Zwangere vrouwen die de aanbevolen zorg bij hun bevalling weigeren en zo misschien hun kind in gevaar brengen. Gynaecoloog Martine Hollander onderzocht hun motieven. Wat ze ontdekte veranderde haar eigen manier van werken volledig. ‘Ik doe nu water bij de wijn, om erger te voorkomen.’

STEUN RO

Thuis bevallen terwijl in het ziekenhuis bevallen in jouw situatie volgens de artsen veel veiliger is voor de baby. Of zelfs helemaal niemand bij de bevalling willen. Er zijn vrouwen die hier met hun volle verstand voor kiezen. Wat bezielt hen? Die vraag dreef Martine Hollander (44), gynaecoloog bij het Radboudumc, in haar onderzoek naar de motieven van vrouwen – en hun partners – die ervoor kozen om te bevallen ‘buiten de richtlijn’. Op 19 maart promoveert ze op dit onderwerp.

Waarom wilde je dit onderzoek doen?

“In 2014 – ik werkte toen net als gynaecoloog bij het Radboudumc – hoorde ik voor het eerst over een vrouw die thuis was bevallen na een eerdere keizersnede. In zo’n geval geven wij altijd het advies om in het ziekenhuis te bevallen omdat het litteken – en daarmee haar baarmoeder – kan scheuren tijdens de bevalling. Dat kan in een thuissituatie heel gevaarlijk zijn. Ik had nog nooit meegemaakt dat iemand zo’n advies niet had opgevolgd. Tot dat moment had ik er zelfs nog nooit bij stilgestaan dat mensen het niet eens zouden kunnen zijn met mijn advies, of überhaupt mijn aanwezigheid bij de bevalling. Ook niet toen ik tussen 2001 en 2004 nog als verloskundige werkte. Het ging in tegen alles wat ik had geleerd en meegemaakt. Ik vond het toen eerlijk gezegd ontzettend dom. Je wilt toch absoluut niet meer risico lopen dan nodig is? Ik begreep daar he-le-maal niets van. Maar ik dacht ook meteen: hier moet ik meer van weten.”

Je bent toen met vrouwen gaan praten die buiten de richtlijn waren bevallen. Wat heb je ontdekt?

“De eerste paar vrouwen die ik sprak waren bevallen zonder enige vorm van hulp. Ik vond die verhalen best spannend. Stel je toch eens voor dat onverwachts de schouders van de baby vast komen te zitten, en er zit niemand naast je. Dan ben je gewoon te laat. Hoe meer vrouwen ik sprak, hoe extremer de verhalen werden. Zoals dat van een vrouw die thuis was bevallen van een premature tweeling. Waar ben je dan mee bezig? Maar ik kwam erachter dat de meeste van deze vrouwen in eerste instantie wél in het ziekenhuis hadden willen bevallen. Zij hadden alleen wensen waar het ziekenhuis niet aan tegemoet kon of wilde komen, zoals niet continu aan een CTG (een instrument om de hartslag van de baby en de weeën te registreren) aangesloten zijn. Vaak kwamen die wensen voort uit een eerdere bevalling in het ziekenhuis die ze als traumatisch hadden ervaren. Maar er werd niet naar ze geluisterd. Ze kregen te horen: ‘Als je hier bevalt, dan doe je dat volgens onze regels en anders niet.’ Langzaam maar zeker begon ik me te realiseren dat wij als zorgverleners hierin ook een rol spelen.”

Een ziekenhuis is toch juist een heel veilige plek?

“Niet iedereen ervaart dat zo. Vaak komt dat dus door een eerdere traumatische bevallingservaring. Maar het kan ook zijn dat mensen een andere nare ervaring in een ziekenhuis hebben gehad, of een ingrijpend verhaal van een naaste hebben gehoord. Ik heb ook vrouwen gesproken die voor het eerst zwanger waren, en die tijdens hun zwangerschap een vervelende sfeer hadden ervaren in de gesprekken over hun bevallingswensen. Dan werden ze voor hun gevoel onder druk gezet met uitspraken als ‘je wilt toch geen dood kind?’”