Urenco – het bedrijf uit Almelo dat ongewild aan de basis stond van de Pakistaanse atoombom – zou in de uitverkoop staan.

STEUN RO

In Almelo is altijd wat te doen: soms springt een stoplicht op rood, soms een op groen. Aldus de bekende woorden van Herman Finkers. Maar dit keer is er vermoedelijk echt iets te beleven. Want Nederland zou zich niet langer verzetten tegen het privatiseren van uraniumverrijker Urenco, dat een belangrijke vestiging heeft in Almelo, meldt de Sunday Times.

De krant heeft dit ongetwijfeld vernomen van bronnen rond de Britse regering (met Duitsland een van de andere eigenaren), die graag wil cashen nu de schatkist in Londen leger dan leeg is. Nederland zou alleen wél een vetorecht plus harde veiligheidsgaranties eisen – en bij dat zinnetje is het even op de tanden bijten om een opkomende glimlach te onderdrukken.

Het was namelijk Almelo waar de vader van de Pakistaanse atoombom Abdul Qadeer Khan in de jaren zeventig cruciale kennis opdeed die zijn land de zo vurig gewenste bom bezorgde. Aartsvijand India lag voor in de wapenwedloop en had al atoombommen getest, tot grote schrik van elke Pakistaan. Zo werd Khan, die overigens volgens jaloerse Pakistaanse collega's ten onrechte alle eer opstreek van het gezamenlijke project, een volksheld toen het hem lukte om paddestoelen aan de hemel te tekenen.

Snurken

Het was niet zo dat ze allemaal hadden liggen snurken bij Urenco toen Khan (die voor die positie was gevraagd om zijn wetenschappelijke knowhow op het vlak van metallurgie) geheime ontwerpen van de speciale ultracentifuge meenam naar huis en ze kopieerde. Sterker nog, oud-premier Lubbers onthulde in 2005 bij het VPRO-radioprogramma Argos dat de autoriteiten hem in '75 wilden oppakken, maar dat de CIA daar een stokje voor stak. Khan werd geschorst en mocht niet meer bij Urenco naar binnen, maar kon het land gewoon verlaten. Pas in 1983 werd Khan bij verstek veroordeeld voor spionage en in hoger beroep door een vormfout vrijgesproken.

Volgens Lubbers zeiden de Amerikanen dat ze Khan langer wilden volgen om meer informatie te verkrijgen, maar de oud-premier sluit ook niet uit dat de CIA in het licht van de Koude Oorlog eigenlijk geen enkel bezwaar had tegen een nucleair bewapend Pakistan, aangezien buurland India juist bevriend was met de Russen. Ze zouden er spijt van krijgen, zoals de Amerikanen zich wel vaker vergist hebben in het geopolitieke spel.

In Pakistan gaf Khan leiding aan de ontwikkeling van een atoombom op basis van hoogverrijkt uranium. Zijn uitgebreid handelsnetwerk, met opnieuw een hoofdrol voor Nederland, zette hij in om aan de benodigde onderdelen te komen.

Geslepen

Toen de bom er was, hield hij niet op. Khan was namelijk niet alleen ingenieur, maar ook een geslepen zakenman. Zonder scrupules verkocht hij de nucleaire kennis door aan Noord-Korea, Iran en aan het Libië van Khadaffi, zoals hij publiekelijk bekend heeft, zonder daarvoor ooit écht gestraft te zijn in eigen land. De Duitse onderzoeksjournalist Egmont Koch beweert in zijn uitvoerig gedocumenteerd boek Atoombommen voor Al Qaida dat Khan zelfs heeft onderhandeld met Al Qaida in Afghanistan, maar die claim is omstreden.

Hoe dan ook zijn Iran en Noord-Korea vooral dankzij hun nucleaire wapenprogramma's uitgegroeid tot dé risicolanden voor de Verenigde Staten. O ironie.

So much voor het grootste veiligheidslek in de Nederlandse geschiedenis. De schade is al decennia geleden aangericht en kan niet meer hersteld worden. Urenco zelf heeft altijd slechts uranium verrijkt voor civiele doelen en is uitgegroeid tot de grootste speler ter wereld in splijtstofproductie. Het bedrijf zou tegen de tien miljard euro waard zijn, en met een derde van de aandelen op zak zou een verkoop lekker aantikken voor de gekwelde financiën van het kabinet. Ik zie de vette glimlach al op Dijsselbloems gezicht. Dat stoplicht gaat vast op groen.

 

 

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een antwoord