Soms wou ik dat ik Duitser was. Vooral in de machteloze momenten van de eurocrisis.

STEUN RO

Ga maar na. Elk jaar Oktoberfest: blonde schonen gewapend met enorme eh… pullen bier. Eens in de vier jaar Welstmeister. Minstens tien jaar dezelfde BMW afraggen. En voor altijd het onafhankelijke oordeel van een Constitutioneel Hof.

Nu neo-paars aan de macht is, kunnen we niet zeggen dat het Nederlandse standpunt in Brussel veel duidelijker is geworden. Maar de vraag is wel hoe ze geloofwaardig kunnen blijven, want beide partijen – PvdA en VVD – kaapten kiezers van hun radicalere broertjes, en wel met hun toonhoogte. Vooral Rutte klonk schriller dan in Brussel. 

Zolang we geen districtenstelsel kennen, is het systeem nu eenmaal zo dat twee tegenpolen die ver boven de rest uitsteken, onherroepelijk tot elkaar veroordeeld zijn. De kunst is om woord en daad niet zover uiteen te laten lopen dat de teleurstelling opnieuw opborrelt. En de Moeder aller Oprispingen is, op dit moment althans, Europa.

De verkiezingen waren weliswaar niet uitgelopen op een referendum over de Europese Unie, zoals Wilders hoopte, dat wil nog niet zeggen dat Rutte en Samsom een ondubbelzinnig kompas hebben meegekregen voor toekomstige eurostormen. Voor nu drukt de geldpers de zorgen, maar het weer  kan altijd omslaan. Regeren is vooruitzien enzo.

Intussen proberen politieke leiders op volle zee het schip te repareren. Van Barroso tot Van Rompuy tot Schultz, het regent blauwdrukken, vergezichten en stippen-aan-de-horizon. En allemaal wijzen ze in de richting van meer politieke integratie.

De vraag is hoe Didi en Mark en Jeroen zich gaan opstellen in deze fundamentele kwestie. En hoe het voor draagvlak gaat zorgen als de Nederlandse premier – veel nachtrust armer en een verdrag rijker – terugkeert van het slagveld in Brussel. Er komt een moment dat we dat niet meer met woordspelletjes kunnen oplossen.

Vetorecht

Ja was ik maar een Duitser. Die hebben tenminste een Constitutioneel Hof, dat zij nieuwe vergaande constructies, die raken aan de soevereiniteit, kunnen laten toetsen aan de eigen nationale kaders. Zoals het Europese noodfonds ESM, waaraan Nederland ook bijdraagt, maar dan zonder vetorecht over de besteding. Ook als het Hof zo’n noodfonds goedkeurt, heeft dat effect. Het versterkt de legitimiteit.

Zulke rechters hebben we niet. Ik geef toe, het is wat wild, maar misschien is het een overweging om fundamentele besluiten over Europa voor te leggen aan de burger.  Ik ben bekend met de argumenten tegen referenda, en heb geen blind vertrouwen in alle kiezers, zeker niet na een willekeurig avondje vaderlandse televisie. Maar als Europa democratischer moet, lijkt me dat je ook sceptici serieus neemt.

Elastiek knapt als je het te ver oprekt.

Verschenen op: Nu.nl, 19 september 2012

Journalist en columnist. Schrijft over alwat voor zijn pen komt, van Haagse politiek tot terrorisme. Beukt er graag op los met de filosofenhamer. Classicus en volgeling van Dionysus, liefhebber van spot en ironie, slaat nooit een cappuccino af.

Geef een antwoord