk geneigd om te gaan kappen, wat op diverse plekken in het land al eerder tot woede, acties, petities en protest bij omwonenden heeft geleid. De ANWB, die de onveiligheid van de N-wegen aankaartte, verklaarde al eerder zelf helemaal geen voorstander te zijn van massaal bomen kappen, wel van het afschermen van bomen. Naast automobilisten heeft zij ook leden die wandelen en fietsen. “Bomen zijn bepalend in het landschap,” is haar standpunt. “Ze horen bij het landschap,” vindt ook Gerdy Verschuure, docent landschapsarchitectuur van de TU Delft. In Trouw verklaart ze eind april: “Massaal bomen kappen langs gevaarlijke verkeerswegen is een slecht idee. Bomen zijn net zo goed cultureel erfgoed als sommige gebouwen.”

Ondertussen blijkt ook bij onze zuiderburen grote verontwaardiging te zijn ontstaan over het kappen van bomen langs de wegen. Daar gaat het over een kaalslag langs de snelwegen begin dit jaar, waar weer hele argumenten aan ten grondslag liggen. Volgens de autoriteiten zou het met illegale vluchtelingen te maken hebben, omdat die zich verstoppen in de bossen langs de snelwegen. Ik ben geen Belg, maar het klinkt mij wat ongeloofwaardig in de oren.

Straling

‘Boze stemmen’ suggereren dat er een heel ander motief schuilt achter de ‘massale bomenkap’: het 5G-netwerk, dat de komende jaren op grote schaal ‘uitgerold’ moet worden. Neelie Kroes heeft 50 miljoen euro vrijgemaakt voor het opzetten van 5G in Nederland. In Groningen wordt hiermee momenteel geëxperimenteerd. Het is een onderwerp op zich, 5G zou honderden keren sneller dan het 4G internet. Het biedt in de toekomst mogelijkheden voor de besturing van zelfrijdende auto’s, maar ook allerlei andere apparaten, robots en drônes, ook wel het ‘internet of things’ genoemd. In Europa wordt het zeker nog niet voor 2020 verwacht, maar het zal de nodige investeringen in infrastructuur vergen. Voor een brede 5G-dekking zijn veel meer antennes nodig. Omdat 5G een hogere frequentie nodig heeft kan het signaal minder ver reizen dan de frequentie over het 4G-netwerk. Het signaal kan ook worden gestoord door obstakels, zoals gebouwen, bomen en zelfs door slecht weer.

Hoe het werkt met de ‘lobby’ binnen de VVD weet je natuurlijk nooit, maar of het nu zo voor de hand ligt om te denken dat juist de N-wegen geprepareerd zouden moeten worden voor het 5G-netwerk, weet ik ook niet. Zou het geen grotere uitdaging zijn om het stedelijk gebied gereed te maken voor 5G? Het 5G-netwerk zal de wereld sowieso enorm veranderen, gezien alle mogelijkheden die het gaat bieden. Op dit moment lijkt het nog ver weg, maar wie weet hoe de wereld er over 5 jaar uitziet? De consequenties kunnen we echt nog lang niet overzien. De één verheugt zich op de mogelijkheden en internetsnelheden ‘waar we alleen nog maar van kunnen dromen’, de ander maakt zich zorgen over het milieu of over onze eigen gezondheid.

Met name het effect van de straling, die het draadloze netwerk heeft op de gezondheid van mens, dier en natuur, lijkt onderschat te worden. Zo weten we nu dat de bijen er bijvoorbeeld door gedesoriënteerd raken. Het is een van de redenen waarom zij het moeilijk hebben. Op zoek naar ‘stralingsdeskundigen’ kom ik opvallend veel vacatures en opleidingen tegen. Dit is typisch een onderwerp waarbij de ontwikkelingen harder gaan dan de onderzoekers bij kunnen houden. Wel is eerder al aangetoond dat ook bomen en planten last hebben van straling. In 2010 ontdekten onderzoekers al dat de straling van draadloos internet het afsterven van blad en het achterblijven van groei bij bomen en gewassen veroorzaakte. Het onderzoek werd gestart naar aanleiding van ‘vreemde’ verschijnselen op bomen in Alphen aan den Rijn. Dezelfde ziekteverschijnselen duiken in de hele westerse wereld op en alle soorten loofbomen hebben er last van, vooral in stedelijke gebieden. Bomen in dichter beboste gebieden bleken niet of nauwelijks aangetast. Nader onderzoek naar de impact van 5G op mens, dier en natuur lijkt dan ook geen overbodige luxe. Misschien kunnen we ook eens wat miljoenen inzetten op mogelijkheden om de stralingseffecten ongedaan te maken?

