De spanning loopt met de dag op bij Ab H. (68) uit Enkhuizen. Als het Europese hof voor de rechten van de mens op zijn hand is, krijgt hij een dezer dagen de vurig gewenste herziening van het proces over de marteldood van Schagenaar Paul Epskamp in 2005.

STEUN RO

Het lichaam van Epskamp wordt op 21 januari 2005 gevonden langs de A2 bij Abcoude. Zijn ribben zijn gebroken, er is geboord in zijn knieën. Vijf jaar later, in 2010, krijgt Ab H. (67) uit Enkhuizen in hoger beroep acht jaar voor zijn vermeende rol in de gijzeling, marteling en daarop volgende dood van de Schagenaar. H. behoort tot een groep verdachten van een drugshandel van 3000 kilo hasj en de diefstal daarvan.

Voor de ‘afrekening’ met de vermeende dieven, Jan M. uit Nibbixwoud, H. en Epskamp, zouden de  broers Rachid en Hassan el K. verantwoordelijk zijn. Ze ontsnappen echter aan de politie en vluchten op enig moment naar Marokko. Hassan keert op 6 november 2010 terug naar Nederland en wordt direct opgepakt. Hij ontkent alles en wordt vrijgesproken.

Rachid zet op 18 september 2013 weer voet op Nederlandse bodem. Op aanraden van zijn advocaat meldt hij zich bij de marechaussee op Schiphol en vertelt dat hij wordt gezocht. Naspeuringen in het systeem leveren niets op. Rachid adviseert de marechaussee de politie in Alkmaar, die het onderzoek in de zaak-Epskamp deed, te bellen. Daar weet men niets van Rachid af. Hij kan gaan.

Blunder

Een blunder, die pas anderhalf jaar later wordt hersteld. Politiewoordvoerder Menno Hartenberg in maart 2015: “Naar ons nu is gebleken, blijkt er geen opsporingsbericht van deze meneer meer te zijn in september 2013. Deze berichten hebben een looptijd van drie jaar. Het internationale samenwerkingsverband Sirene dat ze verspreidt onder de deelnemende landen, had de afloop moeten aangeven aan Alkmaar dat dan had moeten beslissen: stoppen of doorgaan met de zoektocht. Die melding is er niet geweest.”

Volgens Hartenberg dan is onbekend waar het fout is gegaan in het opsporingssysteem.”Maar we gaan het nu herstellen. Als de verdachte vervolgens ergens wordt aangetroffen, zal hij worden aangehouden.” Dat blijken loze woorden te zijn, zoals Ab H. voorspelt: ,,Ze hebben zelfs het adres in Amsterdam, waar Rachid woont. Maar ze willen hem helemaal niet vinden. Want als hij een verklaring aflegt, zal blijken dat ik ten onrechte ben veroordeeld en politie en justitie er een rommeltje van hebben gemaakt. Hartenberg is, ondanks herhaald verzoek, niet voor commentaar bereikbaar. Een journalist van de Schager Courant, die er ook over schreef, zegt vandaag: ,,Ik heb er een paar keer naar gevraagd en gehoord dat ze El K. niet hebben aangehouden.”

De slepende affaire begint 17 december 2004. Ab, die af en toe buitenlandse hasjtransporten begeleidt in opdracht van financiers, en z’n Braziliaanse vrouw staan op het punt naar haar geboorteland te vliegen. Kort voor vertrek krijgt hij een telefoontje van de El K.’s, die willen dat hij een ‘ritje’ binnen Nederland verzorgt.

Ab regelt voor vertrek mensen die de drie ton brengen naar en lossen in de opslagruimte in Nibbixwoud waar Jan ‘Patat’ M. zijn frietwagens opslaat. ,,Achteraf hoorde ik dat Jan Patat eigenmachtig Epskamp heeft gevraagd om als tussenpersoon te fungeren en zijn relaties te vragen of die interesse hadden.”

Op Tweede Kerstdag wordt de hasjiesj met een handelswaarde van vijf miljoen euro gejat. Het zware hek voor de loods is onbeschadigd. H.’s opdrachtgevers eisen dat hij terugvliegt. Rachid el K. haalt hen op oudejaarsavond om 19 uur van Schiphol af. ,,Jan Patat, Epskamp en ik kregen de schuld van de diefstal.”

Vermoord

Ab mag eerst het probleem zelf oplossen, maar slaagt daar niet in. De druk neemt toe, Rachid houdt hem 24 uur per dag in de gaten. Bij de Criminele Inlichtingen Eenheid van de politie Utrecht komt informatie binnen, dat de drie ‘dieven’ vermoord zullen worden. Ze moeten begin 2005 telkens weer opdraven en verantwoording afleggen, onder meer in het brugrestaurant bij Schiphol op 13 januari.

Van daaruit nemen de El K.’s hen mee naar een woning boven een café in Roosendaal. Hen wordt het hemd van het lijf gevraagd, onder bedreiging met honkbalknuppels. Er zouden vijf tot zes ondervragers zijn geweest. ,,Na vele uren mochten eerst Jan Patat en daarna ik weer gaan, respectievelijk onder begeleiding van Hassan en Rachid el K.”

Rachid neemt Ab eerst mee naar de woning van de eerste in Amsterdam. Daarna verblijven ze enkele dagen in Kopenhagen. Intussen concentreren zich de folteraars op Paul. Als ze op 19 januari met een boormachine zijn knieën gaan bewerken, krijgt Epskamp vermoedelijk een hartstilstand en overlijdt. Zijn lichaam wordt gedumpt langs de snelweg. De daders verdwijnen in het niets.

De veroordeling bij het Amsterdamse gerechtshof gebeurt buiten Abs aanwezigheid, want hij zit in Noorwegen een straf van 5,5 jaar uit voor hulp bij een transport van 46 kilo hasj. Hij krijgt als enige acht jaar gijzeling, marteling en daarop volgende dood van de Schagenaar. In augustus 2013 wordt hij uitgeleverd naar Nederland, en hoort hij van de poets die hem is gebakken. Vanaf dat moment vecht hij voor heropening van het onderzoek.

Tip

H., al geruime tijd weer vrij man: “De Nederlandse autoriteiten hebben hun Noorse collega’s een tip over mij gegeven. Zo konden ze ongestoord hun gang gaan. Ze wilden voor pers en publiek iemand laten bungelen voor Epskamps dood, maar dreigden door gebrek aan bewijs met lege handen te blijven staan. Dus moest er iets worden geconstrueerd. Een politie-informant legt valse verklaringen over mij af, er wordt geknipt en geplakt in mijn videoverhoren.”

“Ik heb de schriftelijke bewijzen van mijn onschuld, maar politie en openbaar ministerie doen daar al anderhalf jaar niets mee om te voorkomen dat ze in hun hemd komen te staan.” Zijn hoop is nu gevestigd op het Europese hof voor de rechten van de mens, waar H.’s advocaat Stijn Franken het verzoek tot herziening heeft ingediend. Het hof in Straatburg heeft de bekende Amsterdamse strafpleiter vorige maand laten weten dat het onderzoek in de laatste fase is beland: die van de beslissing of Ab H., mede gezien zijn gevorderde leeftijd, via een nieuw proces de laatste kans op rehabilitatie krijgt.

Misdaad & misstanden, rechtbank, thrillers, Achterdam & prostitutie