Vogelgriepvirus raast oncontroleerbaar door. Waar wachten we op?

Het journaal opent er niet mee en grote krantenkoppen op de voorpagina ontbreken. Het feit dat het amper nieuws is, is tekenend voor het moderne leven waar macht en geld de belangrijkste gezaghebbers zijn. Zelfs een meerderheid van de Tweede Kamer wil er niet meer tijd aan besteden wanneer kamerlid Leonie Vestering van de PvdD hierom dringend verzoekt. De zeer besmettelijke en dodelijke H5N1-variant van het vogelgriepvirus escaleert, maar maakt u zich vooral geen zorgen. U kunt rustig verder slapen.

Bijna om de dag is er een uitbraak van het vogelgriepvirus in Nederland. Het gaat dan om tienduizenden kippen, eenden en kalkoenen die worden vergast in een poging het vogelgriepvirus in te dammen. Zonder succes, want Nederland en de rest van Europa kent de grootste vogelgriepvirus-uitbraak sinds het dieptepunt in 2003. De aantallen dode dieren rijzen de pan uit. Wist u dat in het afgelopen jaar in Europa al 50 miljoen kippen en ander pluimvee zijn vergast?

In Nederland zijn in het afgelopen jaar alleen al zes miljoen kippen, eenden en kalkoenen door vergassing om het leven gebracht. Ophokplicht, vervoersverboden en massale ‘ruimingen’, waarvan 1.1 miljoen dieren preventief, we komen niet meer af van deze alsmaar toenemende golf van nieuwe uitbraken. Begin deze week weer 94.000 kippen in het Limburgse Ospel die moesten worden afgemaakt.

Deze chronologische lijst plus kaart van alle vogelgriep-uitbraken sinds oktober vorig jaar laat zien dat we met een stille ramp te maken hebben. Een ramp waarvoor luid en duidelijk dringend verdergaande oplossingen nodig zijn.

Vorige maand trof de vogelgriep eveneens een Limburgse kippenstal, waarin zelfs 300.000 hennen werden gehouden, de grootste uitbraak tot nu toe. Er zijn meerdere bedrijven die voor een tweede keer dit jaar geraakt worden met als gevolg honderdduizenden dode dieren. Inmiddels is de huidige variant ook overgesprongen op wilde vogels. Met de vogeltrek in komst geen gunstig vooruitzicht. De vogelgriep escaleert. Het is niet meer de vraag of, maar wanneer het virus de mens treft. Nou, dan weten we wat er allemaal uit de kast wordt gehaald om de boel te controleren.

Liever doof en blind

Nu is er een oorlog in Oekraïne, zijn er Nederlandse bakkers die hun energie-rekeningen niet meer kunnen betalen en is er een huizenhoge inflatie, waardoor ook het leven van de gewone Nederlander minder gladjes verloopt. Nederland is crisis-moe. Immers, als we eens kijken naar de escalerende vogelgriep, en hoe we denken daar grip op te kunnen krijgen, zien we de verantwoordelijken – overheid en pluimvee-industrie – hun kop diep in het zand steken. Alsjeblieft niet nog een crisis erbij.

Nederland is doof en blind voor de adviezen van wetenschappers op het gebied van de vogelgriep. De hoogleraar pathologie en vogelgriep onderzoeker, Thijs Kuiken, legt helder en in rustige bewoordingen de omvang van de vogelgriep-ramp plus oplossingen uit in het interview dat Jort Kelder laatst met hem had op Radio 1. Het geduld waarmee Kuiken dat doet, is bijna boven-menselijk. Het vicieuze cirkeltje blijft zich immers maar destructief herhalen: vaststellen vogelgriep uitbraak, vergassen van de dieren, compenseren van de bedrijven uit het Diergezondheidsfonds, stallen vullen met nieuwe kippen, opnieuw uitbraak van vogelgriep, vergassen, compenseren, etc. Met het compenseren van de pluimvee-bedrijven is inmiddels 44 miljoen aan overheidsgeld gemoeid. 

Minder dieren en bedrijven bij elkaar

In het meest veedichte land ter wereld wonen alleen al 100 miljoen kippen. De Nederlandse pluimvee-industrie bestaat bovendien uit bedrijven die te dicht op elkaar gevestigd zijn, wat de kans op uitbraken alleen maar vergroot. Volgens Kuiken is inkrimping noodzaak: minder dieren en minder bedrijven bij elkaar. Op de korte termijn kan het vaccineren van pluimvee helpen.

 

 

Gelderland, Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg zijn regio’s met een zeer hoge concentratie van pluimvee, vooral met leghennen. Het zijn gebieden waar de pluimvee-activiteiten meer dan € 400.000,- per km2 opleveren, doorgaans in of vlakbij bewoonde gebieden. De economische belangen zijn dus groot. Inkrimpen betekent uiteraard minder verdienen en dat is een bittere pil. Logisch, er moet een royale boterham verdiend worden.

Hoe er wordt omgesprongen met de vogelgriep is typisch. Onhoudbaar? Onethisch? Welnee. Gewoon doen wat we altijd doen, lijkt het antwoord te zijn van de pluimveehouders. Vergaste dieren worden weer ingewisseld voor nieuwe, totdat ook deze dieren ziek worden (gemaakt). De verdiener weigert in te zien dat hij de ziekmakende oorzaak is door zoveel dieren op elkaar te houden. Hij blijft zijn kop stoten, tot bloedens toe, steekt hem daarna in het zand en weent om zijn verlies. Na het uithuilen en opstrijken van de vergoeding begint alles weer van voor af aan. Als dat niet gekmakend is, weet ik het niet meer.

Zolang het kabinet geen knopen doorhakt om de pluimvee-industrie in te krimpen, blijven we hangen in een destructieve, vicieuze cirkel die ook nog eens gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Daarnaast kun je je als consument afvragen of je wel zonodig wilt bijdragen aan zoveel dodelijke minachting en vernietiging. 

Politiek en pluimveehouders, doorbreek nu die rampzalige cirkel en stop met het inwisselen van dieren zolang het vogelgriepvirus doorraast.

Beeld: We Animals Media

Mijn gekozen waardering € -

Schrijft op Mallorca over klimaat, duurzaamheid, politiek, dierenwelzijn en onderwerpen die het recht raken. Voorheen jurist in Nederland.