Welke gemeenten staan er financieel goed voor en welke niet? Gemeenten zijn sinds kort verplicht om hun financiële positie openbaar te maken. Dat levert een interessante ranglijst op. Waar staat jouw gemeente?

Inwoners van Ermelo, Staphorst en Tilburg kunnen gerust zijn: hun gemeenten kunnen financieel gezien een stootje hebben. Dat geldt allerminst voor de bewoners van Groningen, Deurne en Leek. Die drie zijn de hekkensluiter als het gaat om de financiële weerbaarheid van lokale overheden.
De financiële fitheid van gemeenten heeft lange tijd voor onduidelijkheid gezorgd. Kritiek op een hoge schuldenlast of een lage solvabiliteit leverde steevast een eigenwijs weerwoord op van lokale bestuurders: wij doen onze boekhouding op een andere manier, echt waar, niks aan de hand.

Verplichte kengetallen

In 2014 had Den Haag genoeg van die rookgordijnen. Een commissie onder leiding van het eerste-kamerlid Stef Depla (PvdA) zorgde voor een wet die gemeenten verplicht om een vijftal financiële kengetallen op een eenduidige manier te berekenen en bekend te maken. Die wet is sinds enige tijd van kracht. Voor de eerste keer is het in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen daarom mogelijk om lokale overheden met elkaar te vergelijken. We kunnen een ranglijst maken van financieel zwakke en sterke gemeenten op basis van de meest recente gegevens, die van 2016. Die lijst komt zo meteen. Maar eerst nog even een korte uitleg over de vijf financiële kengetallen. Welke zijn dat precies?

Structurele exploitatieruimte
Dit cijfer geeft aan in hoeverre de structurele, of vaste, uitgaven van een gemeente betaald kunnen worden door de structurele inkomsten. Is dit getal hoger dan nul, dan komt er structureel meer binnen dat eruit gaat.