CollectieLeven

‘Spinoza’s visie druist tegen jodendom en christendom in’

Hij heeft het leven en denken van Baruch Spinoza slechts oppervlakkig bestudeerd, maar toch heeft opperrabbijn Binyomin Jacobs naast het Jood-zijn iets met de filosoof gemeen. ‘Mijn vader was opticien en ik sleep wel eens glazen voor hem. ’De zeventiende-eeuwer Spinoza was lenzenslijper van beroep. ‘Glazen en lenzen hebben alles te maken met kijken naar en dus met visie.’Maar daarmee houdt de vergelijking op. Want de visies van beiden lopen uiteen en Spinoza staat in de filosofielessen aan de Talmoedhogescholen niet

Lees verder
CollectieLeven

Aap zoekt zin

Waarom gaan filosofen niet eens flink met de evolutietheorie aan de slag, vroeg Pouwel Slurink zich af tijdens zijn filosofiestudie. Want er viel volgens hem nog een wereld te winnen. Als de menselijke geest is ontstaan door de evolutie, dan kunnen we de traditionele tegenstelling tussen lichaam en geest wel opdoeken, vond hij. Evenals die tussen mens en dier. Slurink zelf wijdde er een promotieonderzoek aan: Why some apes became humans; competition, consciousness en culture, verschenen in 2002. Zijn ambitie

Lees verder
CollectieLeven

Religie verdwijnt niet

Mensen doen religie. Met hun zintuigen wel te verstaan. Dat deden ze altijd al en dat zullen ze blijven doen. Zeker het ‘blijven’ heeft wetenschapsclub NWO goed begrepen, want ze gunt haar prestigieuze Spinozapremie voor het eerst aan een religiewetenschapper. Een ongelovige en eigenlijk een cultureel antropoloog, dat dan weer wel. Maar Birgit Meyer verdiende haar sporen met uitgebreid onderzoek naar geleefde religie in Ghana. Ze kijkt dus in het bijzonder naar de ervaring en expressie, het doen, ervan. En dat spreekt

Lees verder
CollectieLeven

Ludiek geld maakt gelukkig

Filosoof Karl Marx zei het al: ons geldsysteem is de bron van het kwaad. Het vervreemdt mensen van hun werk, hun voortbrengselen én andere mensen. Daarnaast kent geld kwaliteit toe aan zijn bezitters. Heb je er veel van, dan deed je vast iets goed en ben je succesvol. Zo staat kwantiteit gelijk aan kwaliteit. De economische crisis deed meer mensen twijfelen aan het westerse muntstelsel. Het stof werd van Marx en zijn levenswerk Het kapitaal afgeblazen. Een herziene vertaling en

Lees verder
CollectieLeven

Hoe God uit zijn schepping verdween

Een bijzondere kracht ervaren we allemaal, volgens de Canadese filosoof Charles Taylor, in situaties waarvan we vinden dat die ons leven verrijken, het meer maken zoals het zou moeten zijn. Het is de spirituele dimensie van het leven. Die kracht, of ‘volheid’, heet bij Taylor God. Taylor is een trouw bezoeker van de rooms-katholieke kerk. De filosoof is ervan overtuigd dat religie in onze samenleving was, is en altijd zal zijn. Met het idee dat ze na de Verlichting uitgerangeerd

Lees verder
CollectieLeven

Tobben naar een beslissing in de Derde Kamer

In de achtbaan die het Westerse leven tegenwoordig is, nemen we allemaal wel eens te vlot een beslissing. Zonde, want al word je door schade en schande vanzelf wijzer, het kan sneller en pijnlozer, vinden Daan Roovers en René Gude. Filosoferen, ofwel stilstaan bij je drijfveren en een wereldbeeld samenstellen uit de vele brokken kennis die je opdoet, kan leed voorkomen. Zelfs in de politiek. Ze schreven samen een Kleine geschiedenis van de filosofie. Met dit compacte boekje en vijf

Lees verder