Uw gastheer is door de commissie Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer uitgenodigd voor een rondetafelbijeenkomst over het opheffen van het EU-wapenembargo tegen Syrië.

STEUN RO

De zitting, morgen woensdag 12 juni 2013, heeft als thema 'de volkenrechtelijke aspecten van het sanctieregime'. Daarin zal ik pleiten voor het opnieuw afkondigen van een EU-wapenembargo en waarschuw ik de Nederlandse parlementariërs voor de grote regionale consequenties van een escalerende Syrische burgeroorlog. De zaak is urgent: Ook de Verenigde Staten beslissen deze week over wel of geen wapenleveranties.

Alvast voor de DNP-lezer een powerpoint-presentatie:

De westerse wapens kunnen in handen vallen van extremistische groepen

Oorlog is handel. Ook in Syrië. Een aanvalswapen als de AK-47 kost ter plaatse tussen de 1.000 en 2.000 dollar. Zwaardere wapens als luchtdoelraketten zijn 10.000-en dollars waard. De verleiding is dan ook groot om het gratis ontvangen wapen door te verkopen. Er wacht immers een makkelijke vervanging en in het berooide land moet de familie ook eten.

Geen centraal commandostructuur

Frankrijk en Groot-Brittannië hebben al aangegeven mogelijk wapens te leveren aan de Syrian National Coalition for Opposition and Revolutionary Forces. De grootste deelnemer binnen deze wankele coalitie is het Vrije Syrische Leger dat in de praktijk bestaat uit lokale groepen met grote autonomie. Zij hebben al eerder te kennen gegeven dat ze zich niet laten sturen door de oppositie in het buitenland. Het zicht op de wapens vervaagt daarom snel.

Wapens leveren aan de oppositie betekent meevechten

Het excuus voor de levering -het beschermen van de bevolking- klinkt bekend in de oren. Onder hetzelfde mom werd door Europese landen op 24 maart 2011 boven Libië een nofly-zone afgekondigd. In de praktijk kwam het erop neer dat de NAVO-vliegtuigen de luchtmacht vormden van de opstandelingen. Zelfs nadat dictator Muammar Khadaffi zijn heerschappij na de val van Tripoli op 28 augustus 2011 had verloren, gingen de bombardementen door op zijn thuisbasis Sirte. Regime-change was de verborgen agenda.

Het middel is erger dan de kwaal

Na het verlies van landen als Libië, Egypte, Irak en Jemen vormt Syrië het laatste bastion van Rusland in de Arabische wereld. Uit geo-politieke en strategische redenen zal Rusland, maar ook China en al zeker Iran, de Syrische leider Bashar al-Assad niet snel laten vallen. Syrië is herschapen in een strijdtoneel van elkaar bevechtende machten, een zogenaamde proxy war. Wapenleveranties uit de EU -al dan niet gesteund door Nederland- zullen de wapenwedloop vergroten en de strijd bloediger maken.

De enorme risico's voor de regio

De Syrische burgeroorlog is al overgesprongen naar Libanon. In Irak is de strijd weer opgelaaid. In delen van Turkije stijgt de spanning. Extremistische jihad-groepen als Jabhat al-Nusra zien de val van alleenheerser Bashar al-Assad als een tussenstap. Hoe gauw de mogelijkheid zich aanbiedt zal de aan Al-Qaida-gelieerde groep zich zware wapens toe-eigenen en die zo snel mogelijk inzetten tegen Israël. Dat zal brede moslimsteun opleveren want de collectieve afkeer tegen Israël overtreft alles.

Het is een strijd tussen soennieten en sjiieten

Wie de de oorlog in Syrië bestempelt als een strijd tussen een voor vrijheid demonstrerend volk versus een dictator doet de waarheid tekort. Syrië is ook de moderne setting van de eeuwenoude broederstrijd tussen de twee geloofsrichtingen binnen de islam, die tussen soennieten (zo'n 85 % van moslims) en sjiieten (zo'n 15%). Radicaal soennitische landen als Qatar en Saoedi-Arabië willen de ruggengraat breken van het sjiitische blok dat zich uitstrekt van de Hezbollah in Libanon, via de Alawieten van Syrië en de sjiitische meerderheid in Irak tot aan Iraans Teheran. Daarin als EU partij kiezen is een heilloze weg.

Dan maar niks doen?

Overleg. Overleg en overleg. Dat zijn de drie belangrijkste stappen voor een oplossing. Het westen moet niet de hele olierijke Arabische wereld opeisen. Rusland, met zo'n 70 procent veruit de grootste wapenleverancier aan Syrië, moet stoppen met zijn leveringen. De oppositie moet zich ordenen en de extremistische elementen verwijderen. Minderheden in Syrië, als Alawieten, moeten het vertrouwen krijgen dat na het tijdperk Bashar al-Assad geen bijltjesdag volgt.

En de toekomst?

Vergeet een spoedig herstel van de democratie. De seculiere strijders die zich openlijk uitspreken voor een multi-religieuze samenleving vormen een minderheid. De doos van Pandora is geopend: tienduizenden burgers zijn omgekomen, miljoenen op de vlucht geslagen. Deze maand vindt in Genève op initiatief van Rusland en de Verenigde Staten een internationale vredesconferentie over Syrië plaats. Niemand verwacht wonderen. Het conflict zal sowieso nog jaren aanslepen. Maar hoe dan ook: Wapenleveranties zijn olie op het vuur.

Arnold Karskens is Neerlands meest onafhankelijke en ervaren oorlogsverslaggever. Muckraker. Nachtmerrie voor nazi’s en andere oorlogsmisdadigers. Auteur van tienŒ boeken. Onderzoeksjournalist die nooit ‘nee!’ als antwoord accepteert. Lastig, dwars & gehaat door zijn vijanden, maar Last Man Standing voor mensenrechten en vrijheid van meningsuiting.

Geef een antwoord