Elke zomer regent het waarschuwingen voor de gevaren van de zon. Bangmakerij, vindt dermatoloog Han van der Rhee: bruin worden is het probleem helemaal niet. Verbranden, dát is wat risico geeft op huidkanker. Zijn boodschap valt niet bij iedereen in goede aarde.

STEUN RO

Dermatoloog Han van der Rhee vindt dat we veel te ver zijn doorgeschoten met de huidige richtlijnen voor zonnen. ‘Veel artsen denken dat de zon alleen belangrijk is om vitamine D op te bouwen. Verder zijn ze vooral gefocust op de schade die zonlicht aan de huid kan veroorzaken. Dat is een veel te eenzijdig beeld. Sterker: de zon heeft veel meer voordelen dan nadelen voor onze gezondheid.’

Tot een jaar of twaalf geleden was de Noordwijkse huidarts een groot tegenstander van zonnebaden. Pas toen hij plaatsnam in de Nederlandse Melanoom Werkgroep, ging hij zich écht verdiepen in de effecten van de zon. Hij ontdekte dat zonlicht invloed op de gezondheid heeft via minstens tien mechanismen in het lichaam. Inmiddels is Van der Rhee gepensioneerd, maar hij is nog volop bezig met zijn onderzoek naar zonlicht. Vooral de relatie met kanker wordt steeds duidelijker, zegt hij. ‘We weten allemaal dat een overmatige blootstelling aan de zon huidkanker kan veroorzaken. Je moet er ook altijd voor zorgen dat je níet verbrandt: dat zorgt voor DNA-schade en uiteindelijk huidkanker. Maar wat ook bij artsen nog onvoldoende bekend is, is dat er sterke aanwijzingen zijn dat de zon tegen een aantal kankers beschermt; dat geldt in elk geval voor darmkanker, prostaatkanker, borstkanker en non-Hodgkin.’
Heel interessant noemt Van der Rhee het beschermende effect van zonlicht op het ontstaan van multiple sclerose of MS. En er zijn volgens hem nog meer gezondheidseffecten. “Echt nieuw is de ontdekking dat voldoende zonlicht een gunstig effect heeft op de bloedvaten. Zonlicht zet de huid aan tot het vrijmaken van stikstofmonoxide. Dat verwijdt de bloedvaten en maakt de binnenkant van de vaten ook minder kleverig.’

Van der Rhee is niet de enige die wijst op de positieve effecten van zonlicht op de gezondheid. Australië, nota bene melanoomland nummer 1 in de wereld, nam tien jaar geleden al de richtlijnen over blootstelling aan de zon kritisch onder de loep. Dat gebeurde onder leiding van Craig Sinclair, expert op het gebied van huidkankerpreventie en hoofd van het Collaborative Centre for UV Radiation van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De nieuwe richtlijn adviseert inwoners van Australië om het hele jaar rond een aantal uren per week in de zon te vertoeven. In de winter wordt insmeren met zonnebrandmiddel nu helemaal afgeraden – een beleid dat in de VS nog onbespreekbaar is. De WHO rapporteerde in 2006 ook over de relatie tussen zonlicht en kanker, maar stelde dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs was om harde conclusies te trekken.

Dat is ook de mening van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV), de beroepsvereniging van dermatologen. Die zag in 2010 met lede ogen aan hoe vakbroeder Han van der Rhee zijn eerste boek Zonnen mag publiceerde en vorig jaar Zon Wijzer, waarin hij in lekentaal zijn boodschap verkondigt. Van der Rhee: “Mijn advies daarin is: ga vooral wél tussen 12.00 en 15.00 uur de zon in, zonder je in te smeren. Dertig minuten is trouwens al voldoende om te profiteren van de gezondheidseffecten van de zon. Bouw daarna, afhankelijk van je huidtype, een kleurtje op. Wie langzaam bruin wordt door de huid dagelijks rustig aan de zon te laten wennen, heeft zelfs minder kans om de gevaarlijkste vorm van huidkanker te krijgen: het melanoom.’

info@aliettejonkers.nl'
Aliëtte Jonkers is medisch journalist. Ze schrijft interviews, achtergrondartikelen en columns. De gezondheidszorg is haar specialiteit, maar ze houdt ook érg van human interest. En van katten, natuurlijk.