CollectieCultuur

Podcast: Henk van der Waal over Mystiek voor goddelozen

Henk van der Waal is filosoof en dichter. Zijn bundels werden meermaals bekroond en voor verschillende prijzen genomineerd. In 2012 verscheen zijn filosofische essay Denken op de plaats rust. Ontwerp van een filosofische levenshouding, en nu is verschenen de filosofische dialoog Mystiek voor goddelozen. Over het boek ‘Wie zijn we eigenlijk? Wat doen we hier? Waar stevenen we op af?’ Met deze grote vragen opent Mystiek voor goddelozen. Niet voor niets, want nu de religies geen houvast meer bieden en

Lees verder
CollectieLeven

‘Spinoza’s visie druist tegen jodendom en christendom in’

Hij heeft het leven en denken van Baruch Spinoza slechts oppervlakkig bestudeerd, maar toch heeft opperrabbijn Binyomin Jacobs naast het Jood-zijn iets met de filosoof gemeen. ‘Mijn vader was opticien en ik sleep wel eens glazen voor hem. ’De zeventiende-eeuwer Spinoza was lenzenslijper van beroep. ‘Glazen en lenzen hebben alles te maken met kijken naar en dus met visie.’Maar daarmee houdt de vergelijking op. Want de visies van beiden lopen uiteen en Spinoza staat in de filosofielessen aan de Talmoedhogescholen niet

Lees verder
CollectieLeven

Aap zoekt zin

Waarom gaan filosofen niet eens flink met de evolutietheorie aan de slag, vroeg Pouwel Slurink zich af tijdens zijn filosofiestudie. Want er viel volgens hem nog een wereld te winnen. Als de menselijke geest is ontstaan door de evolutie, dan kunnen we de traditionele tegenstelling tussen lichaam en geest wel opdoeken, vond hij. Evenals die tussen mens en dier. Slurink zelf wijdde er een promotieonderzoek aan: Why some apes became humans; competition, consciousness en culture, verschenen in 2002. Zijn ambitie

Lees verder
CollectieLeven

Alles verdwijnt vanzelf

Bijna half tien, vermoed ik, in de ochtend. Mijn rechterbeen slaapt. Links achter me zwelt een zacht gesnurk aan. Ongetwijfeld een slachtoffer van de welluidende bel die ons om zes uur wekt. Ik geef de lotushouding op om mijn been te strekken. Vermoeidheid, pijn, rusteloosheid ofwel het resultaat van wekenlang ‘vergeten’ meditatiesessies. En dit is pas dag één van een driedaagse stilteretraite in het Gelderse Loenen. Ik voel ‘m al, dit verblijf ga ik niet aan mijn lijstje topervaringen toevoegen.

Lees verder
CollectieLeven

Religie verdwijnt niet

Mensen doen religie. Met hun zintuigen wel te verstaan. Dat deden ze altijd al en dat zullen ze blijven doen. Zeker het ‘blijven’ heeft wetenschapsclub NWO goed begrepen, want ze gunt haar prestigieuze Spinozapremie voor het eerst aan een religiewetenschapper. Een ongelovige en eigenlijk een cultureel antropoloog, dat dan weer wel. Maar Birgit Meyer verdiende haar sporen met uitgebreid onderzoek naar geleefde religie in Ghana. Ze kijkt dus in het bijzonder naar de ervaring en expressie, het doen, ervan. En dat spreekt

Lees verder
CollectieLeven

Hoe God uit zijn schepping verdween

Een bijzondere kracht ervaren we allemaal, volgens de Canadese filosoof Charles Taylor, in situaties waarvan we vinden dat die ons leven verrijken, het meer maken zoals het zou moeten zijn. Het is de spirituele dimensie van het leven. Die kracht, of ‘volheid’, heet bij Taylor God. Taylor is een trouw bezoeker van de rooms-katholieke kerk. De filosoof is ervan overtuigd dat religie in onze samenleving was, is en altijd zal zijn. Met het idee dat ze na de Verlichting uitgerangeerd

Lees verder