Woensdag mogen we stemmen: ja of nee tegen de Sleepwet? Speciaal voor de twijfelaars herinnert Alain Verheij ons aan het werk van George Orwell en aan Adam en Eva, om vervolgens met een bindend stemadvies te komen.

In de week dat we een referendum over de ‘Sleepwet’ mogen invullen, is het tijd om 1984 van George Orwell er nog eens bij te pakken. Toen Donald Trumps woordvoerder vorig jaar over ‘alternative facts’ begon, werd het boek spontaan weer een bestseller. Nu zou dat zomaar opnieuw kunnen gebeuren, want de nieuwe ‘Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten’ doet bij vlagen denken aan Orwells dystopie.

De grote verandering die de Sleepwet teweeg zal brengen is dit: voortaan mag de AIVD ongericht onze communicatiedata aftappen van kabels. Dan kunnen veiligheidsdiensten dus gegevens van een hele buurt tegelijk verzamelen, om daarna eens in te gaan zoomen op de eventuele verdachte personen in die buurt. De niet-geëvalueerde informatie van onschuldige burgers mag drie jaar bewaard worden en kan worden uitgeleverd aan buitenlandse inlichtingendiensten.

Data-verzamelwoede

Met deze nieuwe wet worden twee principes uit onze rechtstaat bedreigd. Allereerst de privacy: als je de wet niet lijkt te overtreden, mag jouw persoonlijke levenssfeer niet worden geschonden. Privacy is een grondwettelijk vastgelegd recht. Daarnaast de onschuldpresumptie. Wij zijn als Nederlandse burgers allemaal onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Dat is in strijd met het recht van veiligheidsdiensten om onze data binnen te harken omdat iemand in onze wijk mogelijk een illegale hobby heeft.

Alain Verheij is gefascineerd door alle plaatsen en momenten waar tijd en eeuwigheid elkaar ontmoeten. Denk daarbij aan kunst, cultuur, religie en schoonheid in de breedste zin van die woorden. Verder heeft hij een groot zwak voor taal en promoveert hij op het Ugaritisch.