Zijn de leeuwen alweer gesignaleerd in de arena, schuimbekkend wachtend op een hapje verse christen – of, voor de afwisseling, moslim, jood of zelfs een taai stukje humanist?

STEUN RO

Je zou het bijna denken als je sommige reacties leest op het plan van staatssecretaris Sander Dekker (VVD) om de subsidie voor de kleine levensbeschouwelijke omroepen in te trekken.

Nog los van het feit dat het kabinet verzekert dat de publieke omroep aandacht zal blijven besteden aan religie en levensbeschouwing, als fenomenen die deel uitmaken van de samenleving, is er nog een fundamentelere vraag, namelijk welke definitie Dekkers tegenstanders eigenlijk geven aan het begrip publieke omroep.

Misschien een tikkeltje naïef van mij om naar intellectuele zuiverheid te zoeken, maar ik zie zelf geen ander mogelijk antwoord dan een omroep voor alle Nederlanders in hun hoedanigheid van Nederlander – dat wil zeggen als burger van onze democratische rechtsstaat. Dat wij daarentegen een verzuild omroepbestel hebben, ofwel een eigen hoekje voor iedere politieke of confessionele kleur, is typerend voor de Nederlandse hekel aan logica.

Niet alleen begint de publieke omroep dus met het fundamenteel van elkaar onderscheiden van kijkers (die kennelijk alleen toevallig ook burgers zijn), maar er is nóg een probleem: het aantal zuilen is in principe onbeperkt. Want ook het aantal mogelijke manieren waarop de Nederlander zichzelf kan definiëren, is oneindig. Met de logische consequentie dat er telkens nieuwe omroepen aan het bestel toegevoegd moeten worden, zoals bijvoorbeeld de Boeddhistische Omroep.

Overigens strandden de pogingen om te komen tot een Moslim Omroep omdat verschillende stromingen binnen de islam er onderling niet uit kwamen, hetgeen de onuitputtelijkheid van het begrip identiteit opnieuw aantoont. Het meest absurd vind ik persoonlijk het bestaan van een Humanistische Omroep – dat je uitgerekend als humanist, zoals ik mezelf zou kwalificeren, een apart clubje gaat vormen, om verslag te doen van… ja van wat eigenlijk? Het riekt mij te veel naar mensen die de verleiding van de goedgevulde vleeschpotten niet konden weerstaan.

Niet dat ik het aantal identiteiten van wie dan ook zou willen beperken. Laat staan programma's verbieden over welke levensbeschouwing dan ook. Er bestaat alleen geen recht om die namens een eigen, zelfbenoemde club te maken op kosten van de rest van de gemeenschap.

Privilege

Dus kom niet aan met de bewering dat dit kabinetsplan een bedreiging voor de vrijheid zou zijn, zoals Hans Goslinga doet. Het intrekken van subsidie betekent het herroepen van een privilege, niets meer en niets minder. Of zou Goslinga, in de wetenschap dat de bewuste kleine omroepen pas na de oorlog aan het bestel toegevoegd zijn, willen beweren dat gelovigen voor die tijd geknecht moesten leven, in armzalige onvrijheid?

Toch maakt ook Sander Dekker een denkfout: als het hem echt gaat om de kwaliteit van de radio- en televisieprogramma's en niet om de “leden” die een omroep heeft, zoals hij zelf zegt, dan kan hij beter meteen korte metten maken met álle brokkelige zuilen in Hilversum. De specifieke kleur van de omroepen, ooit de grond van hun bestaan, is sowieso al sinds decennia zo verbleekt dat de quasi-katholieke KRO het nu op “gevoel” gooit en de semi-socialistische Vara op “verschillig”, een neologisme waar stokslagen op zouden moeten staan.

Een nationale omroep dus. Daar heeft deze belastingbetaler best wel wat voor over, op voorwaarde dat die irritante reclames verdwijnen. En tot die tijd kijk ik met genoegen naar de BBC, dat ook over het geloof uitstekende programma's produceert…

Verschenen op: Trouw.nl, 12 december 2012

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een reactie