Arnold Karskens schreef in NRC Handelsblad vandaag een opiniestuk over de zaak-Zorreguieta. Maar abonnees van zijn kanaal in De Nieuwe Pers krijgen in dit artikel tóch een kennisvoorsprong.

STEUN RO

Nederland moet de betrokkenheid van Jorge Zorreguieta bij gedwongen ontvoeringen tijdens de laatste Argentijnse dictatuur onderzoeken, meen ik vandaag op de Opinie-pagina van NRC Handelsblad.

Het moet één keertje mogen, mijn mening als DNP'er ventileren bij de collega's. Niet iedere Nederlander leest per slot van rekening mijn stukken over de schoonvader van de nieuwe koning in De Nieuwe Pers.

Voor mijn opinie verwijs ik naar de NRC en voor eerdere stukken naar mijn DNP-archief. Toch wil ik graag wat toevoegen zodat u als trouw lezer uw kennisvoorsprong behoudt. Dit naar aanleiding van een gesprek dat ik gisterenochtend voerde met VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Halbe Zijlstra. Die zei me: “Zorreguieta is een zaak van de Argentijnen.”

Moreel verplicht

Welnu. De zaak in handen geven van Argentijnse onderzoeksrechters lijkt geen slimme zet. De rechtsgang in Argentinië verloopt traag, dat toont het lange voorarrest – sinds september 2009 – van ex-Transaviapiloot Julio Poch aan. Ook bestaat de kans dat door de veelvoud aan huidige mega-processen, met tientallen verdachten uit detentie- en martelkampen als ESMA en Campo de Mayo, de behandeling van Zorreguieta op de lange baan schuift. De man is inmiddels 85 jaar. Nabestaanden van zijn verdwenen werknemers tasten na ruim 35 jaar nog steeds in het duister over het lot van hun familielid. Moreel zijn we verplicht tot snel handelen. En wel hier in Nederland.

Onderaan stapel

Daarbij, anders dan de publieke opinie en ook VVD'er Halbe Zijlstra denkt, loopt er geen strafrechtelijk onderzoek tegen Jorge Zorreguieta in Argentinië. Er is zelfs geen aangifte gedaan, zoals wél voor de derde maal op 31 januari 2013 in Nederland.

Mogelijk komt in Argentinië een onderzoek naar de top van het Nationaal Landbouw Technologisch Instituut INTA. Nabestaanden van vier verdwenen (ex-)medewerkers willen de toenmalige verantwoordelijke leiding vervolgen. Jorge Zorreguieta zou in zijn hoedanigheid van (onder)staatsecretaris van Landbouw tussen april 1976 en maart 1981 als getuige kunnen worden opgeroepen.

"Voor strafrechtelijke aansprakelijkheid is kennis dragen van verdwijningen voldoende."

Advocaat Göran Sluiter

Maar onderzoeksrechter Daniel Rafecas is na een serie telefoontjes van Nederlandse correspondenten (die reageerden op voorbarige publicaties in de krant Página/12 afgelopen januari) zo kwaad geworden dat hij volgens ingewijden het dossier terug in de grote stapel op zijn bureau heeft gestoken. Waarschijnlijk ergens onderaan.

Command responsibility

Er is nog een punt van discussie dat verduidelijking vereist. Alleen kennis – wat tot nu toe door hem wordt beweerd – van verdwijningen zou volgens sceptici Zorreguieta niet verantwoordelijk maken. Dus een aangifte is kansloos, is hun stelling. Die kwestie heb ik voorgelegd aan advocaat Göran Sluiter die samen met Liesbeth Zegveld het verzoek tot vervolging heeft ingediend bij het Landelijke Parket in Rotterdam.

Sluiter antwoordt: “Voor strafrechtelijke aansprakelijkheid is kennis dragen van verdwijningen voldoende in het geval het gaat om ontvoeringen gepleegd door ondergeschikten van Zorreguieta en Zorreguieta niets heeft ondernomen om die ontvoeringen te voorkomen dan wel nadien te bestraffen, zogenaamde 'command responsibility'; dit is een strafrechtelijk verwijtbaar nalaten. Bij andere aansprakelijkheidsvormen is wetenschap onvoldoende en moet er ook sprake zijn van een actieve bijdrage; wij hebben betoogd dat die bijdrage bewezen kan worden in geval van op hoogste niveau deelnemen aan het Videla regime, waarbinnen tussen burgers en militairen een zekere taakverdeling was overeengekomen.”

Artikel 128

Het OM heeft drie opties: Of het besluit tot een strafrechtelijk onderzoek, of wijst die af, of draagt de zaak over aan de Argentijnen. Voor de volledigheid: er bestaat ook nog een vierde mogelijkheid.

Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie kan, verwijzend naar artikel 128 Wet op de rechterlijke organisatie, het college van procureurs-generaal de opdracht geven geen vervolging tegen Zorreguieta in te stellen. De aanwijzing, die overigens aan het parlement moet worden medegedeeld, zou een politieke 'overruling' van het OM betekenen.

De geloofwaardigheid van de rechtsstaat is dan erg in het geding. Een monarchie mag niet inhouden dat familie van leden van het koninklijk huis gevrijwaard zijn van vervolging bij serieuze verdenkingen van betrokkenheid bij misdaden tegen de menselijkheid.

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Geef een antwoord