Het Openbaar Ministerie maakt goede sier met een Afghaanse dodenlijst. Intussen wordt niets gedaan met een lijst van Afghaanse oorlogsmisdadigers in Nederland.

STEUN RO

Vorige week publiceerde het Landelijk Parket, het onderdeel van het Openbaar Ministerie dat internationale criminaliteit onderzoekt, een lijst van bijna 5.000 geëxecuteerde Afghanen. Ze zijn in 1978 en 1979 terechtgesteld door het toenmalig communistische regime. Op zich mooi werk, deze bekendmaking. Voor veel familieleden komt nu eindelijk duidelijkheid over het lot van hun geliefden.

53 verdachten

Maar in de tussentijd ligt al bijna tien jaar een lijst met 53 Afghaanse mogelijke plegers van misdrijven tegen de menselijkheid op het bureau van het Landelijk Parket in Rotterdam. U leest het goed: al tien jaar!

De verdachten zijn kopstukken van de toenmalige communistische Volkspartij Afghanistan, die in Nederland asiel hebben aangevraagd. Denk aan: officieren, zoals generaals, politieke adviseurs en hoge politiechefs. Na het vertrek van de militairen uit de Sovjetunie in 1989 en de val van de communistische partij in 1992 vluchtten ze en masse naar Europa.

Van de opsomming, die vijftien velletjes A4 beslaat, zijn slechts twee Afghanen veroordeeld. Dat zijn de oud-officieren van de Afghaanse militaire inlichtingendienst dienst KhAD: Habibullah Jalalzoy en Hesamuddin Hesam. Zij zijn in juli 2008 tot respectievelijk negen en twaalf jaar veroordeeld, omdat ze verantwoordelijk waren voor zware martelingen en de dood van veel mensen. In juli 2009 is in hoger beroep Abdullah Faqirzada, het plaatsvervangend hoofd van de KhAD en die verdacht werd van dezelfde feiten, vrijgesproken.

DSC_0015

Laks

Op de bewuste daderlijst staat niet de Afghaan Amanullah Osman, voormalig hoofd van de Afghaanse staatsveiligheidsdienst AGSA, de latere KhAD. In 2010 begon het Landelijk Parket een onderzoek naar zijn oorlogsverleden. Zo was hij betrokken bij martelingen van onder andere radicale moslims, opiumhandelaren en van dissidenten van de communistische partij. Hij ondertekende 27 transportorders van slachtoffers die op de lijst van de 5000 geëxecuteerde Afghanen staan.

U leest het goed: de lijst met Afghanen ligt er al tien jaar!

Osman had zoals veel Afghaanse verdachten een zogenaamde IF-status. Volgens het VN-vluchtelingenverdrag (artikel 1F) zijn asielrechten niet van toepassing als er ernstige redenen zijn te veronderstellen dat de persoon oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid of andere ernstige niet-politieke misdrijven heeft begaan. Ze krijgen geen asiel en worden tot ongewenst vreemdeling verklaard. In de praktijk blijven ze dan zonder verblijfsstatus in Nederland, omdat hun kinderen wel legaal in Nederland verblijven.

Osman dus ook, hoewel hij teruggestuurd had kunnen worden. In 2007 kondigde president Hamid Karzai namelijk amnestie aan voor de daders van misdaden tegen de menselijkheid en voor mensen die oorlogsmisdaden gepleegd hadden tijdens het communistische regime. Osman bleef en stierf in 2012. Bij het onderzoek naar zijn oorlogsverleden kwam wel de slachtofferlijst van de 5000 terechtgestelden boven. Daar maakt het OM nu mooie sier mee. Internationale kranten en networks pakken er mee uit. Dat toont fijn voor een land dat Den Haag graag etaleert als de justitiehoofdstad van de wereld.

Vluchthaven Nederland

Want wat is de praktijk? De door veel ministers van Justitie gebezigde uitspraak dat 'Nederland geen vluchthaven van oorlogsmisdadigers' mag zijn, wordt door de feiten gelogenstraft. De laatste tien jaar zijn er slechts vier asielzoekers met een oorlogsverleden definitief veroordeeld: een Congolese kolonel, twee Afghanen en een Rwandese militair. Er speelt nog een hoger beroep in de zaak tegen de Rwandese Yvonne Basebya. De 65-jarige vrouw werd op 1 maart dit jaar veroordeeld tot 6 jaar en acht maanden voor opruiing ten tijde van de volkerenmoord in Rwanda. Het OM had levenslang geëist.

Naar schatting hebben zo'n duizend oorlogsmisdadigers en misdadigers tegen de menselijkheid ooit in Nederland politiek asiel aangevraagd. Daarvan is minder dan een half procent veroordeeld.

Toch goed om te weten: Nederland pretendeert veel als het gaat om de vervolging van de ergste klasse misdadigers, maar in de praktijk valt dat vies tegen.

PS. De lijst met de 50000 namen staat op www.warcrimes.nl. Velen van de lijst van de 5000 verbleven in de beruchte Pul-i-Charkhi-gevangenis. In 2005 deed ik onderzoek naar de killing fields nabij Kabul waar velen naar toe zijn gebracht voor hun executie. Terug te zien bij TweeVandaag. Let op: Hierin werd al met de lijst van 53 verdachten gewapperd. In de tussentijd is er niet veel gebeurd.

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Geef een antwoord