Met 306.866 verkochte boeken is Joris Luyendijk niet alleen de best verkochte auteur van 2015, komende dinsdag is hij zelfs een klein beetje Jezus als hij in een kerk een Bergrede uitspreekt. Een interview.

STEUN RO

“Zo gaat het altijd,” zegt Joris Luyendijk, als hij het Rabobank-gebouw in Utrecht uitloopt. Hij kwam er nauwelijks weg nadat hij een praatje had gehouden voor vrouwen uit de financiële sector. Met zijn handen nonchalant in zijn zakken stond hij op het podium. Uit het hoofd vertelde hij over zijn tijd in Londen en maakte hij af en toe een geslaagd grapje. Na afloop klampen de vrouwen, en een enkele verdwaalde man, hem aan. De een wil met ‘m op de foto, een ander laat zijn boek Dit kan niet waar zijn signeren en de volgende vraagt hem iets te doen voor haar organisatie. Beleefd staat hij iedereen te woord, maar al snel loodst zijn gastvrouw hem het gebouw uit: “Sorry, mensen, Joris moet zijn trein halen!”

Veel vrouwen zwijmelen bij zijn lezingen, zei zijn vorige uitgever eens in de krant over deze “intellectuele George Clooney van de Lage Landen”. Geconfronteerd met die uitspraak, op weg naar het station, tuurt Luyendijk zwijgend voor zich uit.

Het is de enige keer deze middag dat de spraakwaterval geen ad rem antwoord paraat heeft. Luyendijk, die met zijn gezin in Londen woont, is een paar dagen in Nederland om lezingen en interviews te geven. ‘s Ochtends stond hij al dagblad Trouw te woord. Nu is hij op weg naar Groningen, om daar in gesprek te gaan met studenten.

Babylonische hoogmoed
Dit kan niet waar zijn is een weerslag van tweehonderd interviews die antropoloog Luyendijk voor de Britse krant The Guardian hield met werknemers in de City, het financiële hart van Londen. Daaruit komt een onthutsend beeld naar voren van een financieel klimaat waarin de economische crisis ontstond, aangewakkerd door perverse prikkels als hoge salarissen en bonussen, en waar werknemers binnen vijf minuten, zonder enige bescherming, ontslagen kunnen worden. Hij beschrijft hoe insiders in die financiële wereld in 2008 in paniek naar huis belden: ‘sla voedsel in en zorg dat we de kinderen kunnen evacueren naar het platteland. We zijn op het nippertje ontsnapt aan een catastrofe.’

De paus, de islam in Nederland, het succes van het mindstylemagazine Happinez, de vrouw in de SGP… Religie en spiritualiteit zijn volop in de actualiteit, zoveel is duidelijk. Wat zijn de ontwikkelingen? Wat geloven we nog? En wat niet meer? En waarom is dat zo? In dit kanaal onderwerpen op het snijvlak van religie, cultuur en samenleving.