De Aarde overleeft wel, maar wij ook?

We kunnen simpelweg niet leven in een wereld zonder bomen en bijen. Daar hoef ik geen betoog over te houden, dat lijkt me evident. Een mentaliteitsverandering ten aanzien van de natuur is hard nodig. Bomen zijn in feite de longen van de aarde: Ze produceren zuurstof, zuiveren de lucht, verkoelen, geven rust en bieden bescherming. Het zijn levende wezens, waar steeds meer over bekend wordt – dat ze ook onderling met elkaar communiceren bijvoorbeeld, een hartslag hebben en zelfs muziek maken. Massaal bomen kappen is dan ook een vorm van geweld.

Net als jij misschien, heb ik de petitie getekend. Ik hou van bomen. Ik heb respect voor bomen. En ik vind ze prachtig, waardevol en onmisbaar. Daar zet ik graag een handtekening voor. Omdat ik vind dat we de natuur moeten beschermen – de bijen, de bomen, de insecten – in plaats van naar onze hand zetten. In the end ondervinden we zelf de gevolgen van ondoordacht beleid. De kans dat Moeder Aarde het overleeft is groter dan dat wij het overleven, als we zo doorgaan.

Het is goed om onze stem te laten horen, betrokkenheid te tonen, om de beleidsplannen goed in de gaten te houden, om gezamenlijk in actie te komen als dat nodig is, dat helpt zeker. Maar alleen een petitie tekenen en ‘tegen’ zijn is niet voldoende. Het heeft meer zin om ons te richten op de oplossingen en daar samen over na te denken, om positieve acties te ondernemen en ook onze eigen verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om milieubewust en veilig (rij)gedrag.

Voordelen van bomen langs de weg

Laten we daarom vooral de aandacht richten op de voordelen van bomen, ook langs de weg: Bomen geleiden de weg visueel en beschutten de weggebruiker tegen harde wind en felle zon. Bovendien dragen ze bij aan klimaat­beheersing, doordat ze hun omgeving in warme periodes ‘koelen’ en ze veel water kunnen bergen. Ze verbete­ren ze de luchtkwaliteit. Uit onderzoek blijkt dat door bomen langs snelwegen omwonenden minder overlast ervaren. De wegen zijn uit het zicht en de geluidhinder neemt af. “Rijkswaterstaat ziet kans om extra bomen langs snelwegen en parkeerplaatsen bij tankstations te plaatsen,” bericht de NOS begin dit jaar naar aanleiding van de klimaatdoelstellingen. In een wat ouder bericht uit de Volkskrant in 2009 lees ik: “Dennen vangen 16 procent stikstofoxiden op en loofbomen 12 procent. Dit is het resultaat van de meetproef Groen langs de A50.”

Misschien kunnen we met z’n allen wat extra waardering en respect voor de bomen genereren door beter te beseffen wat ze ons te bieden hebben: Met hun wortels houden ze de aarde vast. Met hun bladeren vangen ze stof uit de lucht op. Bomen bieden woonruimte aan verschillende dieren. Bomen geven voedsel aan mens en dier. Bomen breken met hun naalden of bladeren de kracht van de regen en wind. Ook dragen ze bij aan de bescherming van het grondwater. Bomen houden water vast en zuiveren het water. Ze maken het klimaat zachter, zorgen voor schaduw en vochtige lucht.

Meer en meer studies wijzen uit dat mensen mensen er baat bij hebben in de natuur te vertoeven. Het maakt hen rustiger, kalmeert de geest, ontspant, heeft een positieve uitwerking op het zenuwgestel, de bloeddruk en de hersenen. Men wordt er positiever, helderder en gezonder van.

Eerherstel voor de natuur

Nu al hebben we te maken met extreem weer en andere verrassingen door het veranderde klimaat, terwijl we met een beetje logisch nadenken toch allemaal hadden kunnen bedenken dat de aarde een levend mechanisme is, dat een natuurlijk evenwicht in stand kan houden, als we haar respecteren, geen regenwouden zouden wegkappen, minder schadelijke stoffen uit zouden stoten en zorgvuldiger, met veel meer respect, met haar grondstoffen om zouden gaan. Het is tijd om te beseffen dat wij zelf afhankelijk zijn èn blijven van schone lucht, schoon water, een gezonde aarde en dat onze gezondheid èn onze veiligheid afhangt van een goed klimaat en een natuurlijk evenwicht, waarin de bomen een grote rol spelen. Dit is een uitgelezen kans om onze aandacht op het belang van de bomen te vestigen en ons te realiseren wat we zelf kunnen doen. Iedereen zal erbij gebaat zijn als we onze eigen keuzes èn het beleid meer zouden afstemmen op wat goed is voor de aarde en het welzijn van alle levende wezens op de wereld. Het is kortzichtig om niet naar het geheel te kijken en niet te zien hoe alles met elkaar samen hangt.

