Platgebeukte poppen tegen pesten

Heftige beelden van mishandelde poppen, zo wil kunstenaar Johan van der Dong mensen bewust maken van de enorme gevolgen van pesten. “We hebben wel grote bekken, maar durven elkaar niet meer te corrigeren.”

Een beetje macaber is het wel, de titel van het nieuwste project van Johan van der Dong: Suicide is Waiting. Komende vrijdag om drie uur 's middags is het zover, dan wordt bij het Noorderstation in Groningen zijn installatie van getormenteerde poppen geopend, met een performance. De Nieuwe Pers spreekt de kunstenaar alvast.

Mishandelde poppen, suïcide… Gezellig!

Het ís ook een heftig onderwerp. Ik verwijs natuurlijk naar de zelfmoorden van de jongeren Tim Ribberink en Fleur Bloemen, die door pesten tot hun wanhoopsdaad gedreven werden. Al houd ik hen buiten het kunstwerk. Bij de installatie wordt een lijst met gefingeerde namen voorgelezen van mensen die vorig jaar zelfmoord gepleegd zouden hebben. Daarbij benadrukken we dat elke overeenkomst met echte namen op toeval berust.

Maar het is niet alléén dat. Het begrip zelfmoord kan ook betekenen dat je steeds verder van de wereld af komt te staan. De mishandelde poppen staan symbool voor het feit dat slachtoffers soms voor de rest van hun leven geestelijk beschadigd raken door het pesten.

En wat verwacht u van het publiek? Applaus?

Het is de bedoeling dat zij een roos meenemen en die op de trap van het Noorderstation leggen, waar de installatie staat. Die roos verzacht het heftige beeld en verduidelijkt het ook. Namelijk dat juist de omgeving een grotere rol moet spelen in de strijd tegen het pesten.

Moet er dan ook een anti-pestwet komen, zoals staatssecretaris Dekker voorstelt, die scholen verplicht om beleid te ontwikkelen?

Nou dat weet ik zo een-twee-drie niet. We moeten oppassen om dit weer te formeel te benaderen. In de politiek redeneert men vaak zo: als het op papier maar goed geregeld is. Maar pesten vindt niet enkel en alleen op school plaats. Ook op het werk, of zelfs in het bejaardenhuis. En tegelijk past er ook een relativering bij, namelijk dat pesten van alle tijden is.

Dat laatste klinkt wel heel defaitistisch…

Nee hoor, mensen kunnen juist heel veel zelf doen, met name in de opvoeding en het bieden van structuur aan kinderen. Daar is geen wet voor nodig. Ik constateer een paradox: aan de ene kant hebben we grote bekken en zijn we, bijvoorbeeld online, messcherp, aan de andere kant durven we elkaar niet aan te spreken op irritant gedrag. Dat is een taboe. Vroeger had je nog de sociale context van een dorp of wijk, waarbinnen men elkaar wél corrigeerde.

God, Allah, Pesten
Kunstenaar Johan van der Dong uit Grijpskerk haalde in 2009 internationaal de publiciteit met Gods Hotline. Op +31-6-44244901 was de voicemail van de Allerhoogste te bereiken en volgens Johan is er 350 duizend keer gebeld, “van Venezuela tot Pakistan”. Later had hij veel moeite om een galerie te vinden die zijn Postbus van Allah wilde/durfde exposeren, tot het in november 2011 geopend werd door Tweede-Kamerlid Ahmed Marcouch. Voor dit werk kreeg hij in november 2012 een nominatie van de Britse Passion for Freedom Awards. Van der Dong lijdt aan een zeldzame hersenaandoening maar blijft onverminderd optimistisch. Zie ook zijn website.

In Nootdorp hebben ouders aangifte gedaan tegen twee basisscholieren die een klasgenootje het leven zuur maken.

Dat bedoel ik nou, dan moet je toch niet bij hen maar bij de ouders zijn! Kinderen weten vaak maar half waar ze mee bezig zijn. Het zijn de ouders van de pesters en de maatschappij die de andere kant uitkijken. Dáár moeten we wat aan doen.

Tegelijk is het een goed idee om het probleem vanaf de andere kant te benaderen, door slachtoffers weerbaarder te maken. Iedereen mag zijn wie hij wil zijn, maar soms kan je mensen ook een spiegel voorhouden, door ze bewust te maken dat ze negatieve reacties kunnen oproepen, bijvoorbeeld met afwijkende kleding. Leer ze om dat uit te durven leggen, laat ze opkomen voor hun mening.

Wat deed u zelf vroeger, bijvoorbeeld als u voor “vuurtoren” werd uitgescholden?

Ik ging eigenlijk altijd mijn eigen gang, als het me dan irriteerde dan sloeg ik wel van me af. Daar hadden volwassenen dan vaak weer commentaar op, terwijl je als kind op deze manier je weerbaarheid probeert te vergroten. Ik vind dat je in kinderruzies niet teveel moet ingrijpen, tien minuten later spelen ze weer met elkaar.

Ik begrijp dat er ook weer een postbus is, dit keer tegen het pesten. Puilt die al over?

Nee nee, we kunnen nog veel reacties gebruiken. Ik ben de laatste tijd veel ziek geweest, beschouw dit dus maar als de start. Iedereen is van harte welkom om iets in te zenden via Postbus 51, 9843 ZH te Grijpskerk. Of check de pagina op Facebook.

Mijn gekozen waardering € -

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een antwoord