Onlangs publiceerde Kees Vlaardingerbroek, programmeur van de NTRZaterdagMatinee een pleidooi tegen wat hij ‘identiteitspolitiek’ noemt in muziek. ‘Bach was geen vrouw en niet westers. Nou en? luidt de kop. In de subtitel lezen we: ‘Als een componist geen vrouw is of westers, dan past deze niet langer in de klassieke canon.’ Nogal boud gesteld, want in elke willekeurige concertbrochure vind je bijna uitsluitend muziek van witte (vaak dode), mannen. Wellicht vloog de koppenmaker van de Volkskrant hier een pietsie uit de bocht?

STEUN RO

Dat lijkt toch niet het geval. Verderop schrijft Vlaardingerbroek: ‘Een geforceerde vervanging van de grote meesters door vrouwelijke tijdgenoten of componisten met niet-Europese wortels leidt onherroepelijk tot publieksvernietiging, en daarmee tot lege zalen en uiteindelijk zelfs sluiting.’ Hoe nu? Heeft iemand ooit beweerd grootmeesters te willen vervangen door hun vrouwelijke collega’s? Niet bij mijn weten. Ook zelf strijd ik al jaren voor meer zichtbaarheid van vrouwelijke componisten. Die wat mij betreft een plaats verdienen naast, niet in plaats van hun mannelijke collega’s.

Er barstte dan ook onmiddellijk een – internationale – Twitterstorm los. Voor de één geldt Vlaardingerbroek als de baarlijke duivel die het witte privilege koste wat kost wil handhaven. Voor de ander is hij de held die weerwoord geeft aan het gezeur over achterstelling van vrouwen en minderheidsgroepen.

Tja, de waarheid ligt, zoals meestal, in het midden.

Het is immers juist Vlaardingerbroek die dit seizoen vrouwelijke componisten ruim baan geeft in zijn omroepserie. Dat hij deze zou veronachtzamen kan dus niet gezegd worden. Anderzijds ken ik geen enkele musicoloog of feminist die Bach zou willen vervangen door zijn tijdgenote Anna Bon di Venezia, zoals Vlaardingerbroek betoogt. Het gaat enkel om de vanzelfsprekendheid waarmee vrouwen nog altijd worden ‘vergeten’ in de concertpraktijk.