Intenties sturen helpt

Sinds ik doordrongen ben van het feit dat je met je aandacht iets voedt, ben ik een ander ‘soort’ journalist geworden. Want… de aandacht vestigen op problemen, misstanden, ellende en onrecht, bevestigt en verergert juist dat wat je aankaart. Verontwaardiging is daarom ook geen oplossing, hooguit een goed moment om je af te vragen: Wat dan wel? Wat willen we wel? Wat is de beste oplossing voor iedereen en in het algemeen belang? Hoe krijgen we dat voor elkaar? Dan moet je weten hoeveel het uitmaakt waar je de aandacht op richt en hoe. En vervolgens kom je erachter hoeveel meer mogelijkheden je hebt dan je dacht. En hoe we gezamenlijk nog eens de energie van de aandacht kunnen versterken door de krachten te bundelen.

Sinds een paar maanden sturen wij met een groep mensen wekelijks gezamenlijk onze intenties naar allerlei situaties en personen, wat al veel wonderbaarlijke resultaten heeft opgeleverd. (Hierover lees je meer in het vorige artikel en op de website van Happy View.) Natuurlijk hebben we de bomen ook al meegenomen in onze intenties. Niet alleen het behoud van deze bomen, sowieso eerherstel voor de bomen, de natuur, Moeder Aarde, een schone aarde, schone lucht, schoon water. Eigenlijk doen we dat elke week al in een of andere vorm, zoals voor de bijen. Daar hebben we onlangs ook een grotere actie voor opgezet, in samenwerking met The Optimist, waar iedereen (nog steeds) aan mee kan doen via een filmpje op youtube.

Het ‘geheim’ van intenties sturen is dat je de aandacht richt op wat je wel wilt, de ideale situatie voor ogen houdt en als je dat dan ook nog gezamenlijk doet, heeft dat extra veel kracht. Het wordt ook vanzelf een gewoonte om de aandacht te richten op ‘wat wel’ in plaats van op ‘wat niet’. Want laat me je een ding verklappen: Als je iets voor elkaar wilt krijgen, richt daar dan je aandacht op in plaats van het gevecht aan te gaan met dat wat je niet wilt. Onze aandacht is een vorm van energie, we versterken dat waar we naar kijken of waar we ons mee bezig houden. Je kunt er zelfs van uitgaan dat als wij met z’n allen de bomen meer gaan eren en waarderen, meer aandacht geven, de natuur meer respecteren, dat dat een zichzelf uitbreidend effect heeft.

Binnenkort kan je meedoen aan een gezamenlijke intentiesessie voor de bomen, waarvoor je je kan abonneren op het youtubekanaal van Happy View. Maar je kunt nu alvast beginnen en meedoen! Door van bomen te houden, van ze te genieten, nog meer dan je misschien al deed.

Wil je werkelijk iets bijdragen aan een mooiere en schonere wereld, deel dan vooral je enthousiasme, foto’s van mooie bomen, bloemen, de prachtige natuur. Zie en laat zien hoe mooi de wereld is en hoe je ervan geniet. Ga wat vaker naar het bos om te wandelen, want: Alles begint in onszelf. Waar je aandacht aan besteedt groeit. Waar je van houdt, gedijt. Onze Liefde voor de bomen is hun beste bescherming.

Petra Maartense

Het boek ‘Eerherstel, een nieuw begin’ bied je nog meer inzichten op dit terrein en over alles wat je zelf kunt doen, hoe alles je iets te vertellen heeft en hoe je zelf de werkelijkheid positief kunt beïnvloeden. Het is te bestellen bij Happy View.

Op het youtubekanaal van Happy View vind je alles over intenties, hoe het werkt en mogelijkheden om mee te doen.
Je kunt je hier ook op abonneren. Dat is helemaal gratis, maar we zijn je er wel heel dankbaar voor!

Hier een filmpje over de bomen.

 

Petra Maartense schrijft als journalist van ‘de nieuwe wereld’ over hoe wij zelf onze eigen werkelijkheid creëren, welke invloed we hebben op de wereld, die we waarnemen, wat we kunnen doen om situaties te verbeteren en hoe we onze creatiekracht gezamenlijk kunnen inzetten om een mooiere en schonere wereld te bewerkstelligen.

Hier lees je ‘De nieuwe wereld is in aantocht en begint bij onszelf’.

Dit is de website van Happy View

Zij schreef het boek ‘Eerherstel, een nieuw begin’ als een handleiding en voorbeeld om je eigen leven te ‘herschrijven’.