Collectie

Het tumult van de tijd

Vreselijke Muziek Wat een vreselijke muziek heb ik wel te horen gekregen, waarop ik de volumeknop naar benden draaide. Mijn antwoord was en zal zijn: wat een vreselijke tijd. Want dat hoor ik terug in de symfonieën van Dimitri Sjostaokovitsj Het lijden van het Russische volk in de twintigste eeuw. Het begrip is bij mij verder toegenomen na enkele bezoeken aan Sint Petersburg, het voormalige Leningrad. Het boek Het tumult van de tijd van Jules Barnes (Nederlandse vertaling Ronald Vlek) en uitgegeven

Lees verder
Collectie

‘Knappe Staliniste’ Wagenknecht is Merkels luis in de pels

Ze studeerde in Groningen en is een Duits fenomeen. Sahra Wagenknecht (Jena, 1969), overtuigd socialist, is een van de scherpste debaters in het Duitse parlement.De ranke Wagenknecht, altijd onberispelijk gekapt en - vaak in de strijdkleur rood - gekleed, is radicaal links, maar ook conservatieven respecteren haar om haar intellect. De tijd dat de donkerharige dochter van een Iraanse vader en Oost-Duitse moeder spottend werd weggezet als  'die knappe Staliniste' of - wegens haar eeuwige knotje - als een kopie van de marxistische revolutionaire Rosa Luxemburg ligt

Lees verder
Collectie

Een idee voor Rusland

In september 2007, kort voor Vladimir Poetins 55ste verjaardag, bracht de beroemde regisseur Nikita Michalkov met zijn film 55 een hommage aan de Russische president. Oscar-winnaar Michalkov, een van de bekende Russen die bij de openingsceremonie van de Winterspelen in Sotsji, gestoken in witte kleren, de Olympische vlag het Fisjt Olympisch Stadion binnendroegen, is een icoon van de Russische cultuur. Zijn familiegeschiedenis beslaat zowel de Sovjet- als de tsaristische periode, waarin allerlei verwanten uitblonken in verschillende kunstuitingen. Michalkovs vader was een kinderboekenschrijver en de auteur van de

Lees verder
Collectie

Kunst met een zwart randje

Op vele perrons van Nederlandse treinstations hangen momenteel reclameaffiches met de tekst 'De Sovjet Mythe: Socialistisch Realisme 1932-1960' en de afbeelding van hardwerkende boerinnen op dat enorme, uitgestrekte Oost-Europese achterland. Als we dit beeld demythologiseren, kunnen we gerust spreken van een geforceerde werkelijkheid. Een praktische kunststroming, dat was het socialistisch realisme. Bepalend voor de kunst, de cultuur en de literatuur, maar ook het leven. Wat werd uitgedragen, moest symbool staan en gevolgd worden door de samenleving. Een andere ‘methode’ was niet toegestaan.  Evenals in

Lees verder
Collectie

Geschiedenis is toeval

Gisteren begon als de dag van Josif Stalin. Dat hij eindigde als de dag van Hugo Chavez heeft men ondanks het tijdperk van supersnelle sociale media niet zo zien aankomen als de dood van Stalin. Laten we het allemaal maar op toeval hadden. Zo werkt de geschiedenis. Bovendien is meer dan één dode ook maar een statistiek.Naast 60 jaar kunnen we ook 100 jaar terug in de tijd gaan: nog zo'n mooi rond getal. We komen uit in 1913, het jaar waarover

Lees verder
Collectie

De dag dat Stalin stierf. En Prokofjev ook

Het lijkt wel alsof er een nieuwe paus moet worden gekozen, terwijl de oude nog niet officieel is teruggetreden. In de Sverdlov-zaal van het Kremlin zitten driehonderd leden van het Sovjet-parlement en van het centrale comité van de communistische partij doodstil naast elkaar. Geen woord wordt er gesproken. Veertig minuten lang.Men is op deze donderdagavond 5 maart 1953 bijeengekomen om zich in algemene zin te buigen over het leiderschap van de Sovjet-Unie. Maar wat men ook weet is dat de sluwe strateeg met

Lees